Bitcoin’de oynaklık da, balon uyarıları da artıyor

DENİZ KILINÇ

Kripto paralarda son periyotta görülen ani fiyat artışları ve düşüşleri, Bitcoin’in 2018’deki 20 bin dolar tepesini ve peşinden gelen soruları anımsatıyor: Kripto paralar patlamaya yakın bir balon mu?

Elon Musk’ın evvel kripto para madenciliğinin güç tüketimini sebep göstererek Tesla’nın ödemelerde Bitcoin kabul etmeyi durduracağı açıklaması, sonra ise Musk’la bir ortaya gelen Kuzey Amerika madencilerinin sürdürülebilir yenilenebilir güç teşebbüslerinin hızlandırılması için Bitcoin Madencilik Konseyi’nin kurulacağını açıklamaları piyasadaki volatiliteyi destekledi. Bu volatilitenin kripto para standartlarına nazaran bile fazla olduğu yorumları yapılıyor.

Yüzde 50’nin üzerinde düşüş

Toplam 700 milyar dolarlık piyasa hacmiyle kripto para piyasasının belirleyicisi Bitcoin son periyotların en dalgalı haftasını geride bıraktı. Çin’in kripto para süreçlerini kısıtlaması ve ülkedeki kripto para madenciliğine yeni düzenlemeler açıklayacağı haberlerinin akabinde geçen çarşamba Bitcoin 14 Nisan’daki 64 bin 863 dolar tepesinden yüzde 50’nin üzerinde düşüşle 30 bin dolara çakılırken, Ether ise 12 Mayıs’taki 4 bin 362 dolar doruğundan 2 bin dolara indi.

Kripto para piyasasında pandeminin başından bu yana görülen en büyük düşüş yaşanırken, Musk’ın yeni açıklamalarıyla piyasada toparlanma başladı. Son bir haftada sırasıyla yüzde 15,30 ve yüzde 27,74 düşüşler kaydeden Bitcoin ve Ether, TSİ 16:00’da 37 bin 389 dolara ve 2 bin 477 dolara döndü.

Teknoloji payları de olumsuz etkilenebilir

Toparlanmaya karşın BCA Research yetkilisi Peter Berezin, mevcut volatilitenin buzdağının görünen kısmı olduğu görüşünde ve kriptolardaki kuvvetli periyodun teknoloji paylarını de düşürebileceği ikazını yapıyor. JPMorgan üst seviye yetkilisi Nikoalos Panigirtzoglou da Bitcoin fiyatındaki artışın uzun devirde “problemli” bir sinyal verdiğini söyledi ve “Bitcoin’deki düşüş eğiliminin sona erdiğini söylemek için şimdi çok erken” dedi.

Reddit ‘meme’ stoğundan kriptoya kayıyor

Kripto paralardaki popülarite toplumsal paylaşım platformu Reddit’e de yansıyor. Data tahlil şirketi Quiver Quantitative’e nazaran Reddit’te GameStock payları ile artmaya başlayan WallStreetBets sayfasındaki yorum sayısı 1 Mayıs ile 21 Mayıs ortasında yüzde 42 düşerken, Cryptocurrency sayfasındaki yorum sayısı ise yüzde 82 arttı. Bu hareketlerin yatırımcıların ‘meme’ senedi olarak isimlendirilen süreçlerden kripto paralara kaydığı belirtiliyor. Öte yandan ortalarında Goldman Sachs ve Saxo Bank üzere Wall Street bankalarının Bitcoin türev süreçleri sunması, CitiGroup’un da müşterilerine kripto para süreçleri sunmayı değerlendirdiği gelişmeleri, kurumsal dayanağın sürdüğünü gösteriyor.

NOBELLİ EKONOMİSTLERDEN BALON İHTARLARI

Roubini bir defa daha: Bitcoin balondur

Nobel ödüllü ekonomistler ise, kripto para piyasasının bir balon olduğu istikametindeki görüşlerini yineliyor. 2008 ekonomik krizini öngören Nobel ödüllü ABD’li ekonomist Nouriel Roubini, Bitcoin’in ne bir varlık ne de bir para ünitesi olduğunu belirterek kripto paraların bir balon olduğu görüşünü tekrarladı. Cuma günü Goldman Sachs’in bir etkinliğinde konuşan Roubini, paranın ölçme, ödeme, sabit bir kıymet saklama aracı ve tek bir ölçüm standardı olmak üzere dört ana fonksiyonu olması gerektiğini belirterek, “Bitcoin ve öbür kripto paralar bu özelliklerin hiçbirine sahip değil,” dedi.

Roubini, “Hiçbir şey Bitcoin ile fiyatlandırılmıyor, ölçeklendirilebilir bir ödeme aracı değil, yüksek volatilitesi göz önüne alındığında sabit bir paha saklama aracı da değil ve farklı malların fiyatları kripto paralar üzerinden tabir edilmiyor,” tabirlerini kullandı. Kripto paraların birer varlık olarak da adlandırılamayacağını söyleyen Roubini, varlıkların kendi ana bedellerini belirleyen bir nakit akışı yahut kullanımı olduğunu lakin Bitcoin ve öteki kripto paraların bunlara sahip olmadığını tabir etti.

Shiller: Emlak, kripto ve payda balon

Nobel ödüllü ekonomist ve Yale Üniversitesi profesörü Robert Shiller, en tanınan trading araçlarını amaç alan yeni açıklamasında, emlak, kripto para ve pay senedi piyasalarında balon oluştuğu ikazını yaptı. CNBC’ye yaptığı açıklamada kripto para piyasasının epey “psikolojik” olduğunu belirten Shiller, en son kıymet kaynağının epey belgisiz olduğunu, bunun da gerçekle bizim onu nasıl yorumladığımızdan kaynaklandığını tabir ediyor.

Emlak piyasasındaki son patlamadan da bilhassa rahatsız olduğunu belirten Shiller, “Ev fiyatları hiç bu kadar yüksek olmamıştı. Tüm olan bitenin merkez bankası siyasetiyle açıklanabildiğini düşünmüyorum,” dedi. Shiller ayrıyeten şu an piyasada epeyce üst taraflı bir eğilim olduğuna ama bir yıl beklemenin konut fiyatlarını düşürmeyeceğine dikkat çekiyor. Emlak piyasasındaki mevcut hareketin 2003’e, mesken fiyatlarındaki düşüş başlamadan iki yıl öncesi, benzediğini düşünen Shiller, sonunda fiyatların taban yaptığını ve 2008 krizinin yaşandığını hatırlattı.