Milyonlarca sigortalı için ücretsiz izin yolu göründü

Hüseyin GÖKÇE

Tam kapanmayla birlikte faaliyetine orta verecek işyerlerinden daha evvel kısa çalışma ödeneğinden yararlanmış olanlar, kapalı kalınan müddet için de bu dayanaktan yararlanabilecek. Fakat kısa çalışma başvurusu bulunmayan ve yeni genelgeyle kapanan işyerleri için ise tek seçenek nakdi fiyat dayanağı. Bu kapsamda 17 günlük periyot için çalışan başına 850 lira civarında nakit fiyat dayanağı alınabilecek.

Düzenlemeyi DÜNYA’ya pahalandıran Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi’nden Okan Güray Bülbül, kısa çalışma ödeneğinden yararlanmak için müracaat yapmamış çok sayıda işletmenin, çalışanlarını fiyatsız müsaadeye çankaya escort
göndermek zorunda kalacağını söyledi. Bülbül, bu periyot için verilecek nakit fiyat takviyelerinin 1 milyar lirayı aşabileceğini kaydetti. Yarın akşamdan itibaren başlayacak sokağa çıkma yasağı kapsamında zarurî olanlar dışında birçok işyeri mecburi kapanmaya girecek. 18 günlük kapanmanın çalışma hayatına tesirleri de olacak. Daha evvel kısa çalışma ödeneğinden yararlanmış olan işyerleri, yeni devirde de bundan yararlanabilecek. Lakin kısa çalışmaya başvurmamış olup yeni genelgeyle kapanan işyerleri için ise tek seçenek nakdi fiyat takviyesi. Bu kapsamda 18 günlük periyot için çalışan başına 850 lira civarında nakdi etlik escort
fiyat dayanağı alınabilecek.

Düzenlemeyi çalışma hayatı tarafından DÜNYA’ya kıymetlendiren Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Öğretim Elemanı Okan Güray Bülbül, birçok işyerinin faaliyetine orta verileceğini bildirdi. Daha evvel kısa çalışmadan yararlanılan personeller için yeniden birebir dayanaktan yararlanılacağını belirten Bülbül, müracaat yapmamış çok sayıda işletmenin ise çalışanları fiyatsız müsaadeye göndermek zorunda kalacağını aktardı.

Geçen yıl nisan ayında 3 milyon 243 bin emekçi için 5.1 milyar lira dayanak verildiğini belirten Bülbül, mayıs ayında d a 15 günlük vakit diliminde fondan kısa çalışma keçiören escort
ödeneği takviyesi olarak 2.5 milyar liralık ödeme yapılacağını söyledi. Öte yandan nakdi fiyat dayanağı kapsamında ise geçen yıl mayıs ayında 1 milyon 235 bin 859 emekçinin yararlandığını hatırlatan Bülbül, bunlara yapılan ödemenin ise 1 milyar 267 milyon lira olduğunu lisana getirdi.

Nakdi fiyat dayanağının kimi bölümler için artırıldığına vurgu yapan Okan Güray Bülbül, kapanma sürecinde 1 milyar lira civarında fondan para çıkışı olacağını anlattı.

Fon 80 milyar liranın altına inecek

İşsizlik Sigortası Fonu’nda 2019 sonunda 131.5 milyar lira olduğunu hatırlatan Bülbül, 2020 sonunda ise 103.2 milyar liraya gerilediğini bildirdi. Son yapılan ödemelerle fon bakiyesinin 91.3 milyar liraya gerilediğini söyleyen Bülbül, haziran ayında yapılacak ödemelerle toplam büyüklüğün 80 milyar liranın altına inmesinin beklendiğini söyledi. Fon birikimlerinin yüzde 19.72’sinin mevduatta olduğuna değinen Bülbül, temmuz ayı ile birlikte fonun sürdürülebilirliği için yeni önlemlere gereksinim olduğunu anlattı.

İş hayatı satranç tahtasına döndü!

Hüseyin GÖKÇE

Türkiye’de birinci COVID-19 hadisesinin görüldüğü 2020 yılı Mart ayından bu yana alınan kısıtlama tedbirleri sebebiyle kapanma noktasına gelen işyerlerine verilen en kıymetli dayanak kalemi olan kısa çalışma ödeneği (KÇÖ) takviyesi dün prestijiyle sona erdi. Bu takviyenin sona ermesiyle birlikte personel ve patronun önündeki seçenekler, çalışma hayatını adeta satranç sporuna döndürdü.

