TL mevduatlar 1 trilyon lira sınırına dayandı

Şebnem TURHAN

Merkez Bankası’nın kasımdan bu yana sıkılaştırdığı para siyaseti mevduat faizlerinde de gözle görünür bir yükseliş yaşattı. Kasım 2020’de yüzde 12 düzeylerinde olan TL mevduat faizleri ortalama yüzde 18’e geldi. Mart 2021’e kadar TL’deki güçlenmenin de tesiriyle gerçek şahıslar döviz mevduatlarını az da olsa TL’ye çevirmeye başladı. 19 Mart sonrasında ise döviz kurlarındaki yükselişi de yüksek faizli TL mevduata geçme fırsatı olarak gören gerçek bireylerin TL mevduatı yılsonundan bu yana yüzde 18,3 arttı. Döviz mevduatında ise yılsonundan bu yana azalma ise yüzde 4,85 oldu. TL mevduatta en çarpıcı yükseliş 26 Mart haftasında yaşandı.

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) 7 Mayıs ile biten haftalık bilgilerine nazaran gerçek şahısların toplam mevduatı 2 trilyon 313 milyar 568 milyon lira. Bunun 996.5 milyar lirası TL mevduattan, 160.3 milyar doları da döviz cinsi mevduattan oluşuyor. Dalda bireylerin TL mevduatının hissesi yüzde 43 düzeyinde. Yılsonunda gerçek bireylerin TL mevduatın toplam mevduat içindeki hissesi yüzde 40 düzeyinde bulunuyordu. 7 Mayıs haftasına kadar TL mevduatta 3 puanlık bir güzelleşme yaşandı. Uzun müddettir gerçek bireylerin TL mevduatının hissesi yüzde 40 düzeylerinde bulunuyordu. Yılsonunda 842.3 milyar lira düzeyinde olan TL mevduatlar 7 Mayıs haftasında 996.5 milyar lira ile 1 trilyon lira sonuna dayandı. Bu 154.1 milyar liralık bir artışa işaret ediyor.

Kamuda TL’nin hissesi yüzde 46,4

TL mevduatlarda kamu, yabancı ve özel bankalar da yılsonuna nazaran çift haneli yükselişler yaşadı. BDDK bilgilerine nazaran kamu bankalarında TL mevduatında yılsonuna nazaran artış yüzde 17,36 oldu. Ve kamuda mevduatını tutan gerçek bireylerin mevduatında TL’nin hissesi yüzde 46,4. Bu oran dal ile yabancı ve yerli özel bankalardan çok daha yüksek. Yani mevduatını kamu bankalarında tutmayı seçen bireyler TL mevduatını daha çok tercih etmiş. Kamuda TL mevduat hacmi ise 396.5 milyar lira düzeyinde. Kamu bankalarında gerçek bireylerin döviz mevduatının hissesi ise yüzde 53,6’ya geriledi. Bu oran yılsonunda yüzde 55,6 idi. Yani 7 Mayıs haftasına kadar TL mevduatın hissesinde 2 puanlık bir güzelleşme yaşandı. Kamu bankalarının döviz mevduatında yılsonuna nazaran düşüş ise 2,5 oldu.

Yerli özel bankalarda ise gerçek bireylerin TL mevduatları yılsonuna nazaran yüzde 16,1 artış gösterdi. Böylelikle gerçek bireylerin TL mevduat hacmi 309.2 milyar liraya çıktı. TL mevduatın gerçek bireylerin toplam mevduