Borsa İstanbul’da kur baskısı

Enerji maliyetlerindeki artış ve enflasyonist endişeler piyasaların gündemdeki yerini korumaya devam ederken, ABD’de borç tavanı konusunda geçici de olsa uzlaşmaya varılması risk iştahını destekliyor. Bugün piyasaların odağında ABD’de açıklanacak tarım dışı istihdam verisi yer alırken, Fed’in varlık azaltım kararı, piyasa fiyatlamaları ve risk iştahı seyrinde belirleyici olacak.

Enerji krizi ve fiyatlardaki yükseliş, küresel hisse piyasalarını baskılamaya devam ediyor. Dün borç tavanı konusunda yatışan endişelerle toparlanma çabası ve alıcılı bir seyir izlendi. Yurt dışındaki toparlanmanın etkisinin daha güçlü hissedildiği BIST 100 Endeksi günü yüzde 1,84 oranında yükselişle 1.396,92 puandan tamamladı. Endeks haftanın son işlem gününe sınırlı bir yükselişle başlarken, Dolar/TL’de yeni zirvelerin görülmesi sonrası ise negatif seyre geçse de gün ortasında toparlanma çabası göze çarptı. ABD borsaları dün günü yaklaşık yüzde 1 oranında yükselişlerle tamamlarken, endeks vadeli kontratlar yeni güne pozitif bir seyirle başladı. Asya piyasalarında Çin borsası uzun bir tatil sonrası pozitif seyirle açılırken, genelde karışık bir görünüm izleniyor. Avrupa borsaları karışık seyirle açıldı.

BORSA İSTANBUL

Yurt içinde Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi dün yüzde 1,84 değer kazanarak günü 1.396,92 puandan tamamladı. 

Bu arada dün Türkiye, İngiltere’ye seyahat için onaylanmış yeni tip koronavirüs aşı belgesine sahip ülkeler listesine eklendi. Böylece İngiltere’nin onayladığı Kovid-19 aşılarını Türkiye’de yaptıranlar, 10 gün ev karantinasından muaf tutulacak.

Analistler, küresel piyasalarda ABD’de borç limiti konusunda anlaşmaya varılması ile oluşan pozitif havanın bugün Çin borsasının uzun tatilin ardından alıcılı başlamasıyla devam ettiğini söyledi.

Teknik açıdan BIST 100 endeksinde, eylül ayı başında başlayan kısa vadeli düşüş trendi altındaki hareket, son dönemin ana destek noktası olarak izlenen 1.375 seviyesi üzerinde dün tepki yükselişi oluşturdu. Dün oluşan hareket kısa vadeli düşüş trendi içerisinde, tepki sürecine yönelik seyrin başlangıcı olması açısından olumlu olarak değerlendirilirken, bu hareketin sürme çabasıyla piyasada, 1.410 seviyesinin yukarı atak kapsamında ilk önemli direnç noktası olması bekleniyor. 5 GAO üzerinde harekete başlayan endekste, yukarı hareketin devamı için 1.397-1.400 bölgesi de önemini koruyor. Endeksin tepki sürecinde güç kazanması ve kısa vadeli yeni bir yukarı harekete başlayabilmesi için bu bölgesinin ve 1.410 direncinin aşılması, sonrasında da 1.425 ve 1.460 seviyelerini hedefleyecek yükseliş denemelerinin gündeme gelmesi bekleniyor. Seans içi olası geri çekilmelerde 1.393 ara destek seviyesinin aşağı yönde geçilmesi halinde 1.385 ve 1.375 destek seviyeleri takip edilecek. Teknik görünümün zayıf olduğu endekste bu seviyelerin de aşağı kırılması halinde 1.350 ve 1.340 seviyelerine doğru geri çekilme olasılığı da korunuyor.