Masada iki seçenek var

İşyerindeki çalışma müddetlerinin süreksiz olarak azaltılması yahut durdurulması hallerinde, sigortalılara çalışamadıkları periyot için gelir dayanağı sağlayan KÇÖ yerine, patronların önünde iki seçenek bulunuyor. Bunlardan olağan çalışma sistemine geçen işyerlerine, fiyat dayanağı yerine emekçi başına aylık 1.341 liralık prim dayanağı sağlanacak. Yani burada dayanak çalışana değil patrona verilecek. Patronların bir öbür seçeneği ise çalışanını fiyatsız müsaadeye göndermek olacak. Bu durumda ise çalışana 30 gün üzerinden ayda 1420.14 lira nakdi fiyat takviyesi ödenecek.

Yürürlükteki mevzuat uyarınca, çalışanların önünde bir de istifa seçeneği bulunuyor. COVID-19 periyoduna özel olarak getirilen hak kapsamında çalışanlar gerekli kuralları taşımak şartıyla istifa etmeleri halinde, 10 aya kadar işsizlik ödeneği alabilecekler. Bu seçenekten son 120 günde iş kontratı bulunup son 3 yıl içerisinde en az 600 günü bulunan emekçiler yararlanabiliyor.

Planlar sil baştan yenileniyor

Kısa çalışma ödeneği takviyesinin kaldırılmasının çalışma hayatına yönelik mümkün tesirlerini DÜNYA’ya kıymetlendiren Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Öğretim Elemanı Okan Güray Bülbül, işyerlerinin kısa çalışma takviyesi sonrasındaki periyoda yönelik planlama yapmaya başladıklarını bildirdi. İşletmelerin kısa çalışmadan çıkan personellerden hangisini çalıştırmaya devam edeceği, hangisini fiyatsız müsaadeye göndereceğini belirlemek durumunda olduğunu belirten Bülbül, birtakım işyerlerinin ise kapatma kararını hayata geçirmeye hazırlandığını kaydetti. KÇÖ dayanağının geçen yıldan bu yana, salgınla gayretin merkezinde yer aldığını söyleyen Bülbül, bundan çıkan emekçilerin gelir kaybı yaşayacağını söyledi.

365 liralık bir gelir kaybı kelam konusu

3 bin lira brüt fiyatla çalışan bir emekçinin eline aylık 1.786 lira KÇÖ takviyesi geçtiğini bildiren Bülbül, “Bu personel 1 Nisan 2021 tarihinde fiyatsız müsaadeye gönderilip 30 gün üzerinden nakdi fiyat takviyesi aldığında eline 1.420,14 TL geçecek. Hasebiyle 365,86 TL’lik bir gelir kaybı kelam konusu olacak” diye konuştu. Kısa çalışmadan çıkıp olağan sisteme geçen personeller için ise patrona aylık 1.341 lira prim dayanağı sağlanacağını aktaran Bülbül, burada tercihin patrona ilişkin olduğunu vurguladı.

Kısa çalışma öncesindeki son 120 gün içinde iş kontratı olan ve 3 yıl içinde 600 gün çalışan çalışanların önünde fiyatsız müsaadeye gitmek yerine bir de istifa seçeneği bulunduğunu söyleyen Bülbül, “Bu durumdakiler kısa çalışma sonrası tekrar işsizlik ödeneğine hak kazanmadan işten ayrılsalar bile işsizlik ödeneği alabilecekler” dedi.

İşsizlik Sigortası Fonu 93 milyara geriledi

Bilhassa pandemi devrinde istihdam kaybını önlemek hedefiyle epeyce aktif kullanılan İşsizlik Sigortası Fonu’ndaki birikimli fiyat, 9 Mart 2021 prestijiyle 93 milyar 975 milyon liraya geriledi. 2019 sonunda toplam varlığı 131 milyar 541 milyon lira olan Fon, 2020’de 30 milyar lira civarında azalarak 103 milyar 213 milyon liraya geriledi. Bu yıl da aktif olarak kullanılmaya devam eden İşsizlik Sigortası Fonu’ndaki para, şubat sonu prestijiyle 98 milyar 166 milyon liraya, 9 Mart’ta ise 93 milyar 975 milyon liraya indi. Böylelikle fondaki para 2019 yılı sonuna nazaran 37 milyar 166 milyon lira azalmış durumda. 2019’da geliri 40.3 milyar harcaması 36.4 milyar lira olan fonun 2020 yılı geliri 38.2 milyar liraya gerilerken, harcaması 66.5 milyar liraya çıktı. 2020 yılından bu yana fondan yapılan 79 milyar lira civarındaki harcama içinde en yüksek kalemi 32 milyar lira ile kısa çalışma ödeneği ödemeleri oluşturdu. Bu periyotta teşvik ve takviyeler için 22 milyar lira, nakdi fiyat dayanağı olarak 8.2 milyar lira harcandı.