‘Sigorta Buluşmaları’ 31 Mayıs’ta başlıyor

Türkiye Sigorta Birliği (TSB), kesimin kıymetli buluşmalarından olan “Sigorta Haftası”nı 10. sefer düzenliyor.

TSB’den yapılan açıklamaya nazaran, 31 Mayıs-4 Haziran haftası boyunca birbirinden kıymetli bahislerde “Sigorta Buluşmaları” ismiyle yapılacak paneller, uzaktan erişimli olarak gerçekleştirilecek.

Aktiflik çerçevesinde, sigorta dalının iktisada katkısı, COVID-19 sürecinde ortaya konulan performans, gelecek trendleri, sıhhat, trafik, alacak sigortaları ve Kişisel Emeklilik Sistemi (BES) üzere birçok değerli alandaki yenilikler, uzmanlar tarafından ele alınacak.

“Yenilikçi yaklaşımlar için var gücümüzle çalışıyoruz”

Açıklamada görüşlerine yer verilen TSB Lideri Atilla Benli, Sigorta Haftası’nın kesim için olduğu kadar mevcut ve potansiyel sigortalılar için de değerli olduğunu belirterek, şunları kaydetti:

“Sigorta Haftası’nı 10. sefer kutlamanın memnunluğunu yaşıyoruz. Türkiye’de sigorta bölümünün büyümesi ve hem ülke iktisadı hem de sigortalılar lehine gelişmesi için çalışıyoruz. Sigorta şuurunu ve farkındalığını bulunduğu noktadan üstlere taşımak asli misyonumuz. Bu doğrultuda, sayısı 65’i bulan üye kuruluşlarımızla bir arada hareket ediyor, kurumların ve bireylerin toplumsal ve ekonomik hayatlarında sürdürülebilirliği sağlayacak yenilikçi sigorta yaklaşımlarının yaygınlaştırılması için var gücümüzle çalışıyoruz.

Bu noktada başta Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Konseyi (SEDDK) olmak üzere Türkiye’de sigortacılığı güzelleştirmek için gayret gösteren kurum ve kuruluşlara da Sigorta Haftası’nın verimli biçimde gerçekleştirilmesi tarafında verdikleri dayanak için şimdiden teşekkür ediyorum. “

Aktiflik çevrim içi gerçekleşecek

Verilen bilgiye nazaran, Sigorta Buluşmaları 31 Mayıs’ta başlıyor.

Sigorta Haftası’nın birinci günü olan 31 Mayıs’taki açılış panelinde, gazeteci Hakan Çelik’in moderatörlüğünde bir ortaya gelecek TSB Lideri Atilla Benli, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Lideri Rıfat Hisarcıklıoğlu ve SEDDK Lideri Türker Gürsoy, 2021’de sigortanın Türkiye iktisadına katkısını, daldan beklentileri ve sigortanın sunabileceği fırsatları ele alacak.

2 ve 4 Haziran tarihlerinde de konusunda uzman konukların iştirakiyle devam edecek panellerde, sigortacılığı ilgilendiren çabucak her bahse değinilecek.

Sarsıntı Uzmanı Prof. Dr. Naci Görür, iktisat uzmanı Prof. Dr. Sadi Uzunoğlu ve COVID-19 pandemisi ile ilgili değerlendirmeleriyle ön plana çıkan Prof. Dr. Osman Müftüoğlu panel serisinin konukları ortasında yer alırken, Sigorta Haftası programı ve paneller, özel hazırlanan https://sigortahaftasi.com/ sitesinden takip edilebilecek.

Finansal hizmetlere güven mayısta arttı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından mayıs ayına ait Finansal Hizmetler Anketi ve Finansal Hizmetler İtimat Endeksi açıklandı.

Finansal dalda faaliyet gösteren 158 kuruluşun cevaplarının ağırlıklandırılıp toplulaştırılmasıyla elde edilen anket sonuçlarına nazaran, FHGE, mayısta bir evvelki aya kıyasla 4,5 puan artarak 162,2 düzeyine yükseldi.

Endeksi oluşturan anket sorularına ilişkin yayılma endeksleri incelendiğinde, gelecek üç aydaki hizmetlere olan talep beklentisi ve son üç aydaki hizmetlere olan talep FHGE’yi artış tarafında etkilerken, son üç aydaki iş durumu FHGE’yi azalış tarafında etkiledi.

İş durumu ve hizmetlere olan talebe ait değerlendirmelere nazaran, son üç ayda iş durumunda düzgünleşme olduğu tarafındaki değerlendirmeler bir evvelki aya kıyasla zayıflarken, son üç ayda hizmetlere olan talepte artış olduğu tarafındaki değerlendirmeler ile gelecek üç ayda hizmetlere olan talepte artış olacağı tarafındaki beklentiler ise güçlendi.

İstihdama ait değerlendirmelere nazaran, son üç aydaki istihdamda artış bildirenler lehine olan seyir zayıflarken, gelecek üç aydaki istihdamda artış olacağını bekleyenler lehine olan seyir ise güçlendi.

Mayıs ayında, NACE Rev.2 bölüm sınıflamasına nazaran “Finans ve Sigorta Faaliyetleri” kesiminde itimat endeksleri alt bölümler prestijiyle değerlendirildiğinde, “64-Finansal Hizmet Faaliyetleri (sigorta ve emeklilik fonları hariç)” kesiminde bir evvelki aya nazaran 5,4 puan artarken, “65-Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Fonları (zorunlu toplumsal güvenlik hizmetleri hariç)” ve “66-Finansal Hizmetler ile Sigorta Faaliyetleri için Yardımcı Faaliyetler” kesimleri sırasıyla 6,0 ve 50,1 puan azaldı.

“Havalandırmada devrim gerekiyor”

Deniz KILINÇ

Pandeminin birinci yılı geride kalırken, bilim insanlarının yanında COVID-19’un hava yoluyla da bulaştığı savını otoriteler de kabul etmeye başladı. Her ne kadar virüsün yayılmasını engellemek için havalandırma sistemlerinin gücü yeni teknolojilerle artırılsa da bu maalesef kâfi değil. Bilim insanları, havalandırma sistemlerinde 1800’lü yıllarda kirli boruların klor içerdiğinin anlaşılmasıyla su sistemlerinde yapılan yenilenmeye benzeri bir yenilenme daveti yapıyor. Bilim insanları tarafından yapılan bir araştırma, otoritelerin kapalı alanlarda havalandırma sistemlerinin yenilenmesiyle teneffüs yolu enfeksiyonlarının da önlenebileceğini resmi olarak tanımasını talep ediyor.

Grip ve öteki enfeksiyonları da engelleyebilir

14 ülkeden 39 bilim beşerinin katıldığı ve Science mecmuasında yayınlanan araştırma, havalandırma sistemlerinin yenilenmesinin COVID-19’la çabada daha aktif sonuçlar vereceğini savunuyor. Araştırmaya nazaran ayrıyeten, havalandırma sistemlerinin yenilenmesiyle, ABD’ye yılda 50 milyar dolara mal olan grip üzere enfeksiyonların da önüne geçilebilir. Araştırmaya öncülük eden Avusturya Queensland University of Technology Profesörü Lidia Morawska, “Paylaştığımız ortamlarda pak ve patojensiz havaya sahip olmalıyız” diyor.

“Konu hava olunca kimse sorumluluk almıyor”

Morawska, musluklarımızdan pak su akmasına ve marketlerden aldığımız besinlerin pak olmasına alışık olduğumuzu ama tıpkı durumun hava için geçerli olmadığını söylüyor. “Fakat bahis hava olunca kimse sorumluluk almıyor,” diyen Morawska, havanın virüs ve patojenler içermesinin herkes tarafından kabul gördüğüne dikkat çekiyor. Bu kapsamda yapılan araştırmada, “1842 yılında İngiliz hükümetinin öbür kentleri de daha pak su ve merkezi kanalizasyon sistemlerini yenilemelerine yol açan Chadwick Raporu’na benzeri ölçekte esaslı bir değişikliğe gereksinim var,” daveti yapılıyor.

Gözle görülür ve yere yahut yakın yüzeylere yerleşen beden sıvılarının yanında en küçük parçacıklar, yani çıplak gözle görülemeyen aerosoller de neme, sıcaklığa ve hava akışına bağlı olarak daha uzağa taşınabiliyor ve daha uzun mühlet havada kalabiliyor. Tüberküloz, kızamık ve suçiçeği üzere hava yoluyla bulaşan enfeksiyonların izini sürmek, besin ve suya bulaşan patojenlerden daha güç olsa da son 16 aydaki araştırmalar, virüsün yayılmasında aerosollerin oynadığı rolü destekliyor. Bu da, otoritelerin halka açık alanlarda maske takma ve öbür enfeksiyon denetim stratejileri için resmi tavsiyeler vermesini sağladı.

