Bilim, Teknoloji ve Yenilik Politikaları Kurulu, çalışmalarını Cumhurbaşkanı Erdoğan’a sundu

Faaliyetlerinde öncü teknolojilere odaklanan Bilim, Teknoloji ve Yenilik Siyasetleri Şurası, bu kapsamda geliştirdiği siyaset tekliflerini Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a sundu.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın lideri olduğu Heyetten yapılan açıklamaya nazaran, son yıllarda dünyada teknoloji alanında yaşanan gelişmeler ışığında Türkiye için stratejik kıymete ve geleceği şekillendirme potansiyeline sahip kritik alanlara ait çalışmalar tamamlandı.

Bu çalışma devrinde, “Dijital Dönüşümü Hızlandırarak Yenilikçi Uygulamalar Geliştirmek ve Kullanmak”, “Temiz Güç ile Dışa Bağımlılığı Azaltmak”, “Enerjinin Aktif Kullanımını Sağlayacak Teknolojileri Kazanmak”, “Sürdürülebilir Çevreci Yarınlara Kavuşmak”, “Küresel İlaç Sanayisindeki Pazar Hissesini Artırmak”, “Küresel ve Bölgesel Teknoloji Başkanı Olmak” şiarlarıyla hareket eden Konsey, siyaset teklifleri geliştirdi ve çalışmalarını Cumhurbaşkanı Erdoğan’a sundu.

Akademisyenler, iş dünyası ve kamu temsilcilerinden oluşan uzman takımlar tarafından hazırlanan kapsamlı çalışmaların toplandığı başlıklar, “Yeni Kuşak Nükleer Teknolojiler, Atık Geri Dönüşüm ve Atıktan Güç Üretim Teknolojileri, 5G ve Ötesi Yeni Kuşak Bağlantı Teknolojileri, Güç Depolama Teknolojileri, Hidrojen Teknolojileri ve Kenevir Teknolojileri” formunda sıralandı.

6 çalışma kümesinin raporlarına 90 uzman katkı verdi

Geçen yılın kasım ayında başlayan ve yaklaşık 5 ay süren çalışmaların hedefi global gelişmeler dikkate alınarak, kelam konusu başlıklarda Türkiye’deki muhtaçlıkları tespit etmek ve gerekli teknolojilerin geliştirilmesi yoluyla stratejik mevzularda dışa bağımlılığı sıfıra indirmek olarak belirlendi.

Bu maksatla hazırlanan 6 farklı çalışma kümesinin raporlarına Türkiye’deki uzman akademisyenler ile iş dünyası ve kamu temsilcilerinin içinde bulunduğu 90 kişi katkı sağladı.

Konsey, birinci toplantısını yaptığı 18 Kasım 2018’den Mayıs 2020’ye kadar olan süreçte, akademisyenler, iş dünyası ve kamu temsilcilerinden oluşan 190 kişinin katkılarıyla hazırlanan 10 Siyaset Teklifleri Raporu’nu da daha evvel Cumhurbaşkanı’na sundu.

Kelam konusu rapor için belirlenen 10 başlık ise şöyle sıralandı: “Diğer Ülkelerin Siyaset Konseyleri ile İş Süreçleri Örneklerinin İncelenmesi, Bilim, Teknoloji ve Yenilik Siyasetleri ve Stratejileri Çerçevesi, Türkiye’nin Odaklanacağı Öncelikli Teknoloji Alanlarının Belirlenmesi, Teknolojik ve Yenilikçi Teşebbüslerin Finansman Kaynaklarının Çeşitlendirilmesi ve Aktif Hale Getirilmesi, Üniversite-Sanayi İş Birliğinin Geliştirilmesi, Besin Arz Güvenliği, Biyogüvenlik, Siber Güvenlik, Tıbbi Aygıt, İlaç ve Aşı.”

“Amaç, teknolojide global rekabette daha da güçlü olmak”

Açıklamada görüşlerine yer verilen Bilim, Teknoloji ve Yenilik Siyasetleri Şurası Lider Vekili Prof. Dr. Hasan Mandal, dünyadaki teknoloji alanında son devirde yaşanan gelişmeleri titizlikle incelemeye devam ettiklerini belirterek, “Kurul olarak gayemiz yenilikçi bir yaklaşımla geleceğin teknolojilerinde global rekabette daha da güçlü olmak.” sözlerini kullandı.

Bu çalışma devrinde de öncül teknolojilere yönelik Türkiye’deki durumu tahlil ederek, ülke açısından fırsat oluşturabilecek alanları teker teker ortaya koyduklarını vurgulayan Mandal, şunları kaydetti: “Bu alanların her birine başka ayrı odaklanarak kısa, orta ve uzun vadeli siyaset teklifleri geliştirdik. Sayın Cumhurbaşkanımızın amaç gösterdiği istikamette çok bedelli akademisyenler, iş dünyası ve kamu temsilcileri ile Kasım 2020’de başlattığımız çalışmalarımızı tamamladık. Çıktılarımız Sayın Cumhurbaşkanımızın makamına arz edilmiştir. Çalışmaların ülkemiz ve yarınlarımız için hayırlara vesile olmasını diliyorum. Bundan sonra da bu kapsamdaki çalışmalarımıza ekosistemin paydaşları ile birlikte devam edeceğiz.”

