Piyasada gözler Erdoğan’a çevrildi

İç siyasi gündemdeki gelişmeleri yakından izleyen piyasalarda, dünkü kayıpların akabinde yeni gün daha sakin başladı. Borsa yüzde 1 civarı primli seyrederken, dolar 8,45 düzeylerinde.

Dün piyasalardaki satış baskısına tam olarak mana verilemezken, genel görüş CHP’nin tekrarladığı seçim daveti ve organize kabahat örgütü liderliğinden karar giymiş olan Sedat Peker’in yaptığı açıklamaların siyaseti nasıl etkileyeceği hakkındaki belirsizlik olarak öne çıktı.

Satış dalgası sonrası BIST-100 günü 1.400 puanla gün içi en düşük düzeyden tamamladı.

Borsa İstanbul bugüne ise yüzde 0,92 paha artışla 1.413 puandan başladı. Birinci süreçlerde endeks, yüzde 1,5’e yakın primle 1.420 düzeylerinde yer aldı.

Dolar 8,48’den döndü

Dün, dolar/TL, yüzde 1 yükselişle 8,48 düzeylerini test ederken, euro/TL gün içinde kırdığı rekoru 10,39 olarak güncelledi. Döviz kurları dünkü kapanış düzeylerinin altında süreç görüyor. Dolar/TL 8,4350; euro/TL 10,33 seviyesinde el değiştiriyor.

Gram altın doruğa ilerliyor

Global çapta artan enflasyon oranları sonrası faiz artışlarının gündeme gelmesi, ABD doları ve ABD tahvil faizlerinin gerilemesinden takviye bulan spot altın fiyatları, 2 aydır devam ettirdiği yükseliş trendiyle bu sabah saatlerinde 1.907 doları gördü. Yurt içinde dolar/TL kuruyla da desteklenen hareketlilik sonrası gram altın 517 lira ile tarihi doruğuna yaklaştı.
Brent petrolün varili ise 68 doların üzerinde yatay hareketlerini sürdürüyor.

Gözler Erdoğan’a çevrildi

Piyasaların data manasında zayıf olduğu hafta ortasında, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın bugün AK Parti Küme toplantısında siyasi gündeme dair vereceği iletiler ve akşam ABD’li yatırımcılarla görüşmesi takip edilecek.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye’ye yatırım yapılmasını görüşmek üzere ABD merkezli şirketlerin üst seviye yöneticileri ile çevrim içi toplantıda buluşacak. 18:30’da başlaması planlanan görüşmeye 20 büyük firmanın yöneticilerinin katılması bekleniyor. Toplantı Cumhurbaşkanlığı Yatırım Ofisi, ABD Ticaret Odası ve TOBB tarafından organize ediliyor.

Güne başlarken ekonomi ve piyasaların gündemi (26 Mayıs 2021)

Piyasaların bilgi manasında zayıf olduğu hafta ortasında, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ABD’li yatırımcılarla görüşmesi takip edilecek.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye’ye yatırım yapılmasını görüşmek üzere ABD merkezli şirketlerin üst seviye yöneticileri ile çevrim içi toplantıda buluşacak. 18:30’da başlaması planlanan görüşmeye 20 büyük firmanın yöneticilerinin katılması bekleniyor. Toplantı Cumhurbaşkanlığı Yatırım Ofisi, ABD Ticaret Odası ve TOBB tarafından organize ediliyor.

..::PİYASALARDA SON DURUM::..

Yurt içi: Dün, kapanışa hakikat piyasalarda yaşanan ve sebebi tam olarak anlaşılamayan satış dalgası sonrası BIST-100 günü 1.400 puanla gün içi en düşük düzeyden tamamladı. Gün sonunda bankacılık endeksinde yüzde 2,65, sanayi endeksinde yüzde 3,95 paha kaybı yaşandı. Dün, dolar/TL, yüzde 1 yükselişle 8,48 düzeylerini test ederken euro/TL gün içinde kırdığı rekoru 10,39 olarak güncelledi. Döviz kurları bu sabah saatlerinde ise dünkü kapanış düzeylerin yüzde 0,2’ler altında. Dolar/TL 8,44; euro/TL 10,35 seviyesinde el değiştiriyor.

Yurt dışı: Asya borsaları Fed’den gelen açıklamalarla yükselirken enflasyon baskısına karşın Fed yetkililerinin düşük faiz oranlarını sürdüreceği istikametindeki açıklamalarının akabinde dolar bu yılın en düşük düzeylerine yakın seyrediyor. Japonya dışındaki Asya-Pasifik borsalarını izleyen MSCI endeksi yüzde 0,3 yükselerek iki haftayı aşkın en yüksek düzeylerine yaklaştı. Japonya’nın Nikkei endeksi de 0,3’ler civarında artıda.

Altın- Petrol: Global çapta artan enflasyon oranları sonrası faiz artışlarının gündeme gelmesi, ABD doları ve ABD tahvil faizlerinin gerilemesinden dayanak bulan spot altın fiyatları, 2 aydır devam ettirdiği yükseliş trendiyle bu sabah saatlerinde 1.907 doları gördü. Yurt içinde dolar/TL kuruyla da desteklenen hareketlilik sonrası gram altın 517 lira ile tarihi tepesine yaklaştı. Brent petrolün varili ise 68 doların üzerinde yatay hareketlerini sürdürüyor.

.::TÜRKİYE VE DÜNYADAN SON HABERLER::.

Bitcoin ve Ethereum başta olmak üzere kriptoparalarda geçtiğimiz hafta yaşanan keskin düşüşler sonrasında bu hafta konsolidasyon süreci devam ediyor. Tepe noktalarından yüzde 50 civarında geri elen Bitcoin ve Ethereum fiyatları son 2 gündür yükselişte. Bitcoin fiyatı bu sabah 39.790 dolar düzeyine kadar yükselirken Ethereum fiyatı da 24 saat öncesine nazaran yüzde 9,33 artışla 2.807 dolar düzeyinde.

Birleşmiş Milletler Cenevre Ofisi (UNOG) Sözcüsü Alessandra Vellucci, ABD Lideri Joe Biden ile Rusya Devlet Lideri Vladimir Putin ortasında İsviçre’nin Cenevre kentinde yapılacak görüşmeye dayanak vermeye hazır olduklarını bildirdi.

İngiltere Merkez Bankası Para Siyaseti Komitesi üyesi Silvana Tenreyro, küresel finansal kaidelerin büyümeyi desteklemeye devam etmesini bekmediğini söyledi. Tenreyro, Fed’in faiz oranlarını keskin halde artırmaya muhtaçlık duymayacağını da savundu.

GÜNÜN AJANDASI

TÜİK katı yakıtlar istatistiklerini açıklayacak (10.00).

Hazine, ayın son ihalelerini direkt satış yoluyla gerçekleştirecek. Hazine, 3’er yıl vadeli Euro cinsi devlet tahvili ve kira sertifikasını direkt satacak.

ABD’de MBA Mortgage Piyasa Endeksi (14.00), DoE petrol stokları (17.30) bilgileri gelecek. ABD’nin 2 yıllık FRN ve 5 yıllık tahvil ihaleleri de yakından takip edilecek.

Güne başlarken ekonomi ve piyasaların gündemi (26 Mayıs 2021)

Piyasaların data manasında zayıf olduğu hafta ortasında, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ABD’li yatırımcılarla görüşmesi takip edilecek.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye’ye yatırım yapılmasını görüşmek üzere ABD merkezli şirketlerin üst seviye yöneticileri ile çevrim içi toplantıda buluşacak. 18:30’da başlaması planlanan görüşmeye 20 büyük firmanın yöneticilerinin katılması bekleniyor. Toplantı Cumhurbaşkanlığı Yatırım Ofisi, ABD Ticaret Odası ve TOBB tarafından organize ediliyor.

..::PİYASALARDA SON DURUM::..

Yurt içi: Dün, kapanışa yanlışsız piyasalarda yaşanan ve sebebi tam olarak anlaşılamayan satış dalgası sonrası BIST-100 günü 1.400 puanla gün içi en düşük düzeyden tamamladı. Gün sonunda bankacılık endeksinde yüzde 2,65, sanayi endeksinde yüzde 3,95 kıymet kaybı yaşandı. Dün, dolar/TL, yüzde 1 yükselişle 8,48 düzeylerini test ederken euro/TL gün içinde kırdığı rekoru 10,39 olarak güncelledi. Döviz kurları bu sabah saatlerinde ise dünkü kapanış düzeylerin yüzde 0,2’ler altında. Dolar/TL 8,44; euro/TL 10,35 seviyesinde el değiştiriyor.

Yurt dışı: Asya borsaları Fed’den gelen açıklamalarla yükselirken enflasyon baskısına karşın Fed yetkililerinin düşük faiz oranlarını sürdüreceği istikametindeki açıklamalarının akabinde dolar bu yılın en düşük düzeylerine yakın seyrediyor. Japonya dışındaki Asya-Pasifik borsalarını izleyen MSCI endeksi yüzde 0,3 yükselerek iki haftayı aşkın en yüksek düzeylerine yaklaştı. Japonya’nın Nikkei endeksi de 0,3’ler civarında artıda.

Altın- Petrol: Global çapta artan enflasyon oranları sonrası faiz artışlarının gündeme gelmesi, ABD doları ve ABD tahvil faizlerinin gerilemesinden takviye bulan spot altın fiyatları, 2 aydır devam ettirdiği yükseliş trendiyle bu sabah saatlerinde 1.907 doları gördü. Yurt içinde dolar/TL kuruyla da desteklenen hareketlilik sonrası gram altın 517 lira ile tarihi doruğuna yaklaştı. Brent petrolün varili ise 68 doların üzerinde yatay hareketlerini sürdürüyor.

.::TÜRKİYE VE DÜNYADAN SON HABERLER::.

Bitcoin ve Ethereum başta olmak üzere kriptoparalarda geçtiğimiz hafta yaşanan keskin düşüşler sonrasında bu hafta konsolidasyon süreci devam ediyor. Tepe noktalarından yüzde 50 civarında geri elen Bitcoin ve Ethereum fiyatları son 2 gündür yükselişte. Bitcoin fiyatı bu sabah 39.790 dolar düzeyine kadar yükselirken Ethereum fiyatı da 24 saat öncesine nazaran yüzde 9,33 artışla 2.807 dolar düzeyinde.

Birleşmiş Milletler Cenevre Ofisi (UNOG) Sözcüsü Alessandra Vellucci, ABD Lideri Joe Biden ile Rusya Devlet Lideri Vladimir Putin ortasında İsviçre’nin Cenevre kentinde yapılacak görüşmeye takviye vermeye hazır olduklarını bildirdi.

İngiltere Merkez Bankası Para Siyaseti Komitesi üyesi Silvana Tenreyro, küresel finansal koşulların büyümeyi desteklemeye devam etmesini bekmediğini söyledi. Tenreyro, Fed’in faiz oranlarını keskin biçimde artırmaya muhtaçlık duymayacağını da savundu.

GÜNÜN AJANDASI

TÜİK katı yakıtlar istatistiklerini açıklayacak (10.00).

Hazine, ayın son ihalelerini direkt satış sistemiyle gerçekleştirecek. Hazine, 3’er yıl vadeli Euro cinsi devlet tahvili ve kira sertifikasını direkt satacak.

ABD’de MBA Mortgage Piyasa Endeksi (14.00), DoE petrol stokları (17.30) bilgileri gelecek. ABD’nin 2 yıllık FRN ve 5 yıllık tahvil ihaleleri de yakından takip edilecek.

Dolar ve euro, dünkü yükseliş sonrası güne nasıl başladı?

Piyasaların bilgi manasında zayıf olduğu hafta ortasında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ABD’li yatırımcılarla görüşmesi takip edilecek.

Dün, kapanışa yanlışsız piyasalarda yaşanan ve sebebi tam olarak anlaşılamayan satış dalgası sonrası BIST-100 günü 1.400 puanla gün içi en düşük düzeyden tamamladı. Gün sonunda bankacılık endeksinde yüzde 2,65, sanayi endeksinde yüzde 3,95 kıymet kaybı yaşandı. Dün, dolar/TL, yüzde 1 yükselişle 8,48 düzeylerini test ederken euro/TL gün içinde kırdığı rekoru 10,39 olarak güncelledi.

Döviz kurları bu sabah saatlerinde ise dünkü kapanış düzeylerin yüzde 0,2’ler altında. Dolar/TL 8,44; euro/TL 10,35 seviyesinde el değiştiriyor.

ABD Doları, yaklaşık 5 ayın tabanına yakın

Dolar, Fed’in enflasyon baskısına karşın canlandırma tedbirlerini sürdürüceği tarafındaki
açıklamalarıyla ABD Hazine tahvil getirilerinin gerilemesinin akabinde esas para üniteleri
karşısında Ocak’tan beri en düşük düzeyine yakın seyrediyor.

Euro dünkü kazanımlarını koruyarak 1.2250 dolar düzeyine yakın seyretti. Dolar endeksi Asya piyasalarındaki süreçlerde 89.533’e kadar geriledikten sonra 89.665 düzeyinde.

ABD 10 yıllık Hazine tahvil getirileri yüzde 1.5723’e gerileyerek 7 Mayıs’ta test ettiği yüzde 1.5540 düzeyine yaklaştı.

GÜNÜN AJANDASI

TÜİK katı yakıtlar istatistiklerini açıklayacak (10.00).

Hazine, ayın son ihalelerini direkt satış yoluyla gerçekleştirecek. Hazine, 3’er yıl vadeli Euro cinsi devlet tahvili ve kira sertifikasını direkt satacak.

ABD’de MBA Mortgage Piyasa Endeksi (14.00), DoE petrol stokları (17.30) dataları gelecek. ABD’nin 2 yıllık FRN ve 5 yıllık tahvil ihaleleri de yakından takip edilecek.

Blinken: Washington İsrail’in kendini savunma hakkına tam destek veriyor

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Gazze’de Hamas’la varılan ateşkes sonrası bölgeyi ziyaret eden ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken ile “ateşkes, Gazze’nin tekrar imarı ve İran ile nükleer gelişmeler dosyasını” ele aldı.

Gazze’de sağlanan ateşkesin akabinde Orta Doğu çeşidine çıkan Blinken, birinci durağı İsrail’de Başbakan Netanyahu ile bir ortaya geldi. İkili, görüşmenin akabinde kameraların karşısına geçti.

Ortak basın toplantısında konuşan Netanyahu, “Eğer Hamas ateşkesi bozar, İsrail’e saldırırsa, karşılığımız nitekim çok sert olur. Blinken ile Hamas’ın yine silahlandırılmasına yönelik tedbirleri görüştük.” dedi.

ABD’nin İran ile nükleer mutabakata geri dönülmesine ait müzakerelerin de görüşmelerde ele alındığını aktaran Netanyahu, “Umarız ABD, İran ile nükleer muahedeye geri dönmez zira bunun İran’ın nükleer silah elde etmesinin önündeki yolu açacağına inanıyoruz.” tabirlerini kullandı.

Netanyahu, ABD’li Bakan ile ayrıyeten İsrail’in Arap ve İslam dünyasıyla olağanlaşmasını genişletme ve mevcut olağanlaşma mutabakatlarının güçlendirilmesi konusunu masaya yatırdıklarını söyledi. İsrail Başbakanı, 2018’de hayata geçirdikleri ve milletlerarası toplum nezdinde eleştirilen “Yahudi devlet yasası” doğrultusunda, “İsrail’in bir Yahudi devleti olarak tanınması” daveti yaptı.

Öte yandan, Blinken, bölgeye ziyaretinin “ABD’nin İsrail’in güvenliğine takviyesini vurgulamak, Batı Şeria ve Kudüs’te tansiyonun düşürülmesi için geniş kapsamlı çalışmalar yürütmek, Gazze’ye acil insani yardımların ulaştırılmasını sağlamak, Filistin halkın ve Filistin idaresiyle bağlantıları ilerletmek” emeli taşıdığını söyledi.

Netanyahu’ya ABD Lideri Joe Biden’ın iletisini aktardığını söz eden Blinken, “Washington, İsrail’in kendini savunma hakkına tam takviye veriyor.” diye konuştu.

“Gazze’nin insani gereksinimleri karşılanmalı”

Şiddetin bir daha patlak vermemesi için yine imar çalışmalarının başlaması gerektiğini vurgulayan Blinken, “ABD, Gazze’nin tekrar imarı için memleketler arası toplumu harekete geçirecek ve şahsen katkıda bulunacak. Gazze’nin insani gereksinimleri karşılanmalı ve tekrar imar bir an evvel başlamalı.” tabirlerini kullandı.

Blinken, Gazze’nin imarı konusundaki yardımların “Hamas’ın eline ulaşmaması için ortaklarıyla çalışacağının” altını çizdi.

ABD Dışişleri Bakanı Blinken, İsrail’in güvenlik gereksinimlerinin yanı sıra Viyana’da İran ile devam eden nükleer müzakerelerin ve “İran’ın bölgedeki istikrarsızlaştırıcı adımlarının” görüşüldüğünü aktardı.

Dolar ve euro güne nasıl başladı?

Yeni haftanın birinci saatlerinde 8,40’ın altına geriledikten sonra dün, gün uzunluğu 8,38 civarında istikrarlı bir seyir izleyen dolar/TL, bu sabah da misal düzeylerde seyrediyor. Dolar/TL 8,38-8,39 bandında pahalanırken euro/TL ise 10,27’nin çabucak üzerinde süreç görüyor.

ABD Doları global piyasalarda güç kaybediyor

Dolar, beklentilerin altında açıklanan ABD verisi ve ABD Merkez Bankası (Fed) yetkililerinin faizlerin sabit tutulacağına yönelik açıklamalarının yatırımcıların enflasyon nedeniyle faizlerin artacağına yönelik tasalarını bastırmasıyla son devirlerde seyrettiği aralığın en düşük düzeyinde. Dolar endeksi dün yüzde 0,2 gerilemesinin akabinde kayıplarını toparlayarak 89,853 ile son dört ayın en düşük düzeyinin biraz üzerinde.

Dünya genelinde pandemiden toparlanma devam ederken ABD’de faizlerin düşük olmasından ötürü paranın dışarıya kaçacağını düşünen yatırımcılar dolar durumlarını süratle satıyorlar. Nisan ayında enflasyonda yaşanan artışın Fed’in para siyasetine yönelik kuşkulara yol açmasının akabinde yatırımcılar dolar durumlarında artışa gitme konusunda son derece temkinli davransalar da Fed’in dün gece yaptığı açıklamalar içlerini rahatlatmış üzere gözüküyor.

Euro dolar karşısında yüzde 0.3 bedel kazanarak 1.2213 dolar düzeyini gördü ve 1.2245 düzeyinde oluşan direnişi test etti. ABD’de 10 yıllık Hazine tahvillerinin getirileri 2.4 baz puan gerileyerek son iki haftanın en düşük düzeyi olan yüzde 1.608 düzeyine indi. Sterlin son üç haftada yüzde 1.2 yükseldikten sonra az da olsa gerileyerek 1.4160 dolar düzeyinde.

GÜNÜN AJANDASI

10:00 – TÜİK Mayıs ayı Sektörel İnanç Endekslerini açıklayacak. Geçen ay Hizmet Kesimi İnanç Endeksi yüzde 2,0, Perakende Bölümü İtimat Endeksi yüzde 5,6 düşüş göstermişti.

10:00 – TCMB Mayıs ayına ait kapasite kullanım oranı ve Gerçek Kesim İtimat Endeksi bilgilerini duyuracak. Kapasite kullanımı Nisan ayında yüzde 75,9 olurken, Gerçek Kesim İnanç Endeksi 111,0 puan olarak açıklanmıştı.

Haftanın birinci günü olduğu üzere Hazine bugün de iki ihale birden yapacak. Hazine 532 gün vadeli sabit kuponlu tahvil ile 7 yıl vadeli değişken faizli tahvili yine piyasaya sunacak. Sabit kuponlu tahvilde en son ortalama faiz yüzde 18,11 olurken, değişken faizli tahvilde yüzde 7,28 olarak gerçekleşmişti.