Boru sistemlerin değişimi kadar kolay olmayacak

18’inci yüzyılda su sistemleri sırf boruların icadıyla büyük bir yenilenme yaşadı ve pak suya kavuştuk lakin pak havaya erişim daha güç olacak. Yapıların biçim ve ölçek manasında çok çeşitli olması nedeniyle havalandırma sistemlerinde tek bir tahlilin sorunu büsbütün ortadan kaldıramayacağı yapılan yorumlar ortasında yer alıyor. Morawska, öncelikli olarak insanların kullandığı ferdî iç yerler ve ferdi kaynaklar sebebiyle husus pak hava olunca işlerin daha güç olacağını belirtiyor ekliyor: “Doğala rağmen mekanik havalandırmada sayısız seçenek var. Bunları da kişisel faaliyetler, kişi sayısı vs üzere faktörler etkiliyor.”

Dal 80 milyar doları aşacak

Mordor Intelligence tarafından hazırlanan bir dal raporu, pandemi yılı 2020’de havalandırma (iklimlendirme) dalının 57,8 milyar dolara ulaştığını ortaya koyuyor. COVID-19 nedeniyle insanların havalandırma sistemlerini yenileme ve konutlarında havalandırma sistemleri olmayanların artan talebiyle kesimin 2026’da 82,5 milyar dolara ulaşacağı öngörülüyor. Asya Pasifik en süratli büyüyen pazar, Türkiye ise Avrupa ve ABD’nin de olduğu kesimin orta büyüme yaşaması öngörülen bölgede. Latin Amerika ve Afrika’da ise büyümenin daha düşük süratte olması öngörülüyor. Bölümdeki büyüme Türk iklimlendirme kesimine de martta 547 milyon dolarlık ihracat rekoru kırdırtmıştı.

“1 metrenin büyülü bir tarafı yok”

Morawska ve meslektaşları, 239 bilim beşerinin takviyesiyle geçen temmuz ayında otoritelere havalandırma sistemlerini artırmayı ve binalarda virüs bulaşmış muhtemel havanın yine dolaşmasının engellenmesi üzere ek tedbirler içeren açık bir mektupla davette bulunmuştu. O vakitten beri Dünya Sıhhat Örgütü (DSÖ) kılavuzunu iki sefer değişse de, Cenevre merkezli örgüt COVID-19’un “genelde birbirinden 1 metre uzaklıkta olan şahıslar ortasında bulaştığı” yaklaşımını koruyor. Lakin Morawska’ya nazaran “1 metre uzaklığın büyülü bir tarafı yok”. Bir kişi, enfekte bir şahsa ne kadar yakınsa, bulaşıcı partiküllerin konsantrasyonu o kadar yüksek ve enfeksiyonun meydana gelmesi için gereken mühlet o kadar kısa oluyor. Morawska, enfekte bireyden uzaklaştıkça konsantrasyonun azaldığını belirtiyor ve bulaşıcı aerosollerin az havalandırılan kapalı alanlarda daha uzun mühlet havada kaldığını belirtiyor. Her ne kadar kapalı alanlardaki insanların havadan bulaşan bir enfeksiyona maruz kalma ihtimali daha yüksek olsa da, kalabalık olmayan kapalı alanlar da enfeksiyona maruz kalma kapsamında tehlikeli olabilir ve Morawska, DSÖ’nün bu ayrımı yapması gerektiğini belirtiyor.

Enterprise ofis sayısını yüzde 25 artırdı 

Günlük araç kiralama kesimi haziran ayından itibaren iç ve dış turizmde hareketlilik bekliyor. Dal ve şirketi ismine değerlendirmelerde bulunan Enterprise Türkiye CEO’su Özarslan Tangün, günlük araç kiralama kesiminin birinci dört aylık devrini ve tam kapanma periyodu sonrası kesimin beklentilerini kıymetlendirdi. Özarslan Tangün yaptığı açıklamada, “2020 yılı herkesin umutla girdiği bir toparlanma yılıydı. Fakat, Covid-19 salgını tüm dünyada olduğu üzere ülkemizde de istikrarları değiştirdi. Bu kapsamda, pandeminin birinci tesirlerinin görüldüğü 6 aylık süreç herkes için epeyce sıkıntı geçti. 2020 yılındaki yeni olağana dönüşle birlikte ise insanların mobilite gereksinimlerinde çok kıymetli değişimler yaşandı. Lakin, bilhassa yılın ikinci yarısından itibaren iç turizmde gözle görülür bir hareket vardı. Pandeminin getirdiği yeni olağana ahenk sağlayan, dijitalleşme ve yeni gereksinimlere süratli halde karşılık veren kısa devir araç kiralama firmaları bu periyotta dış turizmdeki açığın büyük kısmı kapatabildi” dedi.

“Hem kent içi hem de şehirlerarası toplu taşımaya alternatif olduk”

Enterprise Türkiye CEO’su Özarslan Tangün, “2021 yılının dört aylık periyodu yüklü olarak kent içi kiralamaların öne çıktığı bir periyot oldu. Bununla birlikte, aşılamanın tesiriyle az ölçüde yabancı turistin geldiğini gördük. Haziran ayından itibaren aşılama oranlarının artması ve olay sayılarının düşmesiyle hem iç hem de dış turizmde değerli bir hareketlilik bekliyoruz. Kısa periyot araç kiralama kesimi olarak yılın ikinci yarısından umutluyuz” diyerek kelamlarını sürdürdü.

Enterprise Türkiye’nin pandemi periyodunda yaptığı çalışmalardan da bahseden Özarslan Tangün, geçen sene 14 yeni ofis açarak ofis sayımızı 71’e çıkardık ve bu sıkıntı periyotta ofis sayımızı yaklaşık yüzde 25 artırmış olduk. 2021 üzere kuvvetli bir yılda da ülkemizin iktisadına ve büyüme dileğine da inanarak artacak talebi karşılamak ismine filo ve ofislerimizi hazırlıyoruz. Önümüzdeki devirde müşterilerimizin daha fazla yanında olabilmek ismine 71’e çıkarttığımız ofis sayısını, bu doğrultuda çalışan sayımızı ve filomuzu da artıracağız.”

İMMİB, 5 önemli gündem maddesini masaya yatırdı

Türkiye İhracat Şurası İMMİB Bölgesel İstişare Toplantısı, Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) ve İMMİB Genel Sekreterliği idarelerinin iştirakleriyle gerçekleştirildi.

Global ticaretteki şimdiki dinamikler, amaçlar ve dalın 5 kıymetli gündem unsuru, “İhracatımızın Önündeki Fırsatlar ve Tehditler”, “İhracatta Bölgesel İhtisaslaşma”, “Geleceğin İhracat Sektörleri”, “İhracatta İnovasyon ve Dijitalleşme” ve “Küresel Ticarette Türkiye’nin Yeri” bahis başlıklarıyla ele alındı.

İMMİB’den yapılan açıklamada görüşlerine yer verilen TİM Lideri İsmail Gülle, Türkiye İhracat Şurası’nın daha güçlü ihracat, daha güçlü Türkiye maksadı doğrultusunda ulusal ihracatın geleceğini şekillendirecek ve devamında klasik olarak tertip edilecek bir aktiflik olmasını planladıklarını belirtti.

Gülle, güçlü şartlar ve artan rekabete karşın ihracatla yükselen Türkiye için bir yol planı hazırladıklarını ve bu plan çerçevesinde çalışmalarını sürdürdüklerini, şuranın sonunda da ihracatçıların da katkılarıyla oluşacak yol haritasını kamuoyuyla paylaşacaklarını söz etti.

“Bitmiş eserde bölge ayrımı yapılmaksızın teşvik verilmeli”

İMMİB Koordinatör Lideri Aydın Dinçer ise ihracat teşvik ve takviye paketlerinin salgın devri de göz önüne alınarak artırılması gerektiğini belirtti. Kurun stabil kalmasına yönelik tahlillerin ehemmiyetine değinen Dinçer, lojistik maliyetlerini düşürmek için ise öteki ülkelerle ortaklaşa çalışma yapılması gerektiğini aktardı.

