Borsa İstanbul’da gün sonu satışları

Enerji fiyatlarındaki artış maliyetleri yükseltirken, devam eden enflasyonist baskılar da artarak küresel risk iştahı baskılamayı sürdürüyor. Evergrande cephesindeki gelişmeler ile ekonomik veri akışları gündemde yerini korurken, Hong Kong piyasasında Evergrande hisse senetlerinin işlemleri, emlak yönetim biriminin hisseleri ile birlikte durduruldu. Kararın sebebi açıklanmazken, Çin piyasaları tatil dolayısıyla kapalı bulunuyor. Bugün yurt içinde ise açıklanan eylül ayı enflasyon verisinin TL varlık fiyatlamalarında ana etken olması bekleniyordu. 

Yeni haftaya başlarken, mevcut risk başlıkları borsalar üzerinde baskı oluşturuyor. ABD tahvil faizlerinde son dönemde artan yükseliş eğilimi piyasaların yakın takibinde yer alıyor. BIST 100 Endeksi geçen haftayı yüzde 0,35 oranında bir değer kaybıyla 1.401,46 puandan tamamladı. Günün ilk yarısında pozitif seyir izleyen endeks, gün sonu satışlarıyla günü düşüşle tamamladı. Çin borsaları tatil nedeniyle işlem görmezken, Asya borsaları, Hindistan hariç satıcılı seyretti. Endeks vadeli kontratlarının yeni haftaya negatif başlaması dikkat çekerken, Avrupa borsaları İspanya hariç düşüşle açıldı. Hafta genelinde zayıf bir görünümün izlendiği ABD borsaları cuma gününü yükselişlerle tamamlarken, haftanın ilk işlem gününe düşüşle başladı.

BORSA İSTANBUL

Küresel piyasalarda geçen hafta tedarik zinciri ve enerji arzındaki problemler paralelinde artan enflasyonist endişeleriyle satış ağırlıklı bir seyir izlenirken, bugün yurt içinde eylül ayı enflasyon verileri takip edildi.

Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi cuma günü yüzde 0,35 gerilemesine karşın haftalık bazda yüzde 1,21’lik kazançla 1.401,46 puandan kapandı. Küresel pay piyasalarından pozitif ayrışan endeks böylece, üç haftalık düşüş serisine son vermiş oldu. 

Analistler, küresel çapta Kovid-19 salgını beraberinde gelen problemlerin enflasyon ve büyümeye yönelik endişeleri beslemeye devam ettiğini, bu noktada merkez bankaları yönlendirmelerinin piyasaları yatıştırmada yetersiz kaldığını söyledi.

Bu hafta, cuma ABD’de açıklanacak istihdam raporundaki verilerin para politikalarının yönü açısından önemli ipucu verebileceğini belirten analistler, bugün yurt içinde eylül ayı enflasyon verilerinin, yurt dışında ise ABD’de fabrika ve dayanıklı mal siparişlerinin takip edileceğini bildirdi.

Teknik açıdan BİST 100 endeksinde, kısa vadeli düşüş trendi içerisindeki seyrin geçen hafta 1.375 desteğini koruma çabasında hareketlendiği görüldü. Haftanın son işlem gününde 200 GHO olan 1.393 seviyesi üzerinde günü tamamladı. Haftalık olarak yüzde 1.21 oranında yükseliş gerçekleşirken, perşembe günü 1.400 ara direnci üzerinde kısa vadeli düşüş trendi içerisinde ara bir tepki süreci başlayan piyasada, 1.375 seviyesi kritik konumda bulundu. Bu seviye üzerinde potansiyelini koruyacak tepki denemeleri içerisinde, 1.410 seviyesi ilk önemli direnç konumunda olurken, yukarı ataklarda yeniden güç kazanabilmek adına bu seviyenin aşılması gerekiyor. 1.410 sonrasında ilk etapta 1.430 sonrasında da 1.450 ve 1.460 seviyeleri test edilebilir. Seans içi olası geri çekilmelerde 200 GHO 1.393 destek seviyesinin aşağı yönde geçilmesi halinde 1.383 ve 1.375 destek seviyeleri, gün içinde 1.393 ve altına sarkmalar alım fırsatı, 1.420 ve üzerine düşük hacimli yükselişler ise satış fırsatı olarak takip edilebilir diye de belirtiliyor.