ABD’de açıklanacak FHFA Konut Fiyat Endeksi, S&P Case Shiller Konut Fiyatları (16.00) ve yeni konut satışları (17.00) ile konut piyasasında yaşanan gelişmeler takip edilecek. ABD’de ayrıyeten Philadelphila Fed imalat Dışı Aktivite Endeksi (15.30), Conferance Board Tüketici İtimat
Endeksi, Richmond Fed İmalat Endeksi (17.00), API petrol stokları (23.30) bilgileri bulunuyor.

Almanya’da final GSYH (09.00) ve Ifo İş Ortamı Endeksi (11.00) açıklanacak.

Paraguay, Kırgızistan, Endonezya, Macaristan ve Nijerya merkez bankaları faiz kararlarını açıklayacaklar.

Avrupa Birliği(AB) Önderler Doruğu’nun ikinci gün oturumları yapılacak (10.00).

Avrupa Merkez Bankası (ECB) Baş Ekonomisti Philip Lane, konuşma yapacak (17.00).

Jen Psaki: Uçağı kendi ülkesine yönlendirmek şok edici bir davranıştı

Psaki, Beyaz Saray’da düzenlediği basın toplantısında, Atina-Vilnius seferini yapan bir yolcu uçağının zorla Belarus’a indirilmesi ve akabinde muhalif bir gazetecinin gözaltına alınmasına ait soruları yanıtladı.

ABD merkezli hava yollarının Belarus üzerinde uçuşlarının inançlı olup olmayacağının sorulması üzerine Psaki, “Bu hususta bir güncelleme yapılmadı.” dedi.

Biden’ın Belarus’taki son durum hakkında bilgilendirildiğini aktaran Psaki, ABD Ulusal Güvenlik Danışmanı ve Dışişleri Bakanı’nın Rus mevkidaşları ile görüşmelerinde bu mevzuyu gündeme getirdiğini aktardı.

Psaki, “Lukaşenko rejiminin, yalnızca işlerini yapan gazetecilere yönelik tacizleri ve keyfi tutuklamalarını kınıyoruz. İki AB üyesi ortasındaki bir uçuşu, bariz bir biçimde gazetecileri gözaltına almak maksadıyla kendi ülkesine yönlendirmek şok edici bir davranıştı. Bu hareket, Lukaşenko rejiminin memleketler arası barış ve güvenliğe karşı utanmaz bir hakaretidir.” sözünü kullandı.

Uçak olayıyla ilgili acil bir biçimde şeffaf ve emniyetli bir soruşturma talep ettiklerini belirten Psaki, bu bahiste NATO ve AB müttefikleri ile irtibat halinde olduklarını bildirdi.

Psaki, Ryanair sıkıntısının Biden idaresi tarafından “uçak kaçırılması” olarak nitelendirilip nitelendirilmediğinin sorulması üzerine, “Bunun milletlerarası toplum tarafından reaksiyon çekmesi dışında şu anda bir tanımlama kullanamayız.” dedi.

Rusya ile görüşmenin yeri ve vakti şimdi açıklanmayacak

ABD Lideri Biden ile Rusya Devlet Lideri Vladimir Putin ortasında yapılması planlanan görüşmeye ait bu sabah ABD Ulusal Güvenlik Danışmanı Jake Sullivan’ın Rus mevkidaşı ile görüştüğünü belirten Psaki, “Görüşmenin yeri ve vakti şimdi açıklanmaya hazır değil.” dedi.

Rusya ile çalışılabilecek en kıymetli alanın nükleer husus olduğunun altını çizen Psaki, Rusya ile bağlantıları düzeltmeye çalışırken kaygı mevzularını lisana getirmekten de geri durmayacaklarını kaydetti.

ABD’nin amacı “ateşkesin devamlılığını sağlamak”

Filistin ve İsrail sıkıntısında ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken’ın bugün bölgeye gittiğini anımsatan Psaki, “Bizim buradaki hedefimiz perşembe günü sağlanan ateşkesin devamlığının sağlamak. Ayrıyeten Gazze’nin tekrar inşasına da odaklanacağız.” sözlerini kullandı.

Psaki, bölgede iki devletli bir tahlili destekleme duruşlarının değişmediğini bildirdi.

Koronavirüsün çıkışına ait savlar

Hafta sonu Wall Street Journal gazetesinde çıkan Vuhan Laboratuvarı’ndaki 3 araştırmacının, salgından evvel Kovid-19 belirtileriyle hasta olmasına ait haberi yalanlamak ya da teyit etmekten kaçınan Psaki, virüsün kökenine ait şimdi ellerinde kâfi kanıt olmadığını söyledi.

Psaki, Dünya Sıhhat Örgütü ve memleketler arası bağımsız araştırmacıların virüsün kökenine ait çalışmalarında daha fazla şeffaflığın sağlanmasına gereksinim olduğunu belirtti.

