Borsa İstanbul haftayı kayıpla tamamladı

Yurt içinde ağustos ayı enflasyon verisi sonrasında kritik önemde olan TCMB PPK toplantısından 100 baz puan indirim kararı çıktı. Merkez Bankası Para Poltikası Kurulu’nda %19 olan poltika faizi %18 seviyesine indirildi. Piyasadaki beklentiler faiz oranlarında bir değişime gidilmemesi yönünde olurken, karar sonrasında TL varlıklarda satış baskısının arttığı görüldü. Dün dünyada açıklanan öncü PMI verilerinde salgın kaynaklı gelişmelere bağlı olarak yavaşlama sinyalleri görülürken, merkez bankalarının piyasa fiyatlamalarında önceliği korunuyor.

Hafta ortasından itibaren toparlanma çabasının gözlendiği piyasalarda dün de olumlu bir hava izlendi. Yurt dışındaki olumlu havaya rağmen TCMB’nin faiz kararı sonrası negatif ayrışan BIST 100 Endeksi dün günü yüzde 0,43 oranında değer kaybıyla 1.401,46 puandan tamamladı. Endeks haftanın son işlem gününe düşüşle başladı. Kurlarda yükseliş hızlanınca endekste de düşüş hızlandı. Günün ikinci yarısında bankacılık öncülüğünde kayıp devam etti. Asya piyasalarında da yön arayışı izlenirken, Avrupa borsaları düşüşle açıldı. ABD borsaları dün günü %1 üzerinde yükselişle tamamlarken, bugün düşüşle açıldı. 

BORSA İSTANBUL

Dün gündemin odağında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) Para Politikası Kurulu toplantısı vardı. TCMB beklentilerin aksine politika faizini 100 baz puan düşürerek yüzde 18’e indirdi. Karar sonrası satıcılı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi günü önceki kapanışın yüzde 0,43 altında 1.401,46 puandan tamamladı. 

Teknik açıdan BIST 100 endeksinde, tepki denemelerinin satışla karşılaşması ile 1.390 seviyesi ilk önemli destek konumunda bulunuyor. Önceki gün 1.385 seviyelerinden başlayan yukarı yönlü tepki hareketinin sürdürülememesi ile sert bir satış baskısıyla karşılaşıldı. Yukarı yönlü tepki çabalarının güçlenebilmesi için öncelikle 1.413 ardından da 1.425 bölgesinin üzerinde kalıcı hareketler yaşanması gerekiyor. Endeks 200 GHO’nın bulunduğu 1.393 seviyesi üzerinde tutunmaya devam ederken, bu seviye altında satış baskısının uzun vadeli yükseliş trendinin geçtiği 1.367-1.370 aralığındaki fiyat boşluğuna doğru devamı bekleniyor. Kısa vadeli göstergelerin aşırı satımdan dönmesi ve momentumdaki pozitif eğilimin korunması geri çekilmeler yaşansa da endekste tepki yükselişinin devam edeceğine işaret ederken, destek seviyeleri altına kalıcı gerilemelerde ise, hedef destek bölgesi olarak ilk etapta dolar bazında 1,55/1,53 seviyeleri öne çıkıyor.

Piyasalarda bugün takip edilen verilerde yurt içinde 10.00’da eylül ayı kapasite kullanımı, eylül ayı reel sektör güven endeksi ve eylül ayı sektörel güven endeksleri izlenirken, 11.00’de Almanya, eylül ayı Ifo iş ortamı güven endeksleri ile 17.00’de ABD, ağustos ayı yeni konut satışları izlendi.

Açılışta BIST 100 endeksi, önceki kapanışa göre 6,51 puan ve yüzde 0,46 azalarak 1.394,95 puana indi.

Bankacılık endeksi yüzde 0,60 ve holding endeksi yüzde 0,49 azalış kaydetti. Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran yüzde 0,26 ile finansal kiralama, faktoring, en fazla kaybettiren yüzde 0,63 ile ticaret oldu.

Açılış sonrasında dolar/TL’nin yeni zirveler test etmesiyle Borsa İstanbul’da da satışlar hızlandı. Endeks 10.40 itibarıyla yüzde 1’in üzerinde eksiyle 1.385 seviyesinden işlem gördü.

Günün ilk yarısında düşüş eğiliminde hareket eden BIST 100 endeksi, saat 13.00 itibarıyla önceki kapanışa göre 13,01 puan azalışla 1.388,46 seviyesine indi. Toplam işlem hacmi 6,3 milyar lira düzeyinde gerçekleşti. Endeks, günün ilk yarısında en düşük 1.383,41 ve en yüksek 1.397,36 puanı gördü.