Piyasalarda bugün takip edilen verilerde ise öne çıkanlar yurt içinde 10.00’da eylül ayı TÜFE ve yurt içi ÜFE olurken, 17.00’de de ABD’den ağustos ayı fabrika siparişleri ile ağustos ayı dayanıklı mal siparişleri geldi.

Yurt içinde açıklanan verilere göre, Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) eylülde aylık bazda yüzde 1,25, Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) yüzde 1,55 artış gösterdi. Yıllık enflasyon tüketici fiyatlarında yüzde 19,58, yurt içi üretici fiyatlarında yüzde 43,96 oldu.

Açılışta BIST 100 endeksi, önceki kapanışa göre 1,27 puan ve yüzde 0,09 artarak 1.402,73 puana yükseldi.

Bankacılık endeksi yüzde 0,13 artış kaydederken, holding endeksi yatay açılış gerçekleştirdi. Sektör endeksleri arasında en fazla kazandıran yüzde 0,68 ile turizm, en çok kaybettiren yüzde 0,67 ile menkul kıymet yatırım ortaklığı oldu.

Günün ilk yarısında dalgalı seyreden BIST 100 endeksi, saat 13.00 itibarıyla önceki kapanışa göre 3,88 puan artışla 1.405,34 seviyesine çıktı. Toplam işlem hacmi 5,4 milyar lira düzeyinde gerçekleşti. Endeks, günün ilk yarısında en düşük 1.399,66, en yüksek ise 1.406,29 puanı gördü.

İlk yarıda bankacılık endeksi yüzde 0,52, holding endeksi yüzde 0,09 değer kazandı. Sektör endeksleri arasında en fazla kazandıran yüzde 2,10 ile sigorta, en çok gerileyen ise yüzde 1,98 ile spor oldu.

Günün ilk yarısında mali endeks yüzde 0,45, teknoloji endeksi yüzde 1,03, sanayi endeksi yüzde 0,47 değer kazanırken, hizmetler endeksi yüzde 0,01 değer kaybetti.

Önceki kapanışa göre günün ilk yarısında BIST 100 endeksine dahil hisselerden 63’ü yükseldi, 31’i değer kaybetti. En çok işlem gören hisse senetleri Garanti BBVA, Türk Hava Yolları, Tüpraş, Yapı ve Kredi Bankası Şişecam oldu.

Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, önceki kapanışa göre yüzde 0,51 oranında 7,09 puan değer kaybederek günü 1.394,37 puandan tamamladı. Toplam işlem hacmi 12,3 milyar lira seviyesinde gerçekleşti. Endeks gün içinde en yüksek 1.407,84, en düşük kapanış seviyesi olan 1.394,37 puandan işlem gördü.

Bankacılık endeksi yüzde 0,41, holding endeksi yüzde 0,94 oranında değer kaybetti. Sektör endeksleri arasında en fazla kazandıran yüzde 1,99 ile sigorta, en çok kaybettiren ise yüzde 2,90 ile spor oldu.

Önceki kapanışa göre mali endeks yüzde 0,35, sanayi endeksi yüzde 0,20 ve hizmetler endeksi yüzde 0,61 oranında değer kaybederken, teknoloji endeksi yüzde 0,62 oranında değer kazandı.

BIST 30 endeksi, önceki kapanışa göre 9,20 puan ve yüzde 0,61 oranında düşüşle 1.489,55 puandan kapandı. BIST hisselerinin 181’i yükseldi, 198’i düştü. Garanti Bankası, Türk Hava Yolları, Margün Enerji, Tüpraş ve Yapı Kredi Bankası en çok işlem gören hisse senetleri oldu.