AK Parti Sözcüsü Çelik’ten ABD Dışişleri Sözcüsü’ne tepki

AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik, toplumsal medya hesabından, ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Ned Price’ın kelamlarına ait açıklamada bulundu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın maksat alınmasını kınayan Çelik, şöyle konuştu: “Cumhurbaşkanı’mızı antisemitizmle suçlamak mantıksız ve yanlışsız olmayan bir yaklaşımdır. Bu, Cumhurbaşkanı’mız hakkında söylenmiş bir palavradır. Cumhurbaşkanı’mız antisemitizme karşı çok güçlü bildiriler vermiştir ve vermeye devam etmektedir. Antisemitizmi ve İslam düşmanlığını uğraş edilmesi gereken nefret cürümlerinin başına koymaktadır. Netanyahu hükümetinin zulmüne takviye verenlerin kendi vicdan açıklarını Cumhurbaşkanı’mız hakkında palavra söyleyerek kapatması mümkün değildir. ABD Dışişleri, bu açıklamasıyla Sayın Cumhurbaşkanı’mızın Musevilere karşı kelamlar sarf ettiği formunda palavra bir beyanda bulunmuştur. Bu hal ABD’nin İsrail’e verdiği orantısız ve haksız takviyenin sonuçlarıyla yüzleşmekten kaçtığını ortaya koymuştur.”

Filistin’de çocukları ve sivil mazlumları katledenlere duyulan reaksiyonun her bakımdan haklı ve insanlık gereği olduğuna değinen Çelik, bu noktada susanların kendilerine laf söylemeye hakları olmadığı üzere çarpıtma yapmalarının hadlerine olmadığını söyledi.

Çelik, şunları kaydetti: “Cumhurbaşkanı’mızın Filistinlileri katledenlere karşı olmasının Musevi zıtlığı olmadığını izah etme gereği bile duymuyoruz. Lakin Filistinlileri katledenlere karşı çıkmayı antisemitizm olarak yaftalayanların Filistin düşmanı olmadıklarını izah etmeleri gerekir. ‘Holokost’ felaketinin bizim devrimizde müfredata girmiş olması bile başlı başına Sayın Cumhurbaşkanı’mızın ve partimizin antisemitizme karşı olduğunun güçlü bir göstergesidir. Filistinli çocukların katledilmesine ‘İsrail’in kendisini savunma’ hakkı diyerek dayanak veren ABD sözcüleri, çatışmayı sonlandırma uğraşlarından bahsederek Cumhurbaşkanı’mızı kendi görüşlerine katılmaya davet ediyor. Dünyanın vicdanı olan beşerler tüm ülkelerin başşehirlerinde Cumhurbaşkanı’mızın görüşleriyle birebir formda İsrail zulmünü protesto ediyor. Cumhurbaşkanı’mızı eleştirenlerin asıl kendi görüşlerinden vazgeçmeleri gerekiyor. ABD Dışişlerini, Cumhurbaşkanı’mızın görüşlerini dikkatle dinlemeye davet ediyoruz. Bu açıklamayı yapanlar, Cumhurbaşkanı’mızı dikkatle dinlerse adalet ve barış için adım atmış olacaklardır.”

AK Parti Sözcüsü Çelik’ten ABD Dışişleri Sözcüsü’ne tepki

AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik, toplumsal medya hesabından, ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Ned Price’ın kelamlarına ait açıklamada bulundu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın maksat alınmasını kınayan Çelik, şöyle konuştu: “Cumhurbaşkanı’mızı antisemitizmle suçlamak mantıksız ve yanlışsız olmayan bir yaklaşımdır. Bu, Cumhurbaşkanı’mız hakkında söylenmiş bir palavradır. Cumhurbaşkanı’mız antisemitizme karşı çok güçlü bildiriler vermiştir ve vermeye devam etmektedir. Antisemitizmi ve İslam düşmanlığını uğraş edilmesi gereken nefret cürümlerinin başına koymaktadır. Netanyahu hükümetinin zulmüne takviye verenlerin kendi vicdan açıklarını Cumhurbaşkanı’mız hakkında palavra söyleyerek kapatması mümkün değildir. ABD Dışişleri, bu açıklamasıyla Sayın Cumhurbaşkanı’mızın Musevilere karşı kelamlar sarf ettiği formunda palavra bir beyanda bulunmuştur. Bu hal ABD’nin İsrail’e verdiği orantısız ve haksız takviyenin sonuçlarıyla yüzleşmekten kaçtığını ortaya koymuştur.”

Filistin’de çocukları ve sivil mazlumları katledenlere duyulan reaksiyonun her bakımdan haklı ve insanlık gereği olduğuna değinen Çelik, bu noktada susanların kendilerine laf söylemeye hakları olmadığı üzere çarpıtma yapmalarının hadlerine olmadığını söyledi.

Çelik, şunları kaydetti: “Cumhurbaşkanı’mızın Filistinlileri katledenlere karşı olmasının Musevi zıtlığı olmadığını izah etme gereği bile duymuyoruz. Lakin Filistinlileri katledenlere karşı çıkmayı antisemitizm olarak yaftalayanların Filistin düşmanı olmadıklarını izah etmeleri gerekir. ‘Holokost’ felaketinin bizim devrimizde müfredata girmiş olması bile başlı başına Sayın Cumhurbaşkanı’mızın ve partimizin antisemitizme karşı olduğunun güçlü bir göstergesidir. Filistinli çocukların katledilmesine ‘İsrail’in kendisini savunma’ hakkı diyerek dayanak veren ABD sözcüleri, çatışmayı sonlandırma uğraşlarından bahsederek Cumhurbaşkanı’mızı kendi görüşlerine katılmaya davet ediyor. Dünyanın vicdanı olan beşerler tüm ülkelerin başşehirlerinde Cumhurbaşkanı’mızın görüşleriyle birebir formda İsrail zulmünü protesto ediyor. Cumhurbaşkanı’mızı eleştirenlerin asıl kendi görüşlerinden vazgeçmeleri gerekiyor. ABD Dışişlerini, Cumhurbaşkanı’mızın görüşlerini dikkatle dinlemeye davet ediyoruz. Bu açıklamayı yapanlar, Cumhurbaşkanı’mızı dikkatle dinlerse adalet ve barış için adım atmış olacaklardır.”