İlk yarıda bankacılık endeksi yüzde 2,21 ve holding endeksi yüzde 0,88 değer kaybetti. Sektör endeksleri arasında en fazla kazandıran yüzde 1,05 ile turizm, en çok gerileyen ise bankacılık oldu.

Günün ilk yarısında mali endeks yüzde 1,31, teknoloji endeksi yüzde 0,24, sanayi endeksi yüzde 0,55 ve hizmetler endeksi yüzde 0,63 değer kaybetti.

Önceki kapanışa göre günün ilk yarısında BIST 100 endeksine dahil hisselerden 22’si yükseldi, 75’i değer kaybetti. En çok işlem gören hisse senetleri Garanti Bankası, Türk Hava Yolları, Yapı Kredi Bankası, Akbank ve Tüpraş oldu.

Bankacılık endeksinde kayıp oranı 14.37 itibarıyla yüzde 3,22 oranında bulunurken, BİST 100 endeksi de yüzde 1,48 oranında düşüşle 1.380 seviyesinden işlem gördü.

Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, yüzde 1,20 oranında önceki kapanışa göre 16,78 puan değer kaybederek günü 1.384,68 puandan tamamladı. Toplam işlem hacmi 13,3 milyar lira seviyesinde gerçekleşti. Endeks gün için en yüksek 1.397,36, en düşük 1.376,01 puandan işlem gördü.

Bankacılık endeksi yüzde 2,98 ve holding endeksi yüzde 0,83 oranında değer kaybetti. Sektör endeksleri arasında en fazla kazandıran yüzde 1,67 ile ulaştırma, en çok kaybettiren ise bugün de bankacılık oldu.

Önceki kapanışa göre mali endeks yüzde 1,69, hizmetler endeksi yüzde 0,77, sanayi endeksi yüzde 0,82 ve teknoloji endeksi yüzde 0,98 oranında değer kaybetti.

BIST 30 endeksi, önceki kapanışa göre 19,86 puan ve yüzde 1,33 düşüşle 1.478,45 puandan kapandı. BIST hisselerinin 110’u prim yaptı, 289’u geriledi. Garanti Bankası, Kim Market, Türk Hava Yolları, Şişecam ve Tüpraş en çok işlem gören hisse senetleri oldu.

KÜRESEL PİYASALAR

Küresel piyasalarda, Çinli emlak devi Evergrande’nin borç ödemelerine ilişkin devam eden belirsizlikler ve ABD’nin 10 yıllık tahvil faizinin yükselmesiyle yön arayışı sürerken, bugün ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Jerome Powell ve diğer yetkililerin açıklamaları takip edilecek.

Fed’in gelecek sene faiz artırımına gidebileceğine ilişkin tahminlerle ABD’nin uzun vadeli tahvil faizleri yükseliş eğiliminde hareket ederken, Fed yetkililerinin bugün yapacakları konuşmalarda ABD’de para politikasının geleceğine ilişkin ipuçları aranmaya devam edecek.

Dün açıklanan makroekonomik verilerle ekonominin yeni tip korona virüs (Kovid-19) salgınından sonra genişlemeye devam ettiği ve normalleşmenin yakın olduğuna ilişkin beklentiler ise pay piyasalarında alışları beraberinde getirdi.

Dünya genelinde açıklanan imalat sanayi ve hizmet sektörü Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verilerinde önceki aya göre gerileme görülse de, veriler ekonomilerin hala genişleyici bölgede bulunduklarına işaret etti.

S&P 500 endeksi yüzde 1,21, Dow Jones endeksi yüzde 1,48 ve Nasdaq endeksi yüzde 1,04 değer kazandı. New York borsasında endeks vadeli işlem kontratları yeni günde ise yatay bir seyir izliyor.

Avrupa tarafında, dün İngiltere Merkez Bankası (BoE) faizlerde değişikliğe gitmeyerek politika faizini yüzde 0,1 seviyesinde bırakırken, bugün Almanya’da açıklanacak Ifo endeksleri yatırımcıların gündeminde bulunuyor.

Avrupa borsaları, dün İngiltere hariç küresel pay piyasalarına paralel alış ağırlıklı bir seyir izlerken, Almanya’da DAX endeksi yüzde 0,88, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,98 ve İtalya’da MIB 30 endeksi yüzde 1,41 değer kazandı. İngiltere’de FTSE 100 endeksi ise yüzde 0,07 değer kaybetti. Vadeli işlemlerde endeks kontratlarının yeni günde karışık bir seyir izledikleri görülüyor.

Asya borsalarında karışık bir seyir izlendi. Asya’da, Evergrande krizi pay piyasalarının yönü üzerinde etkili olmaya devam ediyor. Çin hükümeti dün Evergrande şirketine tahvil borçlarının ödemesinde aksama olmaması konusunda uyarıda bulunurken, yerel yönetimleri ise olası bir temerrüt için uyardı. Analistler, Evergrande’nin dünkü 100 milyon doların üzerindeki tahvil ödemelerine ilişkin henüz bir açıklama yapılmadığını, konunun gündemin odağındaki yerini koruduğunu bildirdi.

Öte yandan, Çin Merkez Bankası’nın (PBoC) likidite enjeksiyonları ise pay piyasalarındaki baskıları törpülemeyi sürdürürken, bugün açıklanan verilere göre Japonya’da Tüketici Fiyat Endeksi ağustosta yıllık yüzde 0,4 geriledi, öncü imalat sanayi PMI ise eylülde 52,7’den 51,2’ye indi.

Çin’de Şanghay bileşik endeksi kapanışa yakın yüzde 0,80 değer kaybıyla 3.613 puandan, Avustralya’da S&P/ASX 200 endeksi de yüzde 0,37 azalışla 7.342 puandan günü tamamladı. Dün resmi itatil nedeniyle işlem gerçekleştirilmeyen Japonya’da Nikkei 225 endeksi günü yüzde 2,06 artışla 30.248 puana çıktı. Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,07 azalışla 3.125 puandan kapanırken, Hindistan’da Sensex endeksi yüzde 0,48 artışla 60.174 puanda, Hong Kong’da Hang Seng endeksi de yüzde 1,32 düşüşle 24.190 puanda bulundu.

Avrupa borsaları, haftanın son işlem gününe düşüşle başladı. Açılışın ardından Stoxx Europe 600 gösterge endeksi yüzde 0,46 düşüşle 465,36 puan, Almanya’da DAX 30 endeksi ise yüzde 0,69 değer kaybederek 15.537 puan oldu. İspanya’da IBEX 35 endeksi yüzde 0,30 azalarak 8.851 puanda, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,65 düşüşle 6.658 puanda ve İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,28 değer kaybederek 7.058 puanda bulundu.

ABD borsası, haftanın son işlem gününe düşüşle başladı. Açılışta Dow Jones endeksi, 100 puanın üzerinde değer kaybetti ve yüzde 0,33 azalışla 34.650,68 puana geriledi. S&P 500 endeksi yüzde 0,42 azalarak 4.430,11 puana ve Nasdaq endeksi yüzde 0,61 kayıpla 14.960,9 puana düştü.

Öte yandan, Evergrande’nin dün ödemesi gereken 83,5 milyon dolarlık faiz ödemesinde nasıl ilerleneceği belirsizliğini korurken, kupon ödemesinin kaçırılmasıyla 30 günlük temerrüt süresi başladı.

Kovid-19 salgınında Delta varyantının ekonomik toparlanmaya yönelik etkileri de piyasaların odağında olmaya devam ediyor. Analistler, ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Jerome Powell’ın bugün yapacağı konuşmada para politikasının geleceğine ilişkin ipuçlarının aranmaya devam edileceğini belirtti.

PARA PİYASALARI

İstanbul serbest piyasada dolar 8,7720 liradan, euro 10,3090 liradan güne başladı.

Serbest piyasada 8,7700 liradan alınan dolar, 8,7720 liradan satıldı. 10,3070 liradan alınan euronun satış fiyatı ise 10,3090 lira olarak belirlendi.

Dünkü günü kapanışta doların satış fiyatı 8,7400 lira, euronun satış fiyatı ise 10,2820 lira olmuştu.

Dün 8,8013 ile zirvesini gören dolar/TL ise önceki kapanışın yüzde 1,32 üzerinde, 8,7679’dan kapanış yaptı. Dolar/TL bugün bankalararası piyasanın açılışında 8,7830 seviyesinde işlem gördü.

Euro/dolar paritesi ise önceki kapanışa paralel 1,1740’tan işlem gördü.

Dolar/TL, güne yükselişle başlamasının ardından 8,84 seviyelerinde işlem gördü.

Dün, yükseliş eğiliminde hareket eden dolar/TL, günü bir önceki kapanışa göre yüzde 1,32 artışla 8,7679 seviyesinden tamamladı.

Dolar/TL, yeni güne de yükselişle başlamasının ardından saat 10.30 itibarıyla önceki kapanışın yüzde 0,8 üzerinde 8,8410 seviyesinde bulundu.

Euro/TL yüzde 0,68 artışla 10,3810’dan, sterlin/TL de yüzde 0,82 yükselişle 12,1280’den satıldı.

Dolar endeksi yüzde 0,1 artışla 93,2 seviyesinde bulunurken, euro/dolar paritesi de önceki kapanışın hemen altında 1,1730’dan işlem gördü. Dolar/yen paritesi önceki kapanışın yüzde 0,17 üzerinde 110,51 seviyesinden işlem gördü. 

Analistler, ABD’nin 10 yıllık tahvil faizindeki yükselişin hızlanması ile gelişmekte olan ülke para birimlerinin dolar karşısında değer kaybettiğini bildirdi.

Analistler, yüzde 1,44 seviyesinde bulunan ABD’nin 10 yıllık tahvil faizinin seyrinin de yatırımcıların odağında bulunmayı sürdüreceğini bildirdi.

Gün ortasında uluslararası piyasalarda saat 13.00 itibarıyla euro/dolar paritesi 1,1733, sterlin/dolar paritesi 1,3701 ve dolar/yen paritesi 110,38 düzeyinde seyretti.

İstanbul serbest piyasada dolar 8,8360 liradan, euro 10,3660 liradan satıldı.

Gün sonunda Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), doların bugünkü efektif kurunu alışta 8,8178 lira, satışta 8,8531 lira olarak açıkladı. TCMB, önceki efektif kurunu alışta 8,6524lira, satışta 8,6870 lira olarak belirlemişti.

Uluslararası piyasalarda, saat 18.00 itibarıyla euro/dolar paritesi 1,17130, sterlin/dolar paritesi 1,3672, dolar/yen paritesi de 110,69 düzeyinde seyretti. Serbest piyasada da dolar/TL 8,8586, euro/TL 10,3820 ve sterlin/TL de 12,1178 seviyesinden karşılık buldu. 

EMTİA PİYASALARI

Brent petrolün varili uluslararası piyasalarda 77,56 dolardan işlem gördü.

Dün 77,73 dolara kadar yükselen Brent petrolün varil fiyatı, günü 77,25 dolar seviyesinde tamamladı. Brent petrolün varili, bugün saat 09.28 itibarıyla kapanışa göre yüzde 0,40 artışla 77,56 dolardan işlem gördü. Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili 73,50 dolardan alıcı buldu.

ABD’nin en önemli petrol üretim tesislerinin bulunduğu Meksika Körfezi’nin geçen ay iki tropik fırtınanın etkisi altında kalmasının ardından bölgedeki deniz üstü petrol üretim platformlarında hala tam kapasite üretime geçilememesi fiyatları yukarı yönlü desteklemeye devam etti.

ABD’nin ticari ham petrol stoklarının beklenenden fazla düşmesiyle ülkede talebin toparlandığı algısının güçlenmesi üzerine petrol fiyatları daha da yükselirken Brent dün son iki ayın en yüksek seviyesini görmüştü.

ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA) verilerine göre, ülkede ticari ham petrol stokları geçen hafta 3 milyon 500 bin varil (yüzde 0,8) azalarak yaklaşık 414 milyon varil oldu. Bu rakam Ekim 2018’den sonraki en düşük seviye olarak kayıtlara geçti. Piyasa beklentisi stokların 2 milyon 400 bin varil azalacağı yönündeydi.

Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve OPEC dışı bazı üretici ülkelerden oluşan OPEC+ grubunun, salgın dönemindeki yetersiz yatırımlar ve üretim tesislerinde yapılması gereken bakımların geciktirilmesiyle üretim artışlarında zorlanması da fiyatların yükselişine katkıda bulundu.

Irak petrol bakanı dün yaptığı açıklamada, küresel ekonomide toparlanma sinyallerinin alındığına dikkati çekerek, OPEC+’nın petrol fiyatlarını varil başına 70 dolara civarında tutmaya çalışacağını belirtti. OPEC+’nın üretim seviyelerini değerlendireceği bakanlar kurulu toplantısı 4 Ekim’de gerçekleştirilecek.

Çin’in devlet rezervlerini ilk kez halka satması ise petrol fiyatlarının yukarı yönlü seyrini az da olsa baskıladı.

Dünyanın en büyük petrol tüketicilerinden Çin, yüksek ham madde maliyetlerinin yerel rafineriler üzerindeki baskısını hafifletmek için ham petrol rezervini açık artırma yoluyla piyasaya süreceğini açıklamıştı.

Açık arttırmaya katılan şirketlerden devlete ait PetroChina ve özel rafineri ve kimyasal üreticisi Hengli Petrochemical’in toplam 4,43 milyon varillik ham petrol satın aldığı bildirildi.