KÜRESEL PİYASALAR

Yeni tip korona virüs (Kovid-19) salgını sonrası ortaya çıkan sorunlar küresel ekonomi ve finans piyasalarında etkili olmaya devam ederken, bu kapsamda merkez bankalarının para politikaları da gündemin üst sıralarında kalmayı sürdürüyor.

Salgınla birlikte değişen koşulların tedarik zincirinde yol açtığı aksaklıklar ve bunun emtia tarafına yansımalarının enflasyonist endişeleri beslemesi, geçen haftanın ilk yarısında pay piyasalarında sert satışları beraberinde getirdi. Bu durum tahvil piyasasına ise yönelimi artırdı. Özellikle Avrupa ve Asya’da enerji arzına yönelik problemlerin gündemin üst sıralarına yerleşmesi ile doğal gaz fiyatlarında da rekor seviyeler görüldü.

Haftanın ikinci yarısında merkez bankaları yetkilileri tarafından enflasyondaki arz şoklarının geçici olduğuna yönelik mesajların yinelenmesi her kadar risk iştahını desteklese de piyasalardaki negatif görünümü değiştirmede yetersiz kaldı.

Öte yandan cuma günü ABD’li ilaç şirketi Merck, Kovid-19’a karşı geliştirdiği deney aşamasındaki hapın virüse yeni yakalanmış kişilerde hastaneye yatmayı ve ölüm riskini yarıya düşürdüğünü duyurdu.

Bu gelişmelerle geçen hafta cuma günü New York borsasında pozitif bir seyir izlenirken, haftalık bazda bakıldığında S&P 500 endeksi yüzde 2,21, Nasdaq endeksi yüzde 3,20 ve Dow Jones endeksi yüzde 1,36 değer kaybetti. 

Analistler, bu hafta ABD Merkez Bankası (Fed) para politikası açısından önemli bir çıpa olan istidam piyasasına dair verilerin yakından takip edileceğini belirterek, yetkililer tarafından yapılacak her türlü sözle yönlendirmenin de piyasaların yönü üzerinde belirleyici olacağını söyledi.

Avrupa tarafında doğal gaz arzına ilişkin sorunlar gündemin üst sıralarına yerleşirken, kış aylarının yaklaşması ile artacak doğal gaz talebine karşılık zayıf stoklar fiyatlar üzerinde önemli bir baskı unsuru olarak öne çıkıyor.

Cuma günü Almanya, İngiltere ve Euro Bölgesi için açıklanan imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi’nin (PMI) eylülde düşüş kaydetmesinin ardından pay piyasalarında satıcılı bir seyir izlenirken, haftalık bazda bakıldığında da Almanya’da DAX endeksi yüzde 2,42, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,35, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 3,27 ve İtalya’da MIB 30 endeksi yüzde 1,36 değer kaybetti.  

Asya borsalarında satış ağırlıklı bir seyir izlenirken, Hindistan’da Sensex endeksi pozitif ayrıştı. Analistler, küresel piyasalarda tedarik zinciri ve enerji arzındaki problemler nedeniyle fiyatlama zorluklarının devam ettiğini ve oynaklığın bu hafta da yüksek olabileceğini bildirdi.

Piyasalar açısından bir diğer önemli risk faktörü olan Çinli emlak şirketi Evergrande ile ilgili olarak ise borçların yeniden yapılandırılması kapsamında çalışmaların devam ettiği bildirildi. Evergrande’nin hisseleri bugün Hong Kong borsasında işleme kapatıldı.

Öte yandan Japonya’da Suga Yoşihide kabinesinin istifasının ardından, iktidardaki Liberal Demokrat Parti (LDP) lideri Kişida Fumio, Temsilciler Meclisi’nde düzenlenen olağanüstü oturumda ülkenin başbakanı seçildi. Partinin, 31 Ekim’de olağan genel seçimlere gitmeyi planladığı bildirildi.