İMMİB’in temsil ettiği tüm bölümlerin Türkiye’nin kümülatif mal ve hizmet ihracatının yaklaşık yüzde 50’sini oluşturduğuna dikkat çeken Dinçer, “Ancak içinde bulunduğumuz bu harikulâde süreçte ihracat teşvik ve takviye paketlerin artırılması tüm ihracatçılar için ehemmiyet arz etmektedir. Bunun yanı sıra bitmiş eserlerin ihracatında ve nakliyesinde dünyada bölge ayrımı yapılmaksızın teşvik verilmelidir. Öte yandan ithal girdi kalemlerinin ortaya çıkartılarak yerli üretimini sağlayacak teşvik ve takviye projelerinin hayata geçirilmesi, altyapı takviyeleri, vergi muafiyetlerinin sağlanması, hususa ulaşım kolaylığına nazaran uydu tesisler kurulması ya da depolaşma ile pazarda rekabetçi pozisyona gelinmesi, güç maliyetlerinin sübvanse edilmesi üzere takviyeler ihracatçı bölüm açısından olumlu sonuçlanacaktır.” halinde konuştu.

Dinçer, madencilerin yatırım kabiliyetini arttırmak ve dala yeni yatırımcı çekebilmek için maden arama, bulma, çıkarma ve sürece süreçlerine ait yapısal birtakım ıslahata muhtaçlık olduğunu da söyledi.

“Ara mamul ve hammadde üretiminde dışa bağımlılık azaltılmalı”

İstanbul Demir ve Demir Dışı Metaller İhracatçıları Birliği İdare Şurası Lideri Tahsin Öztiryaki de hammadde güvenliğinin sağlanması ve LME depolarının Türkiye’de kurulması için çalışmalarını sürdürdüklerini kaydetti.

Orta mamul ve hammadde üretiminde dışa bağımlılığın azaltılması gerektiğinin altını çizen Öztiryaki, dünyadaki atıl konteynerlerin Türkiye’ye getirilmesi için bir tertip yapılması gerektiğini bildirdi.

Elektrik ve Elektronik İhracatçıları Birliği İdare Konseyi Lideri Dr. İtimat Uçkan ise, “Dünya ihracatının giderek daraldığı, korumacılık tedbirlerinin arttığı ve son periyotta COVID-19 salgınının yarattığı olumsuz ortam göz önünde bulundurulduğunda ihracatın desteklenmesi daha kritik hale gelmektedir.” tabirlerini kullandı.

Ortak düşünce, hammadde ve navlun fiyat arttışı

İstanbul Kimyevi Hususlar ve Mamulleri İhracatçıları Birliği İdare Şurası Lideri Adil Pelister de hammadde ve navlun fiyat artışlarının ihracatçının ortak problemleri olduğunu, öte yandan Avrupa Yeşil Mutabakatı’na ahengin, Gümrük Birliği Muahedesi revizyonunun ve hudut ötesi e-ticaretin değerli ihracat potansiyeli barındırdığını tabir etti.

Mücevher İhracatçıları Birliği İdare Şurası Lider Yardımcısı Atilla Keskin de Türkiye’ye getirilen altın konusuna değindi. Keskin, “İmalat ve finansman manasında yurda getirilen altına dair mevzuatta uygulamaya dönük olarak gerekli ayrımın yapılması gerekliliği” konusunu anlattı.

Hizmet İhracatçıları Birliği İdare Heyeti Lider Yardımcısı Ahmet Akbalık, “Salgın öncesinde gerçekleştirdiğimiz 64 milyar dolar ihracat ile cari açığın kapanmasına direkt 36 milyar dolar katkıda bulunan Hizmet İhracatçıları Birliği olarak, 10 stratejik kesimde ayrıntılı ve odaklı çalışmalarımızı aralıksız sürdürüyoruz. Hizmet dalımızın kendisiyle birlikte dokunduğu her dalı direkt yahut dolaylı bir formda geliştirdiğinin şuuruyla hareket ediyoruz.” tabirlerini kullandı.

Çelik İhracatçıları Birliği İdare Konseyi Lider Yardımcısı Uğur Dalbeler ise, “Çelik kesimi olarak hem üretimde ve hem ihracatta âlâ bir devir geçirdiğimizi söyleyebiliriz. Geçtiğimiz yıl salgın şartlarına karşın Türk çelik dalı genel eğilimin bilakis üretimde büyüme yaşadı. Dünya genelinde yüzde 1 küçülme görülürken Türkiye çelik üretiminde yüzde 6 büyüdü.” değerlendirmesinde bulundu.

Gıda dışı perakendede bıçak kemiğe dayandı

Yener KARADENİZ

Zincir Mağazalar Derneği (ZMD) üyesi 70’ten fazla marka, üretici fiyatları ile tüketici fiyatları ortasında farkın açıldığına dikkat çekerek düşük talep nedeniyle birikmiş artırımları etikete yansıtamadıklarını söyledi. Dal temsilcileri olağanlaşma periyodunda artması beklenen talep doğrultusunda fiyatlarda da artış yaşanacağını belirtti. Zincir Mağazaları Derneği’nin (ZMD) kurumsal kimliğinin yenilenmesi ve dala ait değerlendirmelere yönelik dernek idare konseyi üyelerinin de iştiraki ile düzenlenen online toplantıda konuşan ZMD Lideri Serhan Tınastepe, “Üretici ve tüketici fiyatları ortasındaki farkı çok fazla açıldı. bu farkı şu an yansıtmıyoruz. Yansıtmamız değerli ölçüde kardan feragat etmemiz manasına geliyor. Bu mevzuda perakende dalı fedakâr davranıyor. Fedakârlık düzeyi bıçağın kemiğe dayandığı noktaya geldi. Birikmiş gerilim var. Bu gerilim önümüzdeki süreçte artan talebe bağlı olarak fiyatlara yansıyacak” diye konuştu.

2020 yüzde 18 küçülme ile kapandı

70’ten fazla üye ile 320 milyar TL’lik ciro ve 300 binden fazla istihdamı temsil eden ZMD üyeleri, geride bıraktığımız yılın değerli bir kısmını kapalı geçirdi. Bu periyotta cirosunun yarısını kaybeden üyelerin olduğunu söyleyen Tınastepe, “Sektörümüz eser kümeleri ertelenebilir gereksinimlerden oluşuyor. Tüketicinin bu devirde zorda kalmadıkça gereksinimlerini ertelendiğin gördük. Turizmindeki düşüş turizme bağlı perakende de işleri azalttı. Mobilya mesken geliştirme üzere alt kategoriler olumsuz etkilendi. Ciroların yarısını kaybeden üyelerimiz oldu. Besin dışı organize perakende 2020’yi yüzde 18 gerileme ile kapattı. Bu yılın birinci çeyreğinde de yüzde 25 düzeyinde bir gerileme olacağını öngörüyoruz. Pandeminin akabinde ertelenmiş taleplerin devreye gireceğini düşünüyoruz” diye konuştu.

“Kayıpların telafisi çabucak mümkün değil”

Pazartesi prestiji ile kademeli olağanlaşma devrine geçildiğini hatırlatan Serhan Tınastepe, hayat olağanlaşmaya başlasa bile kayıpların telafisinin çabucak mümkün olmayacağını söyledi. Tınaztepe, daralmanın yaşandığı bu periyotla baş edebilmek için Kısa Çalışma Ödeneği’nin uzatılması, kira ödemelerinin kanunla düzenleme altına alınması üzere dayanakların değerli olduğuna dikkat çekerek, “Hane halkının tüketimin vazgeçilmez bir kesimi. Seyyanen yapılan dayanaklar, şirketlerin ayakta kalabilmesi için kıymetli ancak hane halkının desteklenmesi de çok kritik” değerlendirmesini yaptı.

“Özel dalı desteklemeyen rekabet edemeyecek”

Perakendecilikte maliyet denetiminin ehemmiyetine dikkat çeken Tınastepe, kira dayanağının akılcı bir tahlile ulaşmasının öncelikli olduğunu aktardı. Tınastepe, “Kapanma periyotlarında AVM’ler yapan tahliller sundu. Lakin onlar da kaynaklarının tükendiğini belirtmeye başladı. Döviz borcu olan AVM’lerde kamu dayanağı değerli. Caddelerde ise daha vahim durumdayız. Kiralarla ilgili bir düzenleme yapması bizim değerli önceliklerimizden bir tanesi. Ciro kira uygulamasının yasal düzenleme garanti altına alınmasını talep ediyoruz. Pandemi sonrasında yenidünyada rol değişimleri olacak ve özel kesimin desteklendiği ülkeler bu periyotta öne çıkacak” diye konuştu.