Borsa büyümek için yasanın uygulamaya geçmesini bekliyor

Barış SEDEF

İSTANBUL-Türkiye fikri, sınai ve mülkiyet son yıllarda kayda bedel bir ivme yakaladı. 2021’in birinci çeyrek bilgileri de bu durumu teyit eder nitelik taşıyor.

Bu kapsamda yılın birinci çeyreğinde pandemiye karşın yurt içi patent müracaatları geçen yılın birebir periyoduna nazaran yüzde 28, marka müracaatları yüzde 47 ve tasarım müracaatları yüzde 15 artış gösterdi. Başka yandan şirketlerin toplam varlıkları içerisindeki oranı her geçen gün artan fikri, sınai ve mülkiyet hakları ayrıyeten finansman aracı özelliğine de sahip.

Bu mevzuda yasa olmasını karşın, uygulama yok. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Patent ve Marka Vekilleri Meclis Lideri Kemal Yamankaradeniz, fikri, sınai ve mülkiyet haklarıyla telif haklarının kredi teminatı olarak kullandırılabilecek yasal düzenlemenin bulunduğunu lakin ilgili düzenlemeyle alakalı altyapısal çalışmaların yapılmadığını söyledi.

6750 sayılı Ticari Süreçlerde Taşınır Rehni Kanunu ve 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nda yer alan düzenlemeler ile sınai mülkiyet hakları ve telif haklarının kredi teminatı olarak kullandırılabileceğine vurgu yapan Yamankaradeniz, “Firmaların hali hazırdaki patent ve markalarını değerleyerek bilançolarda alt başlıklar halinde yer alması gerektiği konusunda BDDK ve öteki kamu kuruluşları çalışmalar yapmalı. Marka ve patentlerin finansman kullandırma aracı olması konusu 2017 yılında çıkarılan 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nda yer alırken, bu bağlamda tesirli bir düzeneğin oluşturulmaması, ihtisas alanı konusunda bir uzmanlık yapısının olmaması Kanunun uygulanabilirliği konusunda sıkıntıların oluşmasına neden oluyor. Şayet ilgili düzenlemeleri yaparsak patent ve markaların şirketlerin bilançolarında yer almasıyla birlikte borsamızın hacmi büyüyecek.” dedi.

Patent ve marka değerleme uzmanları yetiştirilmeli

Patent ve değerleme konusunda makul uzmanlık alanları oluşturularak SPK’nın da katkılarıyla bir sistemin ortaya konulması gerektiğine dikkat çeken Yamankaradeniz, “Sonuç prestiji ile sınai mülkiyet hakları uzmanlık gerektiren bir süreç. Belirli bir eğitim ve imtihan sistemi oluşturularak patent ve marka değerleme uzmanları yetiştirilmeli. Bu olursa sürecin finansman ayağı devreye girecek. Sonrasında bankacılık bölümü de bir yönetmelik çıkararak patent ve markaların değerleme yordamına yönelik bir çalışma yapabilir. Bu bahisteki kanun 4 yıl evvel çıkarıldı. BDDK ve Bankalar Birliği’nin bu bahiste çalışma yapması gerekiyor. Mevcut Kanun ortada lakin uygulaması yok.” açıklamasında bulundu.

İhracat sayılarına yansıması üç yıl sürebiliyor

Patent ve yararlı model alanında yapılan geliştirmelerin ticari hayata yansımasının kolay olmadığının altını çizen Kemal Yamankaradeniz, “Bugün geliştirilen bir eserin ticarileşmesiyle birlikte ihracat sayılarımıza yansımasına kadarki mühlet 3 yılı geçebilir. Bunun dışında endüstride geliştirilen projelerde patent ve marka vekillerinden faydalanılması gerektiğini düşünüyorum. Bilhassa iş dünyasının yapacakları çalışmalarda patent ve marka vekillerini dahil etmeleri epeyce kıymetli.” değerlendirmesinde bulundu.

Savunma endüstrisinde yapılan atakların patent sayılarına yansıdığına işaret eden Yamankaradeniz, “Yerli araba konusunda yapılan çalışmaların sınai mülkiyet hakları konusunda dalı yenileyeceğini düşünüyoruz. Yeni jenerasyon ekosistemde yapay zeka kavramının daha fazla öne çıkması bu bağlamda daha aktif bir sistemin oluşmasına ve patent çalışmalarının artmasına neden oluyor.” formunda konuştu.

TÜRKPATENT’le protokol imzaladı

Patent ve marka vekillerini bir ortaya getirerek ortadaki irtibatı güçlendirmeyi hedeflediklerine dikkat çeken Kemal Yamankaradeniz, “Bu kapsamda Türk Patent ve Marka Kurumuyla TOBB’u birebir platformda birleştirme ismine bir iş birliği protokolü hazırlanmasını önerdik. Biz bu iş birliği protokolünün hazırlanmasına öncülük ettik. Bu protokolden sonra biz, çalışmalarımızın hızlanacağını düşünüyoruz. Nisan ayında imzalanan protokolde gayemiz patent ve marka vekillerine gerek seminer gerekse eğitim konusunda yapılacak çalışmaları TÜRPATENT ile birlikte vermek” formunda konuştu. Yamankaradeniz, TOBB bünyesindeki meclis üyelerine patent ve markanın sağlamış olduğu katkıları anlatacaklarını da kelamlarına ekledi.