Piyasalarda bugün takip edilecek verilerde ise yurt içi sakin olurken, 09.00’da Almanya, ağustos ayı dış ticaret dengesi ve 15.30’da haftanın odak noktası olan ABD eylül ayı tarım dışı istihdam ve işsizlik oranı sonrasında da 17.00’de ABD, ağustos ayı toptan eşya stokları izlenecek.

Açılışta BIST 100 endeksi, önceki kapanışa göre 1,12 puan ve yüzde 0,08 artarak 1.398,04 puana yükseldi.

Bankacılık endeksi yüzde 0,05 yükselirken, holding endeksi yüzde 0,06 düşüş kaydetti. Sektör endeksleri arasında en fazla kazandıran yüzde 0,51 ile elektrik, en çok kaybettiren yüzde 1 ile finansal kiralama, faktoring oldu.

Günün ilk yarısında yükseliş eğiliminde hareket eden BIST 100 endeksi, saat 13.00 itibarıyla önceki kapanışa göre 2,25 puan artışla 1.399,17 seviyesine çıktı. Toplam işlem hacmi 6,5 milyar lira düzeyinde gerçekleşti. Endeks, günün ilk yarısında en düşük 1.393,56, en yüksek ise 1.401,69 puanı gördü.

İlk yarıda bankacılık endeksi yüzde 0,13, holding endeksi yüzde 0,22 değer kazandı. Sektör endeksleri arasında en fazla kazandıran yüzde 4,42 ile turizm, en çok gerileyen ise yüzde 0,91 ile finansal kiralama, faktoring oldu.

Günün ilk yarısında mali endeks yüzde 0,13 ve sanayi endeksi yüzde 0,21 değer kazanırken, teknoloji endeksi yüzde 0,22 ve hizmetler endeksi yüzde 0,02 değer kaybetti.

Önceki kapanışa göre günün ilk yarısında BIST 100 endeksine dahil hisselerden 48’i yükseldi, 39’u değer kaybetti. En çok işlem gören hisse senetleri Petkim, Türk Hava Yolları, SASA Polyester, Garanti BBVA ve Ereğli Demir Çelik oldu.

KÜRESEL PİYASALAR

Küresel piyasalarda, ABD’nin borç limiti konusunda anlaşmaya varılması ve enerji krizine yönelik endişelerin kısmen yatışmasıyla dün alış ağırlıklı bir seyir izlenirken, bugün ABD’nin eylül ayı istihdam raporundaki veriler takip edilecek.

Avrupa’da doğal gaz tedarikinde yaşanan sorunlar ve petrol başta olmak üzere ham madde fiyatlarının yüksek seviyelerini koruması enflasyonist kaygıların gündemde kalmaya devam etmesine neden oluyor. Bu gelişmelere, Çin’de emlak sektöründe yaşanan borç krizi ve makroekonomik verilerin karışık sinyaller vermesi eklendiğinde, para politikalarının geleceğine dair belirsizlikler de sürüyor.

ABD Merkez Bankası’nın (Fed) para politikasını belirleme konusunda enflasyonla birlikte en fazla dikkate aldığı veriler arasında, ABD’nin istihdam raporunda yer alan tarım dışı istihdam, işsizlik oranı ve ortalama saatlik kazançlar bulunuyor. Bu kapsamda bugün açıklanacak eylül ayı istihdam raporu verilerinin piyasaların yönü üzerinde belirleyici olması bekleniyor.

Söz konusu veriler öncesinde, ABD Senatosunda Demokratlar ile Cumhuriyetçilerin, ülkenin borç limitinin kısa süreli olarak artırılması yönünde anlaşmaya varması, pay piyasalarını destekledi. Taraflar arasında uzun süredir devam eden görüşmelerin ardından ABD Senatosu Çoğunluk Lideri Demokrat Chuck Schumer, Hazine Bakanlığının borçlanma yetkisini aralık ayı başına kadar yükseltmeyi kabul ettiklerini ve ülkenin temerrüde düşmesini önlediklerini duyurdu. Anlaşma ile borç limitinin 3 Aralık’a kadar yeterli olacak şekilde 480 milyar dolar artırılacağı bildirildi.

Makroekonomik tarafta ABD’de haftalık işsizlik maaşı başvuruları beklentilerin üzerinde düşüş gösterdi. Ülkede ilk kez işsizlik maaşı talebinde bulunanların sayısı, 2 Ekim ile biten haftada önceki haftaya kıyasla 38 bin azalarak 326 bine geriledi.

New York borsasında alış ağırlıklı bir seyir izlenirken, Dow Jones endeksi yüzde 0,98, S&P 500 endeksi yüzde 0,83 ve Nasdaq endeksi yüzde 1,05 değer kazandı.

Avrupa tarafında doğal gaz arzına ilişkin haber akışı yakından izlenmeye devam edilirken, Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, son dönemde artan enerji fiyatlarından, talebe rağmen üretimi artırmayan doğal gaz tedarikçilerinin sorumlu olduğunu belirterek, enerjide daha bağımsız bir hale gelmek için çalışmaları hızlandıracaklarını söyledi.

Dün açıklanan Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) eylül ayı para politikası toplantı tutanakları da bazı üyelerin, piyasaların Pandemi Acil Varlık Alım Programı (PEPP) kapsamındaki desteklerin sona ermesi için hazır olduğunu ve varlık alımlarında daha büyük kesintiye vurgu yaptıklarını ortaya koydu.

Almanya’da dün açıklanan sanayi üretimi verileri ise ağustosta yüzde 4 gerileyerek ara malı tedarikinde yaşanan sıkıntıların sürdüğüne işaret ederken, tüm bu gelişmelere karşın yatırımcıların nispeten yatışan enerji fiyatları ve ABD’de temerrüt olasılığının ortadan kalkmasına odaklanması ile Avrupa borsalarında alış ağırlıklı bir seyir izlendi. İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 1,17, Almanya’da DAX 30 endeksi yüzde 1,85, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 1,65 ve İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,51 değer kazandı. 

Asya’da uzun tatilin ardından bugün işleme açılan Çin borsasında beklenenin aksine pozitif bir seyir izlenirken, emlak sektöründeki borç krizi kaygılarının mevcudiyetini koruması Hong Kong borsasına satış getirdi. Yoğun veri akışının da bulunduğu Asya tarafında, Japonya’da ağustos ayı hanehalkı harcamaları beklentilerin altında kaldı, dış ticaret dengesi ise fazla beklentilerine karşın açık verdi. Çin’de hizmet sektörü Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) ise geçen ay 46,7 ile gördüğü tarihi dip seviyelerden toparlanarak 53,4’e yükseldi. Öte yandan Hindistan Merkez Bankası, yüzde 4 düzeyindeki politika faizini beklentiler doğrultusunda değiştirmedi. Asya borsalarında kapanışa yakın Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,3, Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,8 ve Hindistan’da Sensex endeksi yüzde 0,8 yükselirken, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,3 ve Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,1 geriledi.

Avrupa borsaları, haftanın son işlem gününe karışık seyirle başladı. Açılışın ardından Stoxx Europe 600 gösterge endeksi yüzde 0,31 azalarak 457,2 puan, Almanya’da DAX 30 endeksi ise yüzde 0,22 düşüşle 15.216 puan oldu. İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,05 primle 7.080 puanda, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,24 değer kaybıyla 6.584 puanda ve İtalya’da MIB 30 endeksi yüzde 0,07 artışla 26.009 puanda bulundu.

Dün 83 euroya kadar gerileyen Kasım vadeli doğal gaz kontratı bugün yeniden 100 euronun üzerini gördü.

PARA PİYASALARI

İstanbul serbest piyasada dolar 8,9020 liradan, euro 10,2930 liradan güne başladı.