Bu gelişmelerle, Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,13 azalışla 28.444 puana inerken, Çin’de ve Güney Kore piyasalarında resmi tatil nedeniyle işlem gerçekleştirilmiyor. Hindistan’da Sensex endeksi yüzde 0,81 artışla 59.243 puanda, Hong Kong’da Hang Seng endeksi de yüzde 2,74 düşüşle 23.900 puanda bulundu.

Avrupa borsaları, haftanın ilk işlem gününe İspanya hariç düşüşle başladı. Açılışın ardından Stoxx Europe 600 gösterge endeksi yüzde 0,20 azalarak 451,98 puan, Almanya’da DAX 30 endeksi ise yüzde 0,36 değer kaybederek 15.102 puan oldu. İspanya’da IBEX 35 endeksi yüzde 0,10 artışla 8.806 puanda, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,49 değer kaybederek 6.486 puanda ve İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,30 azalışla 7.005 puanda bulundu. 

ABD borsası, haftanın ilk işlem gününe düşüşle başladı. Açılışta Dow Jones endeksi, yüzde 0,04 azalışla 34.312,96 puana geriledi. S&P 500 endeksi yüzde 0,19 azalarak 4.348,84 puana ve Nasdaq endeksi yüzde 0,51 kayıpla 14.493,12 puana düştü.

Beklenenden iyi gelen ekonomik veriler ve yeni tip koronavirüs (Kovid-19) tedavisine ilişkin olumlu gelişmelerle geçen haftanın son işlem gününü pozitif seyirle tamamlayan endeksler, yeni haftanın açılışında hafif düşüş gösterdi.

Kovid-19 salgınla birlikte değişen koşulların tedarik zincirinde yol açtığı aksaklıklar ve bunun emtia tarafına yansımalarının enflasyonist endişeleri artırmasıyla piyasalarda satış ağırlıklı bir seyir izlendi.

Artan enflasyon endişeleriyle geçen hafta 3 ayın en yüksek seviyelerine çıkan ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi, bugün yüzde 1,49 seviyelerinde seyretti. 

PARA PİYASALARI

İstanbul serbest piyasada dolar 8,8520 liradan, euro 10,2740 liradan güne başladı.

Serbest piyasada 8,8500 liradan alınan dolar, 8,8520 liradan satıldı. 10,2720 liradan alınan euronun satış fiyatı ise 10,2740 lira olarak belirlendi.

Cuma günkü kapanışta doların satış fiyatı 8,8520 lira, euronun satış fiyatı ise 10,2620 lira olmuştu.

Geçen hafta tarihi zirvesini 8,9588’e taşıyan dolar/TL ise haftayı yüzde 0,26 değer kaybıyla 8,8607’den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında 8,8520 seviyelerinde bulundu.

Euro/dolar paritesi ise gerilemesini dördüncü haftaya taşıyarak 1,1562 ile Temmuz 2020’den beri en düşük seviyesini görmesinin ardından bugün 1,16’nın hemen altında yatay seyretti.

Geçen hafta 94,4 ile Eylül 2020’den bu yana en yüksek seviyeyi test eden dolar endeksi, yeni haftaya 94,1 ile yatay başladı. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizleri ise yüzde 1,56 ile geçen hafta gördüğü yaklaşık 3,5 ayın en yüksek seviyesinden düşüşe geçerek haftayı yüzde 1,46’dan kapatırken, bugün yeniden yüzde 1,47’nin üzerine çıktı. 

Dolar/TL, haftaya yükselişle başlamasının ardından 8,87 seviyelerinde işlem gördü.

Geçen haftanın son işlem gününde düşüş eğiliminde hareket eden dolar/TL, günü bir önceki kapanışa göre yüzde 0,33 azalışla 8,8607 seviyesinden tamamladı.

Dolar/TL, yeni haftaya yükselişle başlamasının ardından saat 10.30 itibarıyla önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 8,8721 seviyesinde bulundu.