Bu faiz ortamında yatırım mümkün değil

Makroekonomik gelişmelere ait de değerlendirmelerde bulunan Serhan Tınastepe, perakendeciler olarak yüksek volatilitenin olduğu kurdan olumsuz etkilendiklerini ve fiyatlandırma için stabilize olmuş kurun değerli olduğunu söyledi. Kahır yaşadıkları bir başka bahsin ise yüksek faiz ortamı olduğunun altını çizen Tınastepe, döviz ile kredilerde yüzde 6 faiz oranı uygulandığını bu oranın sonun çabucak ötesi Bulgaristan’da yüzde 1 olduğun dikkat çekerek, “Bugünkü faiz ortamında yatırım yapmak mümkün değil. Makroekonomik gelişmeler yatırım ortamını olumsuz etkiliyor” diye konuştu.

Üyeler yurtdışında yatırım için daha istekli

Serhan Tınastepe, geçen yıl perakende dalının metrekare bazında toplamda yüzde 3, besin dışında ise yüzde 1,5 büyüdüğünü anlattı. Tınastepe, “Daha evvel yapılan planlamalar bir halde sürdürülüyor. Üyelerimiz yeni yatırımlar konusunda ise bu yıl isteksiz. Bunda da kamu dayanakları, makroekonomik belirsizlik ve dalgalanmalar önemli formda tesirli. Yurtdışındaki süratli toparlanma nedeni ile üyelerimiz yurtdışında yatırım konusunda ise daha istekli” diye konuştu.

ZMD kurumsal kimliğini yeniledi

ZMD, hali hazırda 70’ten fazla üyesi ile dalın yüzde 80’ini temsil ediyor. Dernek, 320 milyar TL ciro ve yüzde 90’ı gençlerden oluşan 300 bini aşkın istihdamı ile iktisadın yüzde 10’unu oluşturuyor. Nisan ayında düzenlenen genel konseyde oy birliği ile daha evvel Kategori Mağazacıları Derneği olan ismi Zincir Mağazaları Derneği olarak değiştirme kararı aldıklarını lisana getiren Serhan Tınastepe, derneğin yeni kimliği ile besin dışı perakendede aktifliğini daha fazla artıracağını söyledi. Bölüme ait çalışmalara da devam ettiklerini anlatan Tınastepe, e-ticaret ve omnichannel’ın son devirde en kıymetli gündem unsurlarından biri haline geldiğine dikkat bu alanlarda 5 yıllık arayı 3-4 ay içinde alındığını söyledi. Tınastepe, “Omnichannel konusunu daha fazla konuşalım istedik. Bu emelle 26 Mayıs günü yarım gün sürecek webinar düzenliyoruz. Perakende konferansı da webimar formunda olacak” diye konuştu.

UND’nin seçim yarışına 25 hedefle girecek

Aysel YÜCEL

Türkiye karayolu nakliyat dalının çatı kuruluşu Memleketler arası Nakliyeciler Derneği’nin (UND) yeni idaresinin seçileceği genel heyet toplantısı için tarih netleşti. Daha evvel Mart 2020’de yapılması planlanan lakin pandemi şartları nedeniyle ertelenen UND 40.Genel Heyeti, 2 Haziran’da yapılacak. Başkanlık için yarışacak iki adaydan biri olan ve ‘Birlikte Güçlüyüz Platformu tarafından desteklenen Plastnak Lojistik İdare Heyeti Lideri Fevzi Çakmak ile lider vekili adayı ALC Lojistik İdare Şurası Lideri Ali Çiçekli, idareye gelmeleri halinde hayata geçirmeyi planladıkları 25 öncelikli maksadını açıkladı. Milletlerarası nakliyeciliği hızlandıracak alternatif güzergahların belirlenmesi, geçiş evrakı meselelerinin çözülmesi, sürücülerin şartlarının uygunlaştırılması, dijitalleşme ve emisyonların azaltacak yanı sıra üye sayısının değerli oranda artırılması bu amaçlar ortasında yer alıyor.

“Türkiye’yi gezerek meseleleri tespit ettik”

2020 yılında kurulan Birlikte Güçlüyüz Platformu, Nisan 2021’de düzenlediği basın toplantısında lider adayı olarak Fevzi Çakmak’ı destekleyeceklerini açıklamıştı. Fevzi Çakmak’ın seçimlerdeki tek rakibi ise seçimlere yine aday olduğunu açıklayan UND’nin mevcut lideri Çetin Nuhoğlu olacak. Fevzi Çakmak, salgın nedeniyle bir yılı aşkın müddettir gerçekleştirilemeyen seçimleri beklemeden grup olarak dal ismine çalışmaya başladıklarını vurguladı. Yaklaşık 25 temsilcinin olduğu bir çalışma gurubu oluşturdukları alımı veren Çakmak, “Pandemi nedeniyle uzayan bu süreç boyunca, milletlerarası nakliyatın ağır olduğu tüm bölgelerde meslektaşlarımızla daima fikir alışverişinde bulunduk, nakliyecilerin meseleleri tespit ederek, bu meselelere yönelik tahliller geliştirmek için çalıştık” dedi.

“UND’de artık bir değişim şart”

Ali Çiçekli de bu mühlet boyunca kesimden çok olumlu geri dönüşler aldıklarını, 200’e yakın kesim temsilcisinden takviye iletileri geldiğini söz etti. Çiçekli, nakliyecilerin ezici bir çoğunluğunun UND’de artık bir değişim istediğini öne sürerek, “UND’nin kurumsallıktan uzaklaştığını ve taşımacıların UND’den sektörel tahlil konusundaki beklenti umutlarının azaldığını net halde fark ettik. Üyelerin derneğe aidiyet hissinin da uygunca azaldığını gözlemledik. O denli ki, 3 bin 200 civarında derneğe asil üye olabilecek yetki dokümanlı (C2-L2) firma varken, bugün bu sayı yalnızca bin civarında. Ve mevcut üyelerin yarısından daha az kısmı lakin aidat ödüyor. Yani mevcut üyelerin bile yarısından birçok pasif üye durumuna düşmüş. Bu durum, kesimimiz ismine düşündürücü ve üzücü. Türkiye’nin dış ticaretinin yüzde 40’a yakınını taşıyan ve kesimin yegâne meslek kuruluşu olan UND bu durumda olmamalı” diye konuştu.

“Çetin Lider kelamını tutmadı”

Ali Çiçekli, seçimi kazanmaları durumunda bir kişinin dernek idaresinde en fazla iki periyot başkanlık yapabilmesine yönelik tüzük değişikliği yapacaklarına dikkat çekerek, “Sayın Çetin Nuhoğlu 2001-2017 ortasında toplam 6 yıl ve 3 periyot başkanlık yaptı. 2013’te Çetin beyefendi kendi koyduğu iki periyot kuralını kaldırarak ve genel konseyde tekrar bir tüzük değişikliği yaptırarak iki devir kuralını kendisi kaldırtmış oldu. 2017 Genel Kurul’u yaklaştığında bir daha aday olmayacağını söyledi. Lakin her nasılsa üzerimde aday olmam tarafında baskı var diyerek tekrar aday oldu. Kelamını tutmadı. Artık yeniden aday ” diye konuştu.

