Dönmez: Karadeniz’de yeni haberle ilgili haziranı bekleyelim

Geçen yıl ağustos ayında Karadeniz’de Türkiye tarihinin en büyük doğal gaz keşfinin açıklandığını anımsatan Güç ve Natürel Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, Türkali-2 kuyusunun tamamlama ve test süreçlerinin 5 Mayıs prestijiyle Yasal gemisi tarafından başlatıldığını söyledi.

Bakan Dönmez, konuk olduğu A Haber ve A Para ortak yayınında gündeme ait değerlendirmelerde bulundu.

Fatih sondaj gemisinin sahanın üretime hazırlanması için yeni sondajlara hazırlandığını ve Yasal’ın açılan kuyuların üretime açılması için vazife almaya devam edeceğine dikkati çeken Dönmez, “Barbaros Hayreddin Paşa gemisi 3 boyutlu sismik çalışmalarına Karadeniz’de devam ediyor.” diye konuştu.

Dönmez, Sakarya Gaz Alanı’nın epey büyük olduğuna işaret ederek, “Ümitli olduğumuz bir saha. Yeni gelen sismik datalar de ümidimizi teyit ediyor. Yeni haberle ilgili haziranı bekleyelim. Emin olmadan açıklama yapmıyoruz. Bunlar büyük ve değerli işler.” sözlerini kullandı.

Sakarya Gaz Alanı’ndaki keşfin 2023’te üretime geçileceğini kaydeden Dönmez, “Burada 30 ila 40 ortasında kuyu açmayı planlamıştık. Birinci üretim için bu kadar kuyunun açılmasını beklemeye gerek yok. Birinci 5-6 kuyudan sonra üretime alabiliriz. 2027-2028’lerde azamî üretim düzeyine ulaşmış olacağız.” değerlendirmesinde bulundu.

Akdeniz’de son durum ve 4. sondaj gemisi

Dönmez, Türkiye’nin Akdeniz’de son 3 yıldır yaklaşık 8 derin deniz sondajı yaptığını vurgulayarak, şöyle devam etti:

“Bunlardan 3 tanesi Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nden aldığımız alanlarda, öbürleri kendi kıta sahanlığımızın olduğu bölgelerde. Bir taraftan da sismik çalışmalar devam ediyor. Milletlerarası deniz hukukuna uygun kendi hak ve menfaatlerimiz var ve bunlardan taviz vermemiz kelam konusu değil. Öte yandan, masadan da kalkmak istemiyoruz. Gelin bir masa etrafında, memleketler arası konferans formülüyle tartışalım istiyoruz. Akdeniz’e kıyısı olan ülkelerle bu toplantıları yapabiliriz. Milletlerarası hukuktan kaynaklanan haklılığımıza sonuna kadar inanıyoruz. Yunanistan’ın son yıllarda lisana getirdiği hak argümanlarını da rahatlıkla çürütebiliyoruz.”

Akdeniz’de açılan birtakım kuyularda gaz emareleri olduğunu aktaran Dönmez, “Fakat emin olmadığımız için, ekonomik bir rezerv bulmadığımız için açıklamadık. Her bir sondajdan elde edilen datalar daha evvel elde edilen sismik bilgilerle denetim ediliyor. Orada birkaç sondajımız daha olabilir. Onu biraz vakit gösterecek. Doğu Akdeniz’e kıyısı olan ülkelerin geçmişte birtakım keşifleri ve üretimleri kelam konusu. Bir potansiyel olduğunu kıymetlendiriyoruz.” tabirlerini kullandı.

Dönmez, Türkiye’nin şu anda 4,4 milyar metreküp olan doğal gaz depolama kapasiteni 2023-2024 yıllarında 10 milyar metreküpün üzerine çıkmayı hedeflediklerini söyledi.

Doğal gaz alım kontratlarına da değinen Bakan Dönmez, gaz alımında fiyat ve ekonomik kaideleri daha uygun olan kaynaklarla kontrat yapılacağını lisana getirdi.

Dönmez, sondaj filosunun büyümesini istediklerini ve 4. sondaj gemisinin satın alma ya da kiralama yoluyla alınabileceğini de kelamlarına ekledi.

Türkiye, Gazprom’un en büyük ikinci müşterisi oldu

Rus güç şirketi Gazprom, doğal gaz üretimini 1 Ocak-15 Mayıs tarihleri ortasında geçen yılın birebir periyoduna nazaran yüzde 15,4 artarak 201,3 milyar metreküp, ihracatının ise yüzde 26,7 artarak 76 milyar metreküp olduğunu bildirdi.

Tıpkı periyotta şirketin Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) dışı ülkelere doğal gaz ihracatı geçen yılın tıpkı devrine kıyasla yüzde 26,7 artarak 76 milyar metreküp olarak gerçekleşti.

Türkiye’ye ihracat yılın birinci 4,5 ayında geçen yılın tıpkı periyoduna nazaran yüzde 154,4, Almanya’ya yüzde 38,2, Fransa’ya yüzde 14,9 ve Romanya’ya yüzde 163,7 arttı.

Gazprom’un doğal gaz ihracat geliri, 2020’de bir evvelki yıla nazaran yüzde 39,6 düşerek 25,2 milyar dolara gerilemişti.

Gazprom’un doğal gaz üretimi ve ihracatı arttı

Gazprom’dan yapılan açıklamaya nazaran, şirketin 1 Ocak-15 Mayıs devrinde doğal gaz üretimi yıllık bazda yüzde 15,4 artışla 201,3 milyar metreküp olarak kayıtlara geçti.

Tıpkı devirde şirketin Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) dışı ülkelere doğal gaz ihracatı geçen yılın tıpkı periyoduna kıyasla yüzde 26,7 artarak 76 milyar metreküp olarak gerçekleşti.

Türkiye’ye ihracat yüzde 154.4 arttı

Türkiye’ye ihracat yılın birinci 4,5 ayında geçen yılın birebir devrine nazaran yüzde 154,4, Almanya’ya yüzde 38,2, Fransa’ya yüzde 14,9 ve Romanya’ya yüzde 163,7 arttı.

Gazprom’un doğal gaz ihracat geliri, 2020’de bir evvelki yıla nazaran yüzde 39,6 düşerek 25,2 milyar dolara gerilemişti.

Türkiye, LNG ithalatını en çok artıran 3. ülke oldu

Türkiye, 2020’de LNG ithalatını en çok artıran üçüncü ülke oldTürkiye, geçen yıl global piyasalarda 2019’a kıyasla LNG ithalatını en çok artıran üçüncü ülke olarak kayıtlara geçti.

Memleketler arası LNG İthalatçıları Birliğinin yayımladığı rapordan derlenen bilgilere nazaran, geçen yıl dünyada 43 ülke LNG ithal ederken, 20 ülke de LNG ihracatı yaptı.

Geçen yıl bir evvelki yıla nazaran 1,3 milyon ton daha fazla LNG ithal eden Türkiye’yi 2,6 milyon tonla Hindistan ve 7,2 milyon tonla Çin geçti.

Türkiye’yi 1,1 milyon ton artışla Tayvan, 700 bin ton artışla Güney Kore ve 600 bin tonla Tayland izledi. LNG ithalatını en çok azaltan ülkeler ise Meksika ve Fransa oldu. Türkiye, geçen yıl toplam 10,72 milyon ton LNG ithal etti.

Cezayir’den 3,96 milyon ton ve Nijerya’dan 1,32 milyon ton LNG ithal edildi. LNG alınan öteki ülkeler ise Ekvator Ginesi, Angola, Kamerun, Norveç, Mısır, ABD ile Trinidad ve Tobago olarak kayıtlara geçti.

Raporda bilhassa Avrupa’da LNG ithalatında yaşanan düşüşe işaret edilerek, “En kıymetli yükselişi Türkiye kaydetti.” sözüne yer verildi.

Türkiye’nin LNG yatırımları

Güç kaynaklarını çeşitlendirmek isteyen Türkiye, yerli ve yenilenebilir kaynakların kullanımına son yıllarda tartı verdi. Tedarikte problem yaşamamak ve doğal gaz arzında da kesinti olmaması için LNG kaynaklarını da çeşitlendiren ülke, boru gazının yanı sıra yüksek oranda LNG alımı yapıyor.

Türkiye’nin yıllık 5,9 milyon ton kapasiteli Marmara Ereğlisi (BOTAŞ) LNG Terminali ve yıllık 4,4 milyon ton kapasiteli Egegaz LNG (özel sektör) terminali olmak üzere karada heyeti iki adet LNG ithalat terminali bulunuyor. Ayrıyeten İzmir Aliağa’da özel bölüme ilişkin bir adet FSRU (yüzer LNG depolama ve gazlaştırma gemisi) faal olarak kullanılıyor.

Türk Denizcilik Sicili’ne kayıtlı birinci FSRU Ertuğrul Gazi 22 Nisan’da Türkiye’ye ulaştı. Ertuğrul Gazi FSRU gemisinin Hatay Dörtyol’da görevlendirilmesi öngörülüyor.

Raporda, Aliağa’da bulunan LNG terminalinde küçük kapasiteli gemilerden alım yapılabilmesi için çalışmaların sürdüğüne işaret edilerek, 2021 sonunda bunların tamamlanacağı belirtildi.

Dördüncü sondaj gemisi de geliyor

MEHMET KARA

Güç ve Olağan Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, boru gazı ve LNG formunda güç aktarabilecek yetenekteki yüzer LNG terminali Ertuğrul gemisinin bu ay içinde Türkiye’ye ulaşacağını söyledi. Dönmez, TPAO’nun da dördüncü sondaj gemisini satın almak için pazarlıkları sürdürdüğünü bildirdi.

Fatih Dönmez, Konya’da bir küme gazeteciye çeşitli açıklamalarda bulunurken birçok ülkenin “2050’de sıfır emisyon” gayesi açıkladığını hatırlattı. Türkiye’nin de bu mevzularda değerli ataklar yaptığına işaret eden Dönmez, elektrik üretiminde yenilenebilir kaynakların hissesinin yüzde 50’nin üzerine çıkarılmasını buna örnek gösterdi.

Emisyonu azaltma maksatlarıyla birlikte nükleer santrallerin önümüzdeki periyotta çok daha fazla öne çıkacağını söz eden Güç Bakanı Dönmez, “Çünkü nükleer güç santralleri sıfır emisyonlu. Biz de Akkuyu NGS’de 2023’ten başlayarak birer yıl ortayla dört üniteyi işletmeye alacağız. Böylelikle elektrik gereksinimimizin yüzde 10’unu nükleer güçten karşılayacağız” dedi.

Doğal gazlı ilçeler artacak

Doğal gaz kullanımının tüm ülke sathına yayıldığını söz eden Dönmez, “Son 20 yılda doğal gaz kullanan vilayet sayısını 5’ten 81’e çıkardık, nüfusun yüzde 80’ine doğal gazı götürmüş durumdayız, nüfusumuzun yüzde 65-66’sı da doğal gazı fiilen kullanıyor. 591 ilçe ve yerleşim ünitemiz doğal gaz kullanır vaziyette. İnşallah 2021’de 35 ilçemize daha doğal gaz götüreceğiz, bu oran artacak” dedi.
Nüfusu 20 binin üstünde olup şimdi doğal gaz kullanmayan ilçelere doğal gaz götürmek için çalıştıklarını anlatan Dönmez, bir sonraki etapta 15 binin üstündeki ilçelere az götürüleceğini kaydetti. Bakan Dönmez, daha sonra da sayıları 70’i bulan 10 bin ve üzerinde nüfusa sahip ilçelere gaz ulaştırılacağını söyledi. Boru çizgilerine uzak yerlerde gaz gereksinimlerinin taşıma yoluyla karşılanabildiğini anlatan Dönmez “86 ilçemizi de CNG/LNG (sıkıştırılmış doğal gaz ve sıvılaştırılmış doğal gaz) ile besliyoruz” dedi.

Yeni yüzer LNG terminali

Güç Bakanı Fatih Dönmez, Güney Kore’ye sipariş edilen yüzer LNG terminali (FSRU) gemisinin inşası tamamlanarak Türkiye’ye gerçek yola çıktığını kaydetti. Ertuğrul Gazi ismi verilen geminin seyir halinde olduğunu belirten Dönmez “Süveyş Kanalı’ndaki meşakkatten ötürü biz de biraz bir gecikme yaşadık. Şu anda kanal açıldı ancak bir kuyruk var. Nisan ayı içerisinde Hatay Dörtyol’a gelmiş olacak” bilgilerini paylaştı.

Türkiye’nin şu anda Fatih, Yavuz ve Yasal sondaj gemileri ile Barbaros Hayrettin Paşa ve MTA Oruç Reis sismik araştırma gemileri bulduğunu anlatan Bakan Dönmez “Karadeniz’deki iş planımıza bağlı olarak dördüncü sondaj gemisiyle ilgili bir çalışma başlattık” dedi. Hala satış ve devre hazır gemiler bulunduğunu, birebir anda birden fazla seçeneği değerlendirdiklerini anlatan Dönmez “Bağımsız ekspertiz raporları ile kendi teknik takımımızın değerlendirmeleri sonrasında bir değerleme yapılıyor. Satıcıyla pazarlık, müzakere süreçleri, var. Hem teknik hem de ekonomik olarak koşullara bakıp edip bir adedini tercih edeceğiz” diye konuştu.

Hidrojen ve doğal gazı ‘evlendirme’ dairesi!

Türkiye Doğal Gaz Dağıtıcıları Birliği GAZBİR tarafından Konya’da kurulan GAZBİR-GAZMER Pak Güç Merkezi, Güç Bakanı Fatih Dönmez tarafından evvelki gün açıldı. Ocak 2020’de temeli atılan merkez için toplam 6 milyon TL harcandı. Bu meblağı, Türkiye’nin en büyük doğal gaz dağıtıcısı Aksa Doğalgaz ile ENERYA Güç karşıladı. Merkezde doğalgaz ile hidrojen karıştırılarak evsel aygıtların beslenmesi konusunda testler yapılıyor. Laboratuvarda yüzde 5, 10, 15 ve 20’ye kadar hidrojen ile tekrar yüzde 95, 90, 85 ve 80’ye kadar doğalgaz karışımları üzerinde çalışıldı Bu karışımların günlük hayatta kullanılan aygıtlarda yakılıp yakılamayacağına ait testler yapıldı ve olumlu sonuçlar elde edildi. Dönmez, merkezin açılışında yaptığı konuşmada, bu alandaki araştırmalar şimdi yeni olsa da hidrojenin geleceğin güç taşıyıcısı olarak nitelendirildiğini vurgulayarak “Öyle anlaşılıyor ki hidrojenin ismini gelecekte çok daha fazla duymaya başlayacağız” dedi. Dönmez, Türkiye’nin hidrojeni doğal gaz ile karıştırarak iletmek, dağıtmak ve tüketmek üzerine bir referans senaryoya sahip olduğunu kaydetti.

Ertuğrul, günde 28 milyon m3 gaz basma kapasitesine sahip

Türkiye’nin yeni FSRU gemisi Ertuğrul 110 milyon metreküplük kapasiteye sahip. Şebekeye günlük gaz basma kapasitesi 28 milyon metreküp. Ertuğrul FSRU gemisi boru sınırının yanında, LNG’yi direkt kara tankerleri basabilecek imkana da sahip. Ertuğrul, Hatay’dan şebekeye bağlanırsa Adana, Mersin ve Antalya kıyılarının LNG muhtaçlığını kara tankerlerine bu gemi aktaracak.

Küçük YEKA GES müsabakaları bu ay içinde tamamlanacak

Bakan Dönmez, güneş güç santrali lisans ihaleleri konusunda “Mart ayında YEKA GES-3 ihaleleriyle ilgili 700’ün üzerinde müracaat geldi. Fiyat zarfları açılmadan evvel her bir müracaat evvel teknik olarak inceleniyor, bunlar bitmek üzere. Bu ay içerisinde etap-etap, il-il bu müsabakaları yapmak ve müsabakaları tamamlamak istiyoruz” açıklamasını yaptı.