Serbest piyasada 8,9000 liradan alınan dolar, 8,9020 liradan satıldı. 10,2910 liradan alınan euronun satış fiyatı ise 10,2930 lira olarak belirlendi.

Dünkü kapanışta doların satış fiyatı 8,8820 lira, euronun satış fiyatı ise 10,2740 lira olmuştu.

Dolar endeksi dün 94,0-94,3 dar bandında hareket etmesinin ardından bugün yüzde 0,1’lik artışla 94,2 seviyelerinde bulundu. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi ise dün yüzde 1,58 ile 17 Haziran’dan bu yana en yüksek seviyeyi test ederken, bugün de yukarı yönlü seyrini sürdürerek yüzde 1,59’un üzerini gördü.

Euro/dolar paritesi yaklaşık 2,5 ayın en düşük seviyesi olan 1,15’in üzerindeki yatay hareketine bugün de devam etti.

Dolar/TL ise dün 8,80-8,89 bandında hareket etmesinin ardından bugün bankalararası piyasanın açılışında 8,90 seviyelerinde işlem gördü.

Dolar/TL, güne yükselişle başlamasının ardından 8,91 seviyelerinde işlem gördü.

Dün yatay bir seyir izleyen dolar/TL, günü bir önceki kapanışın hemen altında 8,8782 seviyesinden tamamladı.

Dolar/TL, yeni güne yükselişle başlamasının ardından saat 10.00 itibarıyla önceki kapanışın yüzde 0,36 üzerinde 8,9100 seviyesinde bulundu.

Euro/TL yüzde 0,28 değer kazancıyla 10,2850’den, sterlin/TL de yüzde 0,23 yükselişle 12,1120’den satıldı.

Dolar endeksi yüzde 0,1 artışla 94,3 seviyesinde bulunurken, euro/dolar paritesi ise önceki kapanışın yüzde 0,1 altında 1,1540’tan işlem gördü.

Analistler, bugün ABD’de açıklanacak tarım dışı istihdam verisi öncesinde dolar endeksinin yükseliş eğiliminde hareket ettiğini belirtti.

Bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu kaydeden analistler, yüzde 1,59 seviyesine çıkan ABD’nin 10 yıllık tahvil faizinin de yatırımcıların odağında olmayı sürdürdüğünü bildirdi.

Gün ortasında 9 Kasım 2022 vadeli tahvilin, bugün valörlü işlemlerinin saat 13.00 itibarıyla basit getirisi yüzde 17,41, bileşik getirisi yüzde 18,17 seviyelerinde bulunuyor.

Uluslararası piyasalarda saat 13.00 itibarıyla euro/dolar paritesi 1,1570, sterlin/dolar paritesi 1,3630 ve dolar/yen paritesi 111,9 düzeyinde seyrediyor.

İstanbul serbest piyasada dolar 8,9210 liradan, euro 10,3190 liradan satılıyor.

EMTİA PİYASALARI

Brent petrolün varili, uluslararası piyasalarda 82,95 dolardan işlem gördü.

Dün 82,50 dolara kadar yükselen Brent petrolün varil fiyatı, günü 81,95 dolar seviyesinde tamamladı. Brent petrolün varili, bugün saat 10.03 itibarıyla kapanışa göre yüzde 1,22 artışla 82,95 dolardan işlem gördü. Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili 79,36 dolardan alıcı buldu.

Fiyatların yükselişinde, ABD’nin stratejik petrol rezervlerinden piyasaya petrol satışı yapıp yapmayacağına ilişkin belirsizlik ile sanayide ve elektrik üretiminde doğal gazdan petrole geçildiğine dair işaretler etkili oldu.

Dünyanın en büyük petrol üreticisi ABD’nin stratejik petrol rezervlerinden yapacağı satışla artan fiyatlara müdahale edebileceği açıklamalarının ardından bir miktar gerileyen petrol fiyatları, ABD Enerji Bakanlığının “şimdilik” böyle bir planının bulunmadığına ilişkin haberler yayınlanmasıyla tekrar yükseldi.

Artan doğal gaz fiyatları nedeniyle bazı sanayi kuruluşlarının ve elektrik üretim şirketlerinin yakıt olarak petrolü tercih ettiğine dair işaretler de fiyatlardaki yükselişi destekledi.

Uzmanlar, yaklaşan kış döneminde enerji üretimi için doğal gazdan petrole geçişte yaşanacak bir hızlanmanın ham petrol talebini artırabileceğini, bu durumun da fiyatlardaki belirsizliği körükleyebileceğini belirtiyor.

Öte yandan, artan enerji fiyatlarına rağmen Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ile OPEC dışı bazı üretici ülkelerden oluşan OPEC+ grubunun pazartesi günü gerçekleştirdiği toplantıda, daha önce belirlenen üretim düzenlemesi planı kapsamında kasım için günlük 400 bin varil üretim artışı kararını koruması ve üretimi hızlandırma çağrılarına direnmesi de fiyatların yükselişinde önemli rol oynuyor.

Brent petrolde teknik olarak 83,20 ile 83,49 dolar aralığının direnç, 82,91 ile 82,62 dolar aralığının ise destek bölgesi olarak izlenebileceği ifade ediliyor.

Altının gram fiyatı, güne yükselişle başlamasının ardından 505,3 lira seviyesinde işlem gördü.

Dün altının ons fiyatındaki düşüşe paralel değer kaybeden altının gram fiyatı, günü önceki kapanışın yüzde 0,44 altında 501 liradan tamamladı.

Altının gram fiyatı, yeni güne yükselişle başlamasının ardından, saat 11.00 itibarıyla önceki kapanışın yüzde 0,86 üzerinde 505,3 liradan işlem gördü. Çeyrek altın 828 lira, Cumhuriyet altını da 3.375 liradan satıldı.

Altının ons fiyatı, önceki kapanışın hemen üzerinde 1.756 dolardan alıcı buldu.

Analistler, ABD’de borç limiti krizinin çözülmesi ve emtia fiyatlarının kısmen de olsa sakinleşmesiyle küresel piyasalarda risk algısının azaldığını belirterek, altının ons fiyatındaki yatay seyre karşın dolar kurundaki yükselişin yurt içinde altın fiyatlarında artışa sebep olduğunu kaydetti.

Dolar/TL, 11.00 itibarıyla tarihi zirvesine yakın, önceki kapanışın yüzde 0,8 üzerinde 8,94 seviyesinde işlem gördü. 

Gün ortasında İstanbul Kapalıçarşı’da 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı 503,20 lira, Cumhuriyet altınının satış fiyatı ise 3.336,00 lira oldu.

Altının onsu uluslararası piyasalarda yüzde 0,2 artışla 1.759,0 dolardan, Londra Brent tipi ham petrolün varil fiyatı ise yüzde 0,2 artışla 82,3 dolardan işlem görüyor.

VADELİ PİYASALAR

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) ekim vadeli BIST 30 endeksine dayalı kontrat, güne düşüşle başlamasının ardından 1.505 puanda dengelendi.

Ekim vadeli endeks kontratı, en düşük 1.503,50 puanı görmesinin ardından önceki normal seans kapanışının yüzde 0,2 altında 1.505,00 seviyesinden işlem gördü.

Dün, alış ağırlıklı bir seyir izleyen endeks kontratı, normal seansı önceki kapanışın yüzde 2 üzerinde 1.507,75 puandan tamamladı. Endeks kontratı, akşam seansında ise yatay seyretti.

Analistler, ABD’de borç limiti krizinin çözülmesi ve emtia fiyatlarının kısmen de olsa sakinleşmesiyle küresel pay piyasalarında risk algısının azaldığını bildirdi.

Teknik açıdan endeks kontratında 1.520 ve 1.550 seviyelerinin direnç, 1.490 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.