Biden 20 milyon doz aşıyı diğer ülkelere gönderecek

ABD Lideri Joe Biden, ülkesinin haziran ayı sonuna kadar dışarıya en az 20 milyon daha COVID-19 aşısı göndereceğini açıkladı. Böylelikle ABD ülke içinde kullanım müsaadesi verdiği aşıları birinci sefer başka ülkelerle paylaşmış olacak.

Aşıların yurt dışına gönderilmesi, ülke içinde aşılama programının düzgüne gitmesiyle birlikte Washington’un taktik değiştirdiğini ve aşıları diplomatik bir araç olarak kullanmaya çalıştığını gösteriyor.

Biden daha evvel dışarıya ABD’de şimdi kullanım müsaadesi verilmemiş olan 60 milyon doz AstraZeneca aşısı gönderme karar almıştı.

Biden bu sefer de Pfizer ve BioNTech, Moderna Inc ve Johnson & Johnson aşılarını öteki ülkelerle paylaşacaklarını açıkladı.

Başka aşılardan farklı olarak, AstraZeneca aşısının ABD’de kullanımına şimdi müsaade verilmedi.

Biden, dün akşam yaptığı açıklamada “Tıpkı İkinci Dünya Savaşı’nda ABD demokrasinin cephaneliği olduğu üzere, COVID-19 salgınına karşı gayrette de ülkemiz aşıların cephaneliği olacak” dedi.

Biden 20 milyon doz aşıyı diğer ülkelere gönderecek

ABD Lideri Joe Biden, ülkesinin haziran ayı sonuna kadar dışarıya en az 20 milyon daha COVID-19 aşısı göndereceğini açıkladı. Böylelikle ABD ülke içinde kullanım müsaadesi verdiği aşıları birinci sefer başka ülkelerle paylaşmış olacak.

Aşıların yurt dışına gönderilmesi, ülke içinde aşılama programının düzgüne gitmesiyle birlikte Washington’un taktik değiştirdiğini ve aşıları diplomatik bir araç olarak kullanmaya çalıştığını gösteriyor.

Biden daha evvel dışarıya ABD’de şimdi kullanım müsaadesi verilmemiş olan 60 milyon doz AstraZeneca aşısı gönderme karar almıştı.

Biden bu sefer de Pfizer ve BioNTech, Moderna Inc ve Johnson & Johnson aşılarını öteki ülkelerle paylaşacaklarını açıkladı.

Başka aşılardan farklı olarak, AstraZeneca aşısının ABD’de kullanımına şimdi müsaade verilmedi.

Biden, dün akşam yaptığı açıklamada “Tıpkı İkinci Dünya Savaşı’nda ABD demokrasinin cephaneliği olduğu üzere, COVID-19 salgınına karşı gayrette de ülkemiz aşıların cephaneliği olacak” dedi.

Tarlalarda Çin rüzgarı esiyor

Evrim KÜÇÜK

Dünya büyük tasalara yol açan koronavirüs salgınıyla boğuşurken, global tahıl fiyatları 2020’de gibisi görülmemiş fiyat artışlarından birine şahit oldu. Belirsizlik ve ekonomik çöküş nedeniyle kimi değerli emtia eserlerinde talep, üretimin aldığı darbe nedeniyle düştü. Lakin global tarım dalı, öbür emtialara nazaran farklı bir yörüngede ilerledi ve birinci şoku atlattıktan sonra hem pandeminin yarattığı telaşlar hem de Çin’in tahıl avına çıkmasıyla önemli bir talep artışı yaşadı. Bu eğilimin yılın geri kalanında sürmesi bekleniyor. Uzmanlara nazaran tahıl fiyatlarında bundan sonra Çin’in talebi, hava şartları, kaynak milliyetçiliği ve arz sıkışıklığı üzere faktörler belirleyici olacak.

Tarım emtialarının fiyatı son 1 yıl içinde yüzde 70 ve yılbaşından bu yana yüzde 19 yükseldi. FAO Besin Fiyat Endeksi, aralıksız 10 aydır yükselişte ve son 7 yılın doruğunu test etti. Bitkisel yağ fiyatları son 10 yılın en yüksek düzeylerinde geziniyor. Vadeli süreçlerde fiyatlar arz tasalarının azalmasıyla geçen hafta gerileme gösterse de, mısır fiyatları Mart 2013’ten bu yana ve soya fasulyesi vadeli süreçleri Ekim 2012’den bu yana en yüksek düzeylere yakın seyrediyor. Buğday fiyatları da 8 yılın doruğuna yakın hareket ediyor. Birçok milletlerarası kurum ve kuruluşun raporlarında yer alan beklentilere nazaran tahıl fiyatlarındaki artışın devam etmesi bekleniyor. Lakin fiyatlarda baskı yaratabilecek riskler de var. Yılın geri kalanında tahıl fiyatlarını etkileyebilecek faktörlere bakıldığında yeniden Çin’in kıymetli rol üstlendiği görülüyor.