GAZBİR’in projesi ile temiz enerjiye geçişte yeni bir adım atılıyor

Mehmet KARA

Tüm dünyada olduğu üzere Türkiye’de de güç tüketiminde yenilenebilir kaynakların hissesinin arttırılmasına yönelik çalışmalar ağırlaştı. Bir yandan yenilenebilir kaynakları daha çok devreye alıp fosil yakıtların hissesini azaltmaya çalışırken, güç verimliliği uygulamalarına da önemli tartı veriliyor.

Bu çeşit çalışmaların tamamı tüm dünyada güç dönüşümü kavramı altında toplanıyor. Bu hususta kritik rol biçilen ögelerden biri ise hidrojen. Türkiye, hidrojenin kullanımı konusunda en ileri çalışmaların yapıldığı ülkeler ortasında yer alıyor.

Emisyon da ithalat da azalacak

Bu alandaki çalışmalar adım adım sonuç vermeye başlıyor. Türkiye Doğalgaz Dağıtıcıları Birliği GAZBİR’in kurduğu doğalgaz ve hidrojeni iç içe geçirecek Pak Güç Teknoloji Merkezi Konya’da açılıyor. AKSA Doğal Gaz ve ENERYA Güç tarafından finanse edilen laboratuvarın açılışı, Güç ve Doğal Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez tarafından gerçekleştirilecek.

Merkez’de yapılan ar-ge çalışmaları sayesinde, doğalgaza hidrojen enjekte edilerek, hem karbon yoğunluğu azaltılacak hem de Türkiye’nin doğalgaz ithalatı düşürülecek. “Enerji dönüşümünün kayıp halkası” olarak nitelendirilen hidrojenin, Konya’daki laboratuvarda doğalgaz ile harmanlanıp pak güç olarak vatandaşlara ulaştırılması hedefleniyor.

Dönmez: Tüm ülkeye yayılacak

Güç ve Doğal Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, hidrojenin belli oranla doğalgaza enjekte edilerek kullanıma sunulacağını, bu sayede doğalgazın performansının da artacağı bilgisini paylaştı. Bakan Dönmez, yenilenebilir güç kaynaklarından üretilecek hidrojenin doğalgaz ile harmanlanmasından elde edilecek kompozit gazın kullanımıyla bu yeni pak güç formunun, orta vadede tüm Türkiye’ye yayılacağını tabir etti.

GAZBİR-GAZMER Pak Güç Merkezi’nde bugüne kadar doğalgaza çeşitli oranlarda hidrojen karıştırma testleri yapıldı. Bu çalışmalarda doğalgaz ve hidrojen karışımındaki hidrojen hissesi yüzde 5, 10, 15 ve 20 düzeylerinde denendi. Elde edilen karışım, test hedefli yakıldı. Elde edilen sonuçlara nazaran mevcut doğalgaz iç tesisatlarında ve tüketici aygıtlarında değerli bir değişikliğe gerek kalmaksızın yüzde 20’si hidrojenden oluşan gaz karışımı kullanılabilecek durumda. Daha yüksek oranlara çıkmanın yan tesirleri ve gerektirebileceği yatırım ve tahliller konusundaki çalışmalar ise devam ediyor.

GAZBİR Lideri Yaşar Arslan:
Emisyon besbelli halde düşecek

Türkiye Doğal Daz Dağıtıcıları Birliği (GAZBİR) Lideri Yaşar Arslan, son 30 yılda hidrojen üretim teknolojilerinin geliştirilmesiyle hidrojen iktisadının her geçen gün büyüdüğünü belirtti. Doğalgaz kullanımının yaygınlaşmasıyla son üç yılda yalnızca hanelerde 100 milyon ton civarında emisyon tasarrufu sağlandığını kaydeden Arslan “Bu sayede 20 milyon ton civarında ziyanlı hususun doğaya salınması engellendi. Hidrojenin doğalgaz ile harmanlanması sonrası emisyon oranları çok daha besbelli oranlarda düşecek” dedi.