Euro/TL yüzde 0,16 değer kazancıyla 10,2915’ten, sterlin/TL de yüzde 0,6 yükselişle 12,0192’den satıldı.

Dolar endeksi yüzde 0,1 azalışla 94 seviyesinde bulunurken, euro/dolar paritesi ise önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 1,1606’dan işlem gördü. Dolar/yen paritesi önceki kapanışın yüzde 0,23 üzerinde 111,15 seviyesinden işlem gördü.

Analistler, küresel bazda özellikle enerji arz ve tedarikinde yaşanan sıkıntılarla risk algısının arttığını belirterek, dolara olan talebi artırdığını kaydetti.

Analistler, yüzde 1,48 seviyesinde bulunan ABD’nin 10 yıllık tahvil faizinin seyrinin de yatırımcıların odağında bulunmayı sürdüreceğini ifade etti.

Gün ortasında uluslararası piyasalarda saat 13.00 itibarıyla euro/dolar paritesi 1,1610, sterlin/dolar paritesi 1,3580 ve dolar/yen paritesi 111,3 düzeyinde seyretti.

İstanbul serbest piyasada dolar 8,8700 liradan, euro 10,3000 liradan satıldı.

Gün sonunda Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), doların bugünkü efektif kurunu alışta 8,8460 lira, satışta 8,8815 lira olarak açıkladı. TCMB, önceki efektif kurunu alışta 8,8407 lira, satışta 8,8761 lira olarak belirlemişti. 

Uluslararası piyasalarda, saat 18.00 itibarıyla euro/dolar paritesi 1,16427, sterlin/dolar paritesi 1,3603, dolar/yen paritesi de 110,85 düzeyinde seyretti. Serbest piyasada TL karşısında dolar 8,8673, euro 10,3142 ve sterlin de 12,0702 seviyesinden karşılık buldu.

EMTİA PİYASALARI

Brent petrolün varili haftanın ilk iş gününde uluslararası piyasalarda 78,91 dolardan işlem gördü.

Cuma günü 79,41 dolara kadar yükselen Brent petrolün varil fiyatı, günü 79,28 dolar seviyesinde tamamladı. Brent petrolün varili, bugün saat 09.51 itibarıyla kapanışa göre yüzde 0,47 düşüşle 78,91 dolardan işlem gördü. Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili 75,47 dolardan alıcı buldu.

Küresel petrol talebindeki artış ve yetersiz arz nedeniyle son 3 yılın en yüksek seviyelerine ulaşan petrol fiyatlarındaki yükseliş, Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ile OPEC dışı bazı üretici ülkelerden oluşan OPEC+ grubunun yetersiz arz endişelerinin güçlendiği piyasada üretim artışına devam edeceği beklentisiyle sınırlandı.

OPEC+ grubunun bugün bir araya geleceği 21. Bakanlar Toplantısı’ndan mevcut anlaşma kapsamında gelecek aylarda günlük 400 bin varil üretim artışının devamı yönünde karar çıkması öngörülüyor.

İngiltere Merkezli Danışmanlık Şirketi Crystol Energy’nin Üst Yöneticisi Carole Nakhle, AA muhabirine yaptığı açıklamada, toplantıdan çıkacak kararın tahmin edilmesinin zor olduğunu ancak piyasalarda şu ana kadar OPEC+ grubunun temmuz ayında kararlaştırılan plana sadık kalacağı konusunda fikir birliği olduğunu söyledi.

Nakhle, “Suudiler tek taraflı olarak daha fazla arz artışına giderek bir iyi niyet jestinde de bulunabilir. Genel olarak, OPEC+ kısa vadede piyasaları etkileyebilecek faktörleri dengelemek zorunda kalacak. Grup, özellikle ek arzların piyasaya girmesinin beklendiği gelecek yıl, yüksek fiyatların talep ve farklı dinamikler üzerindeki olumsuz etki riskini en aza indirmek istiyor.” değerlendirmesinde bulundu.