Özerk lojistik merkezleri kurulacak, Çatalca’daki atıl arazi TIR Parkı olacak

1- Kurumsallığı pekiştirmek ismine UND başkanlık mühletini iki devirle sonlandıracağız. Ayrıyeten her genel heyette, idare şurası üyelerinin 2/3’ü yenilenecek ve adayların 3/4’ü bölgesel tüm üyelerin katılacağı bir ön seçimle belirlenecek.
2- Birinci 6 ayda tüm dalın iştirakiyle Ortak Akıl Çalıştayı yapıp, dalın gelecek dizaynını planlayacağız.
3- Rastgele bir nedenle dernekle ilişiğini kesmiş üyelerimizi tekrar kazanmak için çalışacak ve bu üyelerimizin değerli bir kısmını en geç bir yıl içinde tekrar üye yapacağız.
4- Bugüne kadar derneğe hiç üye olmamış meslektaşlarımıza yönelik kampanya yapacağız..
5- Her 6 ayda bir dernek gelir ve masraflarını detaylı bir formda içeren ‘Hesap Raporu’nu tüm üyelerimizle paylaşacağız.
6- Bölümün nitelikli şoför gereksinimini karşılamak için hazırladığımız programları hayata geçireceğiz.
7- Kamuoyunda ‘sürücü davaları’ olarak bilinen, işveren-sürücü uyuşmazlığını gidermek için UND çatısı altında Şoför Çalışma Kümesi kuracak ve ortak uzlaşı ile yeni bir modeli hayata geçireceğiz.
8- Şoförlerin çalışma hürriyeti hakkını sınırlayan Schengen vizesine ulaşımı kolaylaştırıp yurt dışında kalış mühletini artıran vize teminini sağlamak üzere, tüm AB’de ses getirecek bir aktifliği en kısa müddette hayata geçireceğiz.
9- İdare şurası toplantılarını her ay bir bölgemizde gerçekleştireceğiz.
10- Alo UND Davet Merkezi’ni kurup üyelerimizin 7/24 ilgili şahsa ulaşarak hususuyla ilgili tahlil bulmasına yardımcı olacağız.
11- Her yıl UND Muvaffakiyet ve Onur Ödülleri’nin verileceği bir yarış düzenlenecek. 12- Yılda en az 6 sefer ve farklı mevzularda uzmanların katılacağı UND Konferansları düzenlenecek ve toplumsal medya hesaplarından canlı yayınlanacak. 13- En son 2001’de yapılan Müşteri Memnuniyet Anketi, en geç 3 ay içerisinde yapılacak ve iki yılda bir tekrarlanacak.
14- İklim değişikliği nedeniyle yaklaşan yasal düzenlemelere karşı üyelerimizin bilinçlendirilerek korunması ve gerekli tedbirlerin alınması için çalışmalar yapılacak ve üyelerimizin karbon ayak izi ölçülerek düşürülmesi için çalışmalar yapılacak.
15- Araçlarımızın yoğunlukla ceza yediği yurt dışındaki bölgelerde mahallî otoritelerle koordineli çalışacak UND temsilcilikleri ihdas edeceğiz.
16- UND’nin atıl durumda olan yaklaşık 110 dönüm olan Çatalca’daki toprağını, dal faydasına olacak halde ‘Lojistik Park’ olarak düzenleyeceğiz.
17- İstanbul’un Avrupa ve Anadolu yakalarında UND koordinatörlüğünde birer adet özerk Lojistik Merkezi kurulması çalışmalarına başlayacağız, bu modeli lojistiğin ağır olduğu başka vilayetlerimize yayacağız.
18- Alternatif güzergahlar ve Ro-Ro çizgileri kurulması için çalışacağız.
19- Dijital dönüşüm için üyelerimize ‘teknoloji danışmanlığı’ takviyesi verilecek. 20- Üyelerimiz, memleketler arası ve ulusal fuarlarda açılacak, UND stantlarında kendi tanıtımını yapabilecek ve UND tarafından temin edilen indirimli fiyattan müşterilerinin takip ettiği sektörel mecmualara reklam verebilecek.
21 Yeşil Pasaport alımı için ‘UND Üyeliği ile UND onayının kâfi olması’ için kamu ile ortak çalışma ve işbirliği yapılacak.
22- C2 Yetki Belgesi’nin tüm karayolu nakliyeciliği ile lojistik ve tertibi yapabilecek yeterlilikte olması için hazırlanmış taslağı bakanlığa sunup, düzenlemenin bu devir içinde yapılması için aktif çalışacağız.
23- UND Kesim Raporu her sene sistemli biçimde yayınlanacak.
24- Ülkemizin Lojistik Performans Endeksi (LPI) notunu ve sırasını yükseltmek için kamu, STK’lar ve özel bölüm temsilcilerinden oluşan bir Teknik Çalışma Grubu kurulacak.
25- Genç UND’ye ulusal ve milletlerarası hüviyet kazandırmak hedefiyle dernek himayesi altında, misyon, vizyon ve hedefl eri ile farklı bir idare ve tertibi olan kurumsal yapı haline getireceğiz.

Eski liderlerden Nuhoğlu’na ‘adaylıktan çekil’ daveti

UND eski liderleri Tamer Dinçşahin ve Ruhi Engin Özmen ile RODER eski lideri Necmi Çobanoğlu, UND Lideri Çetin Nuhoğlu’na mektup gönderdi. Eski liderler bu gelişmeyi yazılı bir basın açıklamasıyla duyurdu: “Derneğimizin 2003 yılında yapılan UND Genel Kurulu’nda, ‘bir liderin iki periyottan fazla başkanlık yapmaması’ ilkesel olarak kabul edilerek tüzüğe koyulmuştu. Her nasılsa bu husus sonradan tüzükten kaldırıldı. Derneklerin ve bölümlerin gelişimi için her vakit değişime gereksinimleri vardır. Bu şuurla, 15 yıl derneğimizin başkanlığını yapan Sayın Ömer Çetin Nuhoğlu’ndan tekrar aday olmayarak değişimin önünü açmasını, kendisine rica ettik. Lakin adaylıktan vazgeçmeyeceğini öğrendik. Sayın Nuhoğlu’na bir kere daha seslenerek yeni devirde aday olmamasını rica ediyoruz.” Ekol Lojistik İdare Şurası Lideri Ahmet Musul da DÜNYA’ya yaptığı açıklamada, “Türkiye’de koltuklara yapışmak ve bırakmamak üzere bir adet var. Herkes kendisinden öbür kimsenin o koltuğa layık olmadığını düşünüyor. Çetin Beyefendi, birinci seçime girdiğinde Saff et Ulusoy Beyefendiye söylediklerini artık kendi yapıyor. Çetin Bey’in tekrar aday olamasını hüzünle karşılıyoruz” dedi. Elmas Küme İdare Heyeti Lideri E. Cemal Elmasoğlu da seçimlerde Birlikte Güçlüyüz grubunu destekleyeceğini açıkladı. UND Lideri Çetin Nuhoğlu ise basına verdiği bir demeçte, üyelerden gelen talepler doğrultusunda yine aday olduğunu vurgulayarak, “Seçim süreci doğal bir süreç. Herkes aday olabilir. Ben bu ‘tutkulu muhalifl eri’ 3 kümeye ayırıyorum: Kırgın olanlar, kartvizit meraklıları ve şahsî menfaat güdenler. Beni asıl rahatsız eden üçüncü gurup. Yalnızca şahsî menfaat içinde olanlar. Bu dernek bu insanlara müsaade vermez” dedi.

Turizmciler strateji için güçlerini birleştirdi

Türkiye’de turizm bölümüne yönelik yapılacak, siyaset, plan teşebbüslere dayanak olmak emeliyle oluşturulan Turizm Strateji ve Araştırma Merkezi (TURSAM) protokolünün işbirliği müddeti en az 5 yıl olarak belirlendi.

Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB), Türkiye Otelciler Federasyonu (TÜROFED), Türkiye Turizm Yatırımcıları Derneği (TTYD), Türkiye Turist Rehberleri Birliği (TUREB), Türkiye Özel Bölüm Havacılık İşletmeleri Derneği (TÖSHİD), Turizm Restoran Yatırımcıları ve Gastronomi İşletmecileri Derneği (TURYİD), Turizm Akademisyenleri Derneği (TUADER) bir ortaya gelerek Turizm Strateji ve Araştırma Merkezi protokolü imzaladı.

Toplantıya TÜRSAB Lideri Firuz Bağlıkaya, Türkiye Otelciler Federasyonu Lideri Sururi Çorabatır, Türkiye Turizm Yatırımcıları Derneği Lideri Oya Narin, Türkiye Turist Rehberleri Birliği Lideri Suat Tural, Türkiye Özel Dal Havacılık İşletmeleri Derneği Lideri Mehmet Nane, Turizm Restoran Yatırımcıları ve Gastronomi İşletmecileri Derneği Lideri Kaya Demirer, Turizm Akademisyenleri Derneği Lideri Prof. Dr. Muharrem Tuna katıldı.

TURSAM ile birlikte bölümün gereksinimleri doğrultusunda hakikat ve şeffaf dataların bölüm ve akademi işbirliğiyle derlenerek tahlillerinin yapılması, bilgiler ışığında turizmin tüm bileşenlerine yönelik stratejilerin geliştirilmesi, tüm çalışmaların periyodik olarak kamuoyu ve paydaşlara sunulması amaçlanıyor.

TURSAM, bölüme yönelik öngörü ve strateji çalışmaları ve turizmde rakip ülkelerin tahlillerinin yapacak, yüksek lisans ve doktora tezleri ile öteki akademik çalışmaların kesimin muhtaçlıkları doğrultusunda yönlendirilecek, bu çalışmalar için yürütülen alan araştırmalarına TURSAM üyesi Sivil Toplum Kuruluşlarının dayanağı sağlanacak, üniversite-sektör işbirliği ile projeler geliştirilecek ve bu projeler fon sağlayıcı kuruluşlara sunulacak. Başta Kültür ve Turizm Bakanlığı olmak üzere, ilgili bakanlıklar Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı ile birlikte çalışacak olan TURSAM, öbür sivil toplum örgütü işbirliklerine de açık olacak.

“Yepyeni turizm stratejileri için hayata geçirdik”

TÜRSAB Lideri Firuz Bağlıkaya, Turizm Strateji ve Araştırma Merkezi’nin aklın ve bilimin ışığında şekillenecek yesyeni turizm stratejileri oluşturmak gayesiyle hayata geçirdiklerini söyledi.

Turizmin; iktisadın çarklarını harekete geçiren, 50’den fazla kesime iş imkanı sağlayan, istihdam yaratan, ülkeler için döviz girdisi oluşturan, tüm bu özellikleriyle çok stratejik bir bölüm olduğunu vurgulayan Bağlıkaya, “Aşılanmanın, olay sayılarının, devletlerin uyguladıkları seyahat sonlandırmalarının belirleyici olduğu, milletlerarası rekabetin hiç olmadığı kadar keskin bir hal aldığı, turizmdeki global yarışın tekrar başladığı bir periyoda giriyoruz. Bu yarıştan önde çıkmak ise değişen kuralların hakikat biçimde tahlil edilmesi ve yapılan bu tahliller ışığında çağın gereklerine uygun turizm stratejileri geliştirilmesiyle mümkün olacak” dedi.

Bağlıkaya, kriz ve keskin rekabet periyodunda en ufak bir yanılgı yapma lüklerinin bulunmadığını belirterek, “TURSAM; turizm dalına ait tüm dataların, kesim ve akademi iş birliğiyle yanlışsız ve şeffaf biçimde derlenerek tahlillerinin yapılmasını, elde edilen datalar ışığında turizmin tüm bileşenlerine yönelik stratejilerin geliştirilmesi sağlayacak. Bu çatı altında gerçekleştirilecek olan tüm çalışmalar, periyodik olarak kamuoyu ve turizm dalı paydaşlarımızla da paylaşılacak. TURSAM’ın; kısa, orta ve uzun vadeli turizm maksatlarının belirlenmesi noktasında devlet siyasetlerine katkı sunmanın yanında turizm dal bileşenleri ile akademik topluluk ortasında, köprü niteliğinde bir yapı oluşturarak kesimin muhtaçlıkları doğrultusunda araştırmalara kapı aralayacağına inanıyoruz. Bu çerçevede TURSAM’ın dünya genelinde değişen tüketici davranışlarına mercek tutarak yeni turizm eserleri geliştirilmesi konusunda dalımıza istikamet göstermesini de bekliyoruz.” biçiminde konuştu.

Plastik hurda ithalatına yasak geldi, sektör tepkili

ANKARA (DÜNYA)

Ticaret Bakanlığı, “Çevrenin Korunması Tarafından Denetim Altında tutulan Atıkların İthalat Kontrolü Tebliği’nde değişiklik yaparak 3915.10.00.00.00 Gümrük Tarife İstatistik Konumlu (GTİP) etilen polimerden olan, plastik hurda ithalatını yasakladı. Plastik Sanayicileri Derneği (PAGDER) İdare Konseyi Lideri Selçuk Gülsün, dala sorulmadan ve tesir tahlili yapılmadan alınan bu kararın kesimi çıkmaza sokacağı ihtarında bulundu.

31 Aralık 2020 tarihinde tekrarlanmış Resmi Gazete’de yayınlanan bildiri ile atık ithalatında etrafın korunması tarafından uygunluk kontrolüne ait adap ve temelleri düzenleniyordu. Yapılan değişiklikle, plastik hurda atık ithalatı, bildirimin “ithalatı yasak öteki atıklar” başlıklı Ek-2/B tablosuna dahil edildi.
Lakin, bu hususun yürürlüğe girdiği tarihten evvel çıkış ülkesinde ihraç maksadıyla taşıma evrakı düzenlenmiş yahut gümrük mevzuatı uyarınca gümrük yönetimlerine sunulmuş 3915.10.00.00.00 GTİP’li atıkların ithali, 45 gün müddetle bildirimin eski haline nazaran sonuçlandırılacak.

“Sektör çıkmaza girecek”

PAGDER İdare Konseyi Lideri Selçuk Gülsün, “Hiçbir tesir tahlili yapılmadan ve dal temsilcileri ile fikir teatisi gerçekleştirilmeden hayata geçirilen polietilen hurdası ithalat yasağının ülkemiz plastik kesimini nasıl bir çıkmaza soktuğunun bir an evvel farkına varılmalı ve kelam konusu yasak kaldırılmalı” dedi.

Öte yandan 31 Aralık’ta yayınlanan Tarım ve Orman Bakanlığı denetimine tabi eserlerin ithalat kontrolüne ait koşulları düzenleyen bildirimde de değişiklik yapılarak 3825.10.00.00.00 Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu(GTİP) ‘şehir atıkları’ başlıklı eser de listeden çıkarıldı. Bu liste veteriner denetimine tabi olan hayvan ve eserleri gösteriyordu.

Başkentgaz şebekesi yüzde 45 büyütülecek

Mehmet KARA

Türkiye’de yılın birinci dört ayında güç dalında peşpeşe, hatta eşzamanlı güç şirketi halka arzları gerçekleştirildi. Covid 19 ile uğraş kapsamındaki tam kapanma sürecinde de bu taraftaki çalışmaların gerisi kesilmedi. Torunlar Kümesi bünyesinde faaliyet gösteren BaşkentGaz halka açılmak üzere SPK’ya başvurdu. Türkiye’nin İGDAŞ’tan sonraki ikinci büyük doğalgaz dağıtım şirketi unvanına sahip BaşkentGaz, tıpkı vakitte en büyük özel bölüme doğalgaz dağıtım şirketi pozisyonunda. BaşkentGaz Genel Müdürü Asım Yüksel’e kesimin ve şirketin durumunu, halka arzın nedenini ve beklentilerini sorduk.

Doğalgaz bölümü ile Başkentgaz’ın bölümdeki yerini kısaca anlatır mısınız?

Türkiye şu anda dünyanın 15, Avrupa’nın da dördüncü büyük doğal gaz pazarı. Doğal gaz abonesi sayısı 2020 yılı sonu itibariyle 17.5 milyon. Bunların yüzde 11’ine Başkentgaz hizmet veriyor. Bu manada Türkiye’deki en büyük özel sermayeli doğalgaz şirketiyiz. Birincilik ise kamu sermayeli İGDAŞ’a ilişkin.

Yatırım maksatlarınız nedir?

Torunlar Kümesi olarak BaşkentGaz’ı 2013 yılında 1 milyar 162 milyon dolar bedelle özelleştirme yoluyla devraldık. Aldığımız tarih itibariyle kalan lisans mühleti 24 yıldı. Bugün itibariyle 16 yılımız daha var. Özelleştirme sonrası yaptığımız yatırımlar ve teknolojik yeniliklerle müşteri memnuniyetini arttırdık, hizmet kalitemizi yükselttik. Kümemizin güç kesiminde yola devam etme isteği var. Münasebetiyle 2037 yılında lisansı yine almayı öngörüyoruz.

Şirketin finansal yapısı ne durumda?

Çok güçlü bir sermaye yapımız var. Finansal borçluluk sıfıra yakın. Kendi iç kaynaklarımızdan yarattığımız 2 milyar liranın üzerinde bir nakit varlığımız var. Gelir ve kâr dağıtım siyaseti net bir şirketiz. Dağıtabileceğimiz yasal kârın yüzde 100’ünü daima dağıttık. Bundan sonra da birebir siyasete devam etmeyi öngörüyoruz.

Borçsuz bir şirket neden halka açılır ki?

Türkiye 2014 yılında güç, ulaştırma ve sıhhat dalındaki büyük altyapı yatırımlarının sermaye piyasaları yoluyla finansmanı siyasetini belirledi. Biz de güç kesiminde bu statüyü kazanan bir şirket olduk. Birincisi mevzuat yeterince Başşehir Doğalgaz’ın yüzde 25’inin halka arz edilmesi gerekiyor. İkincisi de kurumsallaşmamızı daha da ileriye götürmek maksadıyla halka açılıyoruz. İçinde yer aldığımız Torunlar Grubu’nun halka açık bir şirketi var, yani kümemizin bu bahisteki kültürü de etken oldu ve halka açılmayı planladık. Bu yüzden, sermayemizin yüzde 25’inin halka açılması için müracaatımızı yaptık.

Halka arz sonrası gelir ve kâr amaçlarınız nasıl şekillenecek?

Bölümümüz regüle edilmiş bir kesim. EPDK düzenlemelerine nazaran doğalgaz dağıtım kesiminde asıl hedef sürdürebilir kesintisiz bir doğalgaz akışı oluşturmak. Bu manada da nizamlı gelirleri bulunan ve bunların enflasyonla güncellenebildiği bir bölüm burası. Hasebiyle yatırımcılar tarafından, regüle edilmişliği nedeniyle tercih edileceğini düşünüyoruz.

Ne kadarlık bir halka arz geliri hedefliyorsunuz?