Uzmanlar, Çin’in bu kararının petrol fiyatlarında beklenen düşüş etkisini göstermediğine, piyasaya arz edilen miktarın oldukça küçük olduğuna ve bu miktarın Çin’in bir günde ithal ettiği petrolün dörtte üçünden daha az olduğuna işaret ederken, bu adımın fiyatlar üzerinde ciddi bir etkisinin olmayacağını savunuyor.

Çin’in toplam ham petrol rezerv kapasitesinin 238 milyon varil seviyesinde olduğu biliniyor. Depolanan bu miktarın Çin’in 80 günlük petrol talebine eşdeğer olduğu tahmin ediliyor.

Brent petrolde teknik olarak 77,74 ile 78,13 dolar aralığının direnç, 76,95 ile 76,55 dolar aralığının ise destek bölgesi olarak izlenebileceği ifade ediliyor. 

Altının gram fiyatı, güne yükselişle başlamasının ardından 499 lira seviyesinde işlem gördü.

Dün altının onsundaki düşüşe paralel değer kaybeden altının gram fiyatı, günü önceki kapanışın yüzde 0,18 altında 491,2 liradan tamamladı.

Altının gram fiyatı, yeni güne yükselişle başlamasının ardından, saat 11.00 itibarıyla dünkü kapanışın yüzde 1,6 üzerinde 499 liradan işlem gördü. Çeyrek altın 815 lira, Cumhuriyet altını da 3.335 liradan satıldı.

Altının ons fiyatı, önceki kapanışa göre yüzde 0,6 artışla 1.753 dolardan alıcı buldu.

Analistler, Çinli emlak devi Evergrande’nin borç ödemelerine ilişkin devam eden belirsizlikler ve ABD’nin 10 yıllık tahvil faizinin yükselmesiyle küresel piyasalarda risk algısının arttığını belirterek, buna paralel altının ons fiyatı ve dolar kurundaki artışın, yurt içinde altın fiyatlarındaki yükselişin ivme kazanmasına neden olduğunu söyledi.

Gün ortasında İstanbul Kapalıçarşı’da 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı 496,80 lira, Cumhuriyet altınının satış fiyatı ise 3.296,00 lira oldu. 

Altının onsu ise uluslararası piyasalarda 1.754,48 dolardan, Londra Brent tipi ham petrolün varil fiyatı yüzde 0,15 yükselişle 76,61 dolardan işlem gördü.

Gün sonunda İstanbul Kapalıçarşı’da, bugün kapanışta çeyrek altın 805,00 lira, Cumhuriyet altını 3.297,00 liradan satılırken, 24 ayar külçe altının gram fiyatı ise dünkü kapanışa göre yüzde 1,18 yükselişle 497,00 liradan işlem gördü.

Borsa İstanbul Kıymetli Madenler ve Kıymetli Taşlar Piyasası’nda (KMKTP) en düşük 493 bin 500 lira, en yüksek ise 497 bin 700 lirayı gören standart altının kilogram fiyatı, günü önceki kapanışa göre yüzde 1 azalışla 497 bin 700 liradan tamamladı.

Altının onsu, uluslararası piyasalarda saat 18.00 itibarıyla 1.749 dolardan, Londra Brent tipi ham petrolün varil fiyatı, yüzde 0,74  yükselerek 77,81 dolardan işlem gördü.

VADELİ PİYASA

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) ekim vadeli BIST 30 endeksine dayalı kontrat, güne düşüşle başlamasının ardından 1.501 puanda dengelendi.

Ekim vadeli endeks kontratı, en düşük 1.499,25 puanı görmesinin ardından önceki normal seans kapanışının yüzde 0,5 altında 1.501,00 seviyesinden işlem gördü.

Dün, satış ağırlıklı bir seyir izleyen endeks kontratı, normal seansı önceki kapanışın yüzde 0,15 altında 1.509,25 puandan tamamladı. Endeks kontratı, akşam seansında da gerileyerek 1.504,75 puana indi.

Analistler, küresel piyasalarda, Çinli emlak devi Evergrande’nin borç ödemelerine ilişkin devam eden belirsizlikler ve ABD’nin 10 yıllık tahvil faizinin yükselmesiyle karışık bir seyir izlendiğini söyledi.

Analistler, döviz kurlarındaki yükseliş eğiliminin pay piyasalarını baskıladığını belirterek, teknik açıdan endeks kontratında 1.535 puanın direnç, 1.500 ve 1.480 seviyelerinin destek konumunda olduğunu ifade etti.