Kesimin beklentileri:

  • Sınai mülkiyet haklarının uygulamada finansman aracı olarak kullandırılması
  • Patent değerleme uzmanlarını yetiştirecek yapısal düzeneklerin oluşturulması
  • Sanayicilerin patent ve marka vekillerinden daha fazla faydalanması
  • Telif hakları ile fikri, sınai ve mülkiyet haklarının şirket bilançolarına yansıtılmasını

Sayılarla Türk patent bölümü

2403
yılın birinci çeyreğinde yapılan toplam patent başvurusu

%47
geçen yılın birinci çeyreğine nazaran marka müracaatlarındaki artış

1824
yılın birinci çeyreğinde yapılan yararlı model müracaatları

GAZBİR’in projesi ile temiz enerjiye geçişte yeni bir adım atılıyor

Mehmet KARA

Tüm dünyada olduğu üzere Türkiye’de de güç tüketiminde yenilenebilir kaynakların hissesinin arttırılmasına yönelik çalışmalar ağırlaştı. Bir yandan yenilenebilir kaynakları daha çok devreye alıp fosil yakıtların hissesini azaltmaya çalışırken, güç verimliliği uygulamalarına da önemli tartı veriliyor.

Bu çeşit çalışmaların tamamı tüm dünyada güç dönüşümü kavramı altında toplanıyor. Bu hususta kritik rol biçilen ögelerden biri ise hidrojen. Türkiye, hidrojenin kullanımı konusunda en ileri çalışmaların yapıldığı ülkeler ortasında yer alıyor.

Emisyon da ithalat da azalacak

Bu alandaki çalışmalar adım adım sonuç vermeye başlıyor. Türkiye Doğalgaz Dağıtıcıları Birliği GAZBİR’in kurduğu doğalgaz ve hidrojeni iç içe geçirecek Pak Güç Teknoloji Merkezi Konya’da açılıyor. AKSA Doğal Gaz ve ENERYA Güç tarafından finanse edilen laboratuvarın açılışı, Güç ve Doğal Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez tarafından gerçekleştirilecek.

Merkez’de yapılan ar-ge çalışmaları sayesinde, doğalgaza hidrojen enjekte edilerek, hem karbon yoğunluğu azaltılacak hem de Türkiye’nin doğalgaz ithalatı düşürülecek. “Enerji dönüşümünün kayıp halkası” olarak nitelendirilen hidrojenin, Konya’daki laboratuvarda doğalgaz ile harmanlanıp pak güç olarak vatandaşlara ulaştırılması hedefleniyor.

Dönmez: Tüm ülkeye yayılacak

Güç ve Doğal Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, hidrojenin belli oranla doğalgaza enjekte edilerek kullanıma sunulacağını, bu sayede doğalgazın performansının da artacağı bilgisini paylaştı. Bakan Dönmez, yenilenebilir güç kaynaklarından üretilecek hidrojenin doğalgaz ile harmanlanmasından elde edilecek kompozit gazın kullanımıyla bu yeni pak güç formunun, orta vadede tüm Türkiye’ye yayılacağını tabir etti.

GAZBİR-GAZMER Pak Güç Merkezi’nde bugüne kadar doğalgaza çeşitli oranlarda hidrojen karıştırma testleri yapıldı. Bu çalışmalarda doğalgaz ve hidrojen karışımındaki hidrojen hissesi yüzde 5, 10, 15 ve 20 düzeylerinde denendi. Elde edilen karışım, test hedefli yakıldı. Elde edilen sonuçlara nazaran mevcut doğalgaz iç tesisatlarında ve tüketici aygıtlarında değerli bir değişikliğe gerek kalmaksızın yüzde 20’si hidrojenden oluşan gaz karışımı kullanılabilecek durumda. Daha yüksek oranlara çıkmanın yan tesirleri ve gerektirebileceği yatırım ve tahliller konusundaki çalışmalar ise devam ediyor.

GAZBİR Lideri Yaşar Arslan:
Emisyon besbelli halde düşecek

Türkiye Doğal Daz Dağıtıcıları Birliği (GAZBİR) Lideri Yaşar Arslan, son 30 yılda hidrojen üretim teknolojilerinin geliştirilmesiyle hidrojen iktisadının her geçen gün büyüdüğünü belirtti. Doğalgaz kullanımının yaygınlaşmasıyla son üç yılda yalnızca hanelerde 100 milyon ton civarında emisyon tasarrufu sağlandığını kaydeden Arslan “Bu sayede 20 milyon ton civarında ziyanlı hususun doğaya salınması engellendi. Hidrojenin doğalgaz ile harmanlanması sonrası emisyon oranları çok daha besbelli oranlarda düşecek” dedi.