Talep devam ediyor

Son aylarda tahıl fiyatlarındaki yükseliş talep odaklı ve şoför koltuğunda da Çin oturuyor. Çin’in yüklü tahıl alımları, ülkenin domuz üretimindeki toparlanmadan ve stok oluşturma gayretlerinden kaynaklanıyor. Çin’in 2021’deki mısır ithalatının rekor seviyede artarak 24 milyon ton olması beklenirken, buğday ithalatının 25 yılın en yüksek düzeyi olan 10 milyon tonu bulacağı kestirim ediliyor. Ülke, 2020-21 periyodunda yıllık yüzde 13.4 artışla 100 milyon tonun üzerinde soya fasulyesi alımı yapacak. Piyasalar, Çin’in bu süratle olmasa da alımlarının süreceğini düşünüyor. Lakin, 2021-22’de Çin’in ne kadar tahıla gereksinim duyacağı konusunda belirsizlik var. Ülkede hayvanları etkileyecek bir salgının bir anda ithalatını düşürme riski göz arkası edilmiyor. Besin ve Tarım Örgütü’nün kıdemli ekonomisti Abdolreza Abassian, “Çin’in değerli bir ithalatçı olarak kalma potansiyeli büyük olsa da, Çin’in 2020’de olduğu kadar tahıl satın alması pek muhtemel değil” diyor. Çin Tarım Bakanlığı 2021-22 döneminde mısır üretiminin geçen yıla nazaran yüzde 4.3 artışla 271,81 milyon ton olmasını, mısır ithalatının 20 milyon tona inmesinin beklendiğini açıkladı.

Hava şartları izleniyor

Hava şartları, 2021’de ileriye dönük tahıl fiyat hareketinde en değerli faktör olarak görülüyor. Brezilya ve Arjantin’de kuraklık nedeniyle mısır arzının azalması bekleniyor. ABD’deki hava durumu da, ülke mısır ve soya fasulyesinin ekildiği ilkbahar ekim dönemine girilmesinden bu yana yakından izleniyor. Bilhassa mısır, değişken hava koşullarına epey hassas ve fiyatlar kuraklık ya da havanın soğumasından çabucak etkileniyor. Uzun vadede ABD’de kuraklık kaygısı yaşanıyor. Bu ortada mevcut yüksek fiyatların ABD çiftçilerini devam eden ilkbahar ekiminde daha fazla mısır ve soya fasulyesi ekmeye teşvik etmiş olabileceği belirtiliyor fakat buna ait dataların haziran ayında netlik kazanacağı belirtiliyor.

Besin milliyetçiliği azalıyor

Pandemi, besin güvenliğine yönelik tehditler ortaya çıkardı ve ticaret siyasetlerinde değişime yol açtı. Birtakım ülkeler ekonomik nedenlerle ve yurt içi besin enflasyonunu durdurmak için ihracatı sonlandırdı yahut ihracat vergileri uyguladı. İthalatçılar ise arzın daralabileceği yahut fiyatların artabileceği kaygısıyla gereksinimlerin ötesinde stok tutmaya başladı. Şimdiye kadar Ukrayna, Rusya, Arjantin ve AB üzere birçok büyük tahıl ihraç eden ülke ihracatlarına belli kısıtlamalar getirdi. Lakin kısıtlamaların gevşediği görülüyor. Bbu tedbirlerin tahıl fiyatlarını desteklemede pek bir rolü olmadığını belirten analistler, besin milliyetçiliğini şu anda tahıl fiyatlarını en az etkileyen faktörler ortasında gösteriyor.

Arz külfetine dikkat

ABD Tarım Bakanlığı (USDA) bilgilerine nazaran global tahıl stokları 2020-21’de küçülürken global tahıl tüketiminin arttığı görülüyor. Dünyanın en büyük tahıl tedarikçisi olan ABD, 2020-21 için sonuncu üretim sayıları, tüm ana eserler için evvelki varsayımların altında kaldığından, 2021-22 pazarlama yılında stokların daralması bekleniyor. USDA’nın 31 Mart’ta yayınladığı raporunda, mısır stokları altı yılın en düşük düzeyinde bildirildi. Soya fasulyesi stokları beş yılın en düşük düzeyindeyken, buğday stokları altı yılın en düşük düzeyindeydi. Brezilya ve Arjantin’deki üretimin azalması ve ABD’deki stokların daralması sıkılaştırılması, tarım ve besin fiyatlarının yükselmesi için yer hazırlıyor.

Doların hareketi değerli

Fakat, şu anda piyasada fiyatları güçlü bir biçimde etkileyebilecek birçok belirsizlik de var. Örneğin Amerikan Doları’nın hareketi fiyatları etkileyebilir. Doların gerilemesi, tahıl alımlarını tetikleyebilir. Aksi durumda ise tahıl piyasalarının cazibesi azalabilir. Yatırım fonların durumları fiyatların belirlenmesinde değerli faktörler ortasında.