Grup, 18 Temmuz’daki 19. Bakanlar Toplantısı’nda ağustos-aralık döneminde petrol üretimini her ay için günlük 400 bin varil artırma kararı almış, 1 Eylül’deki 20. Bakanlar Toplantısı’nda ise bu plana devam etme konusunda anlaşmıştı.

Brent petrolde teknik olarak 79,25 ile 79,66 dolar aralığının direnç, 78,84 ile 78,43 dolar aralığının ise destek bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.

Altının gram fiyatı, haftaya düşüşle başlamasının ardından 500,6 lira seviyesinde işlem gördü. Cuma günü, dolar kurundaki düşüşe paralel değer kaybeden altının gram fiyatı, günü önceki kapanışın yüzde 0,1 altında 501,6 liradan tamamladı.

Altının gram fiyatı, yeni haftaya düşüşle başlamasının ardından, saat 10.50 itibarıyla önceki kapanışın yüzde 0,2 altında 500,6 liradan işlem gördü. Çeyrek altın 820 lira, Cumhuriyet altını da 3.350 liradan satıldı.

Altının ons fiyatı, önceki kapanışın yüzde 0,4 altında 1.754 dolardan alıcı buldu.

Analistler, küresel ekonomi ve merkez bankalarının para politikalarına ilişkin belirsizliklerin sürdüğünü belirterek, buna bağlı olarak piyasalarda oynaklığın artabileceğini ifade etti.

Teknik açıdan altının ons fiyatında 1.720 doların destek, 1.760 doların direnç konumuna geldiğini söyledi.

Gün ortasında İstanbul Kapalıçarşı’da 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı 498,50 lira, Cumhuriyet altınının satış fiyatı ise 3.305,00 lira oldu.

Altının onsu uluslararası piyasalarda yüzde 0,6 azalışla 1.750,4 dolardan, Londra Brent tipi ham petrolün varil fiyatı ise yüzde 0,4 artışla 79,3 dolardan işlem gördü.

Gün sonunda Borsa İstanbul Kıymetli Madenler ve Kıymetli Taşlar Piyasası’nda (KMKTP) en düşük 498 bin 750 lira, en yüksek ise 501 bin 900 lirayı gören standart altının kilogram fiyatı, günü önceki kapanışa göre yüzde 0,05 artışla 498 bin 850 liradan tamamladı.

Kapalıçarşı’da, bugün kapanışta çeyrek altın 814,00 lira, Cumhuriyet altını 3.330,00 liradan satılırken, 24 ayar külçe altının gram fiyatı ise cuma günü kapanışa göre yüzde 0,48 yükselişle 502,20 liradan işlem gördü.

Altının onsu, uluslararası piyasalarda saat 18.00 itibarıyla 1.767 dolardan, Londra Brent tipi ham petrolün varil fiyatı, yüzde 3,25 yükselişle 81,86 dolardan işlem gördü.

VADELİ PİYASA

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) ekim vadeli BIST 30 endeksine dayalı kontrat, haftaya yükselişle başlamasının ardından 1.509 puanda dengelendi.

Ekim vadeli endeks kontratı, en yüksek 1.512,75 puanı görmesinin ardından önceki normal seans kapanışının yüzde 0,1 üzerinde 1.509 seviyesinden işlem gördü.

Cuma günü, 1.490-1.520 bandında dalgalı bir seyir izleyen endeks kontratı, normal seansı önceki kapanışın yüzde 0,3 altında 1.507,75 puandan tamamladı. Endeks kontratı, akşam seansında ise yatay seyretti.

Analistler, küresel piyasalarda tedarik zinciri ve enerji arzındaki problemler nedeniyle fiyatlama zorluklarının devam ettiğini ve oynaklığın bu hafta da yüksek olabileceğini bildirdi.

Teknik açıdan endeks kontratında 1.526 puanın direnç, 1.490 puanın destek konumunda olduğunu ifade etti.