ENI ve Total, sondaj çalışmalarına yeniden başladı

Rum basınında yer alan habere nazaran, Rum Güç Bakanlığı, ENI ve Total konsorsiyumunun hidrokarbon arama çalışmalarını yürütecek olan “Tungsten Explorer” isimli sondaj gemisinin kelamda 6’ncı parselde yer alan “Cronos-1” amacındaki çalışmalarına başladığını duyurdu.

Rum bölümünün hukuksuz olarak lisans verdiği ENI ve Total konsorsiyumu, Doğu Akdeniz’de, Rum idaresinin kelamda MEB içerisindeki 6’ncı parselde yapmayı planladıkları 3 bin 420 kilometrekare alandaki sondaj faaliyetlerini, salgın nedeniyle Mayıs 2020’de ertelemişti.

Rumlar salgın sonrasında da tek taraflı adımlarını sürdürdü

Rumların sondaj programlarının geçen yıl ekimde yine başlayacağını duyurması, bölgede yeni bir gerginliğe yol açmıştı.

GKRY tarafından Nautical Geo araştırma gemisinin faaliyetlerine yönelik 29 Eylül 2021’de NAVTEX (Denizcilere Duyuru) yayımlanması ve Malta bayraklı, İtalyan sahipli Nautical Geo’nun 3 Ekim 2021’de çalışmalarına başlaması tansiyonu artırmıştı. Nautical Geo araştırma gemisi, dün Deniz Kuvvetleri Komutanlığına bağlı unsurlarca Türk kıta sahanlığının dışına çıkarılmıştı.

Öte yandan Exxon Mobil-Qatar Petroleum konsorsiyumu tarafından kelamda 10’uncu parseldeki “Glafkos” yatağında 19 Kasım 2021-22 Ocak 2022 tarihleri ortasında bir teyit sondajı yapılması maksadıyla NAVTEX yayımladığı bildirildi.

İlan edilen NAVTEX ile birlikte, 19 Kasım 2021-22 Ocak 2022 tarihleri ortasında ön hazırlık çalışmaları ve sondaj faaliyetlerinin yapılacağı duyurulmuştu.

GKRY, 14 Aralık 2021’de de KKTC tarafından Türkiye Petrolleri Anonim İştirakine (TPAO) lisans verilen ruhsat alanı ile çakışan bölgede Odin Finder isimli İtalyan bayraklı geminin 17 Aralık 2021-1 Ocak 2022 tarihlerinde bölgede faaliyet göstereceğine ait NAVTEX ilan etmiş ve KKTC makamları buna reaksiyon göstermişti.

Rum kısmından gelen “Doğu Akdeniz’de tek taraflı adımlarını sürdüreceklerine” yönelik adımlara ve açıklamalara rağmen Türkiye ve KKTC makamları, iş birliği teklifleri ile bölgedeki hak ve çıkarlarını korumak için gerekli önlemleri almaya devam edeceklerine ait açıklamalar yapmıştı.

Rum tarafının tek taraflı adımları

Doğu Akdeniz’de ve bilhassa Kıbrıs etrafında yürütülen petrol ve doğal gaz aramalarıyla makul bölgelerdeki kaynak keşifleri, Akdeniz’e komşu ülkelerin güç arz güvenliğini yakından ilgilendiriyor.

GKRY, Türkiye’nin itirazlarına karşın, Ada’nın tek otoritesi üzere davranarak Doğu Akdeniz’de 13 parselden oluşan kelamda MEB ilan etti. Rum bölümü, bu kelamda MEB alanları için Eni, Total, Amerikan ExxonMobil üzere milletlerarası güç firmalarına hidrokarbon arama ve çıkarma ruhsatları verdi. Bu da Türkiye ve KKTC ile olan gerginliği artırdı.

Rumların bu çerçevede Türkiye ve KKTC tarafından tanınmayan üç muahedesi bulunuyor. Mısır’la 2003’te deniz yetki alanı sonlandırmasına imza atan GKRY, 2007’de Lübnan’la, 2010’da ise İsrail’le muahede yaptı.

GKRY tarafından ilan edilen kelamda MEB parsellerinden, Kıbrıs’ın güneybatı açıklarındaki 1, 4, 5, 6, 7 numaralı parsellerin Türk kıta sahanlığı ile 2, 3, 8, 9, 12 ve 13 numaralı parsellerin de KKTC’nin hak tez ettiği alanlarla çakıştığı görülüyor. GKRY, bu alanlarda Türkiye ve KKTC’ye ilişkin hak ve menfaatleri ihlal ediyor.

Bölgede sadece kelamda 10. ve 11. parsellerde çakışma meydana gelmiyor. Rum kısmının ilan ettiği kelamda 6. parseldeki sondaj alanının bir kısmının Türkiye’nin kıta sahanlığının bulunduğu alana girmesine rağmen, İtalyan ENI ve Fransız Total’in görevlendirdiği sondaj gemisi çakışan alanın dışında bulunuyor.