Erken bir soru bu. Sermaye Piyasası Kurulu’ndan alınacak izinlerden sonra bu mevzularda gerekli açıklamaları yapacağız. Şeffaf biçimde bilgileri paylaşacağız.

Yatırımcı neden Başkentgaz payı alsın ki?

Türkiye’nin en büyük özel sermayeli doğalgaz dağıtım şirketiyiz. Bölümdeki tarife düzenlemeleri çerçevesinde yaptığınız yatırımlarla orantılı gelir elde ediyorsunuz. Yapacağı yatırımlarla abone sayısını yüzde 20 arttıracak, şebekesini de yüzde 45 büyütecek bir şirketten kelam ediyoruz. Geçmişinde de dağıtılabilir kârın tamamını dağıtmış ve bundan sonra da politikayı sürdürmeye kararlı bir şirketiz. Münasebetiyle yatırımcılar açısından cazip birçok tarafı olduğunu düşünüyorum. SPK onayından sonra yatırımcılara yapacağımız sunumlarda da bu durumu gösterme imkanı bulacağız. Bu manada yatırımcılar açısından yatırım yapılabilir bir şirket olduğunun görüleceğini düşünüyoruz.

Doğalgazda rekabeti arttırmaya yönelik adımlar var, gelirleriniz nasıl etkilenir?

Doğal gaz piyasasının sürdürebilir, rekabetçi, milletlerarası piyasalara entegre bir yapıya kavuşturulması temel maksatlardan birisi. Bu manadaki özgürleşmenin dağıtım dalında faaliyet gösteren bizim üzere aktörler üzerinde yararlı sonuçlar doğuracağını, gelirlerini olumsuz etkilemeyeceğini düşünüyoruz.

Siz doğal gazın alım satımı değil dağıtımı üzerine bir şirketsiniz aslında, yanılıyor muyum?

Artık süreç şöyle aslında. Biz BOTAŞ’tan kent giriş istasyonlarında teslim aldığımız gazı, sahip olduğumuz şebekeyle abonelere taşıyoruz. Doğal gaz fiyatını şu an BOTAŞ belirliyor. Bizim sistem kullanım bedeli olarak aldığımız bedel ise EPDK tarafından belirleniyor. Bunu belirlerken yaptığımız yatırımları dikkate alıyor ona nazaran de dağıtım bölgesi bazımda bir sistem kullanım bedeli belirliyor. Bu manada düzenlenmiş bir geliri olduğunu öngörüyoruz.

Tarife değişikliği geldi ve geliyor. Yeni düzenleme gelirinizi azaltır mı?

Bizim kanunla belirlenmiş bir tarifemiz var. Özelleştirme sekiz yıl müddet ile öngörülmüş. Bu müddet 31 mayıs 2021 tarihinde sona eriyor. EPDK geçen hafta aldığı bir kararla bizim için 1 Haziran 2021’den itibaren altı ay geçerli, süreksiz bir tarife belirledi. 2022-2026 devrini kapsayan üçüncü tarife devri dediğimiz yeni beş yıllık periyot için belirlenecek tarifeye kadar bu uygulanacak. Bir şirketi devraldığımız günden bu yana özelleştirme bedelinin yarısı kadar bir yatırım yapmışız. Tarife bedelimiz yaptığımız yatırımlarla belirleniyor. Bu yıl Ankara’nın doğalgaz gitmemiş 5 ilçesine gideceğiz. Güdül, Ayaş, Çamlıdere, Nallıhan ve Evren’e. 2022-2026 ortasında 5 bin km olmakla birlikte 2026’ya kadar toplam 6 bin km genişleyeceğiz. Önümüzdeki periyot yapacağımız yatırımlarla birlikte gelir düzeyimizi koruyacağımızı öngörüyoruz.

Sayılarla BaşkentGaz

1.9 milyon abone
(Abone sayısı)

13 bin kilometre
(Şebeke uzunluğu)

6 bin kilometre
(2026’ya kadar döşenecek ilave boru hattı)

5 milyar TL
(2020 cirosu)

3.6 milyar m3
(Gaz dağıtım hacmi)

Kiralamacı KOBİ’leri kaybetti

Aysel YÜCEL

Araç kiralama kesimi, tekrar büyüme umudu ile başladığı 2021’de, birinci çeyrekte yüzde 3.5 daralma yaşadı. Şirketlerin müşteri sayısı da azaldı. Kiralamacılar yılın birinci çeyreğinde 3 bin KOBİ müşterisini kaybetti. TOKKDER Lideri İnan Ekici, “Maalesef Türkiye’deki esnaf, zanaatkârlar ve KOBİ’lerin büyük bir kısmı pandemiden çok negatif etkilendi. Onlar da mühleti dolan araçlarını yenilemek yerine araç almamayı ya da azaltmayı tercih etti” dedi.

Tüm Oto Kiralama Kuruluşları Derneği’nin (TOKKDER) 2021 yılı birinci çeyrek raporuna nazaran, 2020 yılı sonuna nazaran kesim yüzde 3,5 daraldı, şirketlerin filosunda bulunan araç sayısı 254 bin adede düştü. Yılın birinci çeyreğinde kesimin faal büyüklüğü 42,4 milyar TL oldu. Bölüm yılın birinci üç ayında 4,2 milyar TL’lik yeni yatırımla Türkiye’de satılan yeni arabaların yüzde 10,9’u olan 17 bin 100 adet aracı filosuna kattı.

Kesimdeki daralmayı yorumlayan TOKKDER Lideri İnan Ekici, “Aslında 2020’nin dördüncü çeyreğinde daralma durmuş, tersine bir ölçü da büyüme olmuştu. Yılın başında, 2020’de satın alınan an 57 bin 500 adetlik araç sayısını nı 2021’de iki kattan fazla artırabiileceğimizi söylemiştik. 2017’nin in sayılarını, yani 360 bin adetlik ik araç parkı büyüklüğünü ise en errken 2023-2024’te yakalayabileceeğimizi söylemiştik. Lakin bilakis ne COVID-19 hadise sayılarının yükkseldiği bir birinci çeyrek yaşadık. Bu durumun üstüne araç bulunurluuğunda, yarı iletkenlerin kısıtla- rından kaynaklı, külfetler oldu. Bilhassa filo müşterilerinin gereksinimlerine dönük olan ekonomik sınıftaki düşük motor hacimli araç bulunurluğundaki azalmaya bağlı tedarik kasveti ı yaşandı. Aslında mayıstaki kapaanışa kadar güçlü bir talep oluşmaaya başlamıştı. Kapanma bunu bir ir ölçü etkiledi. Ramazan’a kapannmanın olumsuz tesirleri eklendiiğinde, 1-7 günlük kiralamada maayıs ayına özel yüzde 60-70 daralma ma oldu” biçiminde konuştu.

Birinci çeyrekte kesimin müşteri sayısında düşüş oldu. Şirketlerin 2020 sonunda 35 bin 900 müşterisi varken, 2021’in birinci çeyreğinde 32 bin 900 müşterisi oldu. İnan Ekici, “Bir ölçü KOBİ ölçekli müşteri kiralamadan çıkış yaptı. Maalesef Türkiye’deki esnaf, zanaatkârlar ve KOBİ’lerin büyük bir kısmı pandemiden çok negatif etkilendi. Onlar da müddeti dolan araçlarını yenilemek yerine araç almamayı ya da azaltmayı tercih etti. Bu düşüş de bunu gösteriyor. Bölümümüzde büyük ölçekli şirketlerin yer aldığı müşteri kümesi ise azalmıyor, onlar hala müşterimiz. Ancak tasarruf nedeniyle araç taleplerinde adetsel azalma yaşanabiliyor. Ancak KOBİ’ler, yüklü olarak kapalı olduklarından, işlerini de geçmiş periyotlara nazaran çok düşük yaptıklarından ötürü esasen devlet dayanağı ile ayakta kalmaya çabalıyor. Hasebiyle o kümede araçlarını daha fazla azaltma ya da şu an taleplerini, gereksinimlerini erteleme tercihi kullanılıyor” diye konuştu.

Büyüme KOBİ’lerle mümkün

KOBİ’lerin tekrar ekonomik yaşama katılması durumunda dalın önemli manada bir taleple karşılaşacağına dikkat çeken Ekici, “Dolayısıyla pandeminin olmadığı devirde her çeyrekte yüzde 3-5 büyüme potansiyeli var. Hareketimizi sağlayacak öge ise ekonomik hareketliliğin artması, biz buradan besleniyoruz. Yüklü olarak müşterilerimiz ticaret yapanlar, şirketler, KOBİ’ler. Bölüm, KOBİ’lerin talebine bağlı olarak önemli bir büyüme trendine girmişti. Esasen büyük şirketlerin tamamı kiralama yapıyor. Kesimin son 5 yıldaki, 2018 yılına kadarki büyüme trendinin kıymetli bir nedeni de KOBİ’ler. Ben yine bir artışı ekonomik hareketliliğin artmasına bağlıyorum” dedi.

Turizmde umutlar azaldı

Pandeminin denetim altına alınması sürecinin uzaması, dalın yüksek dönem beklentilerini de olumsuz etkiledi. İnan Ekici, bahisle ilgili şu açıklamayı yaptı: “Sektör hem talep hem hareketlilik açısından ağustosta en zirve noktayı görürdü. Bu sene okulların açılışı ve öbür ögelere bağlı olarak; bu durumun eylül ayına kadar uzayabileceğine yönelik umudumuz var. Pandeminin denetim altına alınması durumunda Kültür ve Turizm Bakanlığı ile ilgili devlet kurumlarından; yılın geri kalan kısmında turizmi canlandıracak aksiyonlar bekliyoruz. Yabancı turistler rezervasyonlarını yapmaya çalışıyor, tatil için ülke seçme dönemindeler. Fakat bunun içerisinde şu an Türkiye yok.”

“Kârdan kıstık, sonlu artırım yaptık”

Faiz, kur ve ÖTV artışına paralel araç bedellerindeki artışa rağmen kiralama bedellerinde birebir oranda bir artırım olmadığına dikkat çeken İnan Ekici, “Bu da bölümün kâr marjındaki mümkün daralma ile desteklenmeye çalışılıyor. Bu noktada hala Avrupa’nın en uygun fiyatlarına sahibiz. Amerika’da günlük kiralamada araç fiyatları ortalama dört-beş kat arttı” dedi.

Çevreci araçlara ilgi artıyor

TOKKDER raporuna nazaran, Renault birinci çeyrekte yüzde 23,2 hisse ile operasyonel araç kiralama bölümünün en çok tercih edilen markası olmayı sürdürdü. Fiat ikinci, Volkswagen üçüncü oldu. Hibrit ve elektrikli araçların oranındaki artış da dikkat çekti. Bölümün araç parkının büyük kısmını yüzde 82,2 ile dizel yakıtlı araçlar oluştururken; akaryakıtlı araçların hissesi yüzde 14,2, hibrit ve elektrikli araçların hissesi ise 3,6’ya ulaştı.

“Çip krizi uzarsa, 2. el almak zorunda kalırız”

Çip krizinin araç kiralama kesimine yansımalarını kıymetlendiren d Ekici, şöyle konuştu: “Çip krizinin ne kadar derinleşeceğini bilmiyoruz. Birçok Avrupa ülkesinde ü tedarik süreçleri uzadı. Avrupa’da kimi ülkelerde ülke kimi marka ve modellerde bulunurluk için 1 yıl sonraya so gün veriyorlar. Bizde şu ana kadar daha fazla bulunurluk b sorunu hissedilmedi. Yarı iletken sorunu çözülmezse birçok marka daha büyük sorun yaşayacak. y Bu da kesimin alımlarına olumsuz tesir edecek. e Bulunurluk azaldıkça kaygılar de artacak. Uzun periyot kiralama açısından bu türlü bir ortamda; ikinci el kiralama ve kontrat uzatmaları ile kendi tahlilini bulmaya çalışacak dal.”

“Yönetmelikler pandemi sonrası için güncellenmeli”

Bugün tüm odağın pandemide olduğunu, lakin geleceğe de odaklanmak gerektiğini lisana getiren İnan Ekici, pandemiden çıkış devrinin daha değerli olduğunu vurguladı ve şu çağrıyı yaptı:

“Pandeminin ortadan kalkmasını beklemeden, kesimlerin önünü tıkayan, gelişmelerini engelleyen durumların ortadan kalkmasına yönelik, günün şartlarına uyumlanacak yönetmelik ve yasal değişiklikler yapılmalı. Düşünülmemiş, yeni alanların da yasal altyapısının ya da uygulamadaki altyapısının süratle uygunlaştırılması davetinde bulunuyorum. Bu noktada da devlet kurumları ile STK’ların iş birliği çok kıymetli.”

Kongre ve etkinlik turizmi destek bekliyor: Binlerce firma kapanabilir

Kongre, aktiflik ve fuar tertiplerinin çatı kuruluşu I-MICE’ın Lideri Hüseyin Kurt, kesimde hareketlenmenin başlamasının 2022’nin ikinci çeyreğini bulabileceğine işaret ederek, bölümün ayakta kalabilmesi için kısa çalışma ödeneğinin yıl sonuna kadar uzatılması başta olmak üzere şirketlere nakit dayanağı, kredi borçlarının faizsiz ötelenmesi, KDV ve stopaj indirimi üzere bileşenlerin ‘ivedilikle’ hayata geçirilmesi daveti yaptı.

Online basın toplantısında konuşan Kurt, “Sektörümüz şimdi geçmiş yıllardan kaynaklı ekonomik ve toplumsal düşünceleri aşamamışken, daha evvel hiç yaşamadığımız ölçek ve tıpta yeni bir krizle baş başa kaldı. Kesimimizin ayakta kalabilmesi, sağladığı istihdamı koruyabilmesi, pandemi sonrasında hizmet üretebilmesi ve 2023 gayelerini yakalayabilmesi alacağı dayanaklara ve faydalanabileceği teşvik paketlerine bağlı” sözlerini kullandı.

Dalın 500,000’den fazla bireye direkt istihdam sağladığını belirten Kurt, buna ilaveten yıllık 1 milyon civarında da günlük sigortalı işçi çalıştırılan bir sanayi olduklarını belirtti. Kurt, “Sektörümüz teşvik ve dayanak paketlerini alamadığı durumda binlerce firma kapanma riski ile, onbinlerce hatta yüzbinlerce çalışan da işsiz kalma riski ile karşı karşıya. Kesimimiz neredeyse 14 aydır iş yapamayan, 14 aydır gelir üretemeyen bir sektör” dedi.

Kesim acil dayanak bekliyor

Kurt, kesimin acil olarak beklediği dayanakları şu biçimde sıraladı: “Kısa çalışma ödeneğinin 31 Aralık 2021 tarihine kadar devam ettirilmesi nitelikli istihdamımızı korumamaz açısından son derece değer teşkil ediyor. Ertelenen kredi borçlarımızın vadesi gelmiş olsa bile sektörel faaliyetlerimiz başlamadı. Bu bağlamda kredi borçlarımızın faizsiz yapılandırılması talebimiz var. Dalın nakit muhtaçlığı için 2019 ciromuz temel alınarak cironun en az %40’ı kadar meblağ bankalar üzerinden iki yıl geri ödemesiz ve faizsiz biçimde sermaye olarak şirketlere enjekte edilmesi talebimizdir. Stopaj ve KDV indirimi, patron SGK prim takviyesi de beklenen ayrıntılar.”

Dalın kıymetinin Türkiye’ye kazandırılan döviz girdisi açısından çok daha düzgün anlaşılabileceğini belirten Kurt, “Pandemi öncesi toplam turizm gelirlerinin %30 civarını döviz girdisi olarak ülkemize getiren bir bölümden bahsediyoruz… Deniz-kum-güneş turizmi için gelen konuğun bıraktığı gelir ortalama 650 dolar. Lakin bir kongre konuğunun ülkemize bıraktığı gelir 2200-2500 dolar civarında. Bunu da 3.5 gün üzere ortalama gün sayısında bırakıyor” diye konuştu.

Kişi başı döviz girdisi daha yüksek

Toplantıda verilen bilgiye nazaran, MICE dalının kapsamına giren Şampiyonlar Ligi finalinin İstanbul’dan alınması durumunda Türkiye 100 milyon euroya yakın bir döviz kaybı yaşayacak. Ayrıyeten yaz ayları için rezervasyonu alınan 200 civarındaki “uluslararası düğünün” pandemi meçhullüğü nedeniyle diğer ülkelere kayma riski bulunuyor. Bu düğünler kapsamında da 50 milyon doların üzerinde bir gelir kaybı olması bekleniyor.

Toplantı, aktiflik, konferans, kongre ve fuar tertipleri kısaca MICE olarak tanımlanıyor. Bu segment niş bir konuk kitlesine hitap ettiği için bu kapsamda ülkeye gelen ziyaretçiler güneş-deniz-kum hedefli turistlerin çok üzerinde kişi başı döviz girdisi sağlıyor. Türkiye’nin turizm gelirleri pandemi öncesinde 2019’da 34.5 milyar dolar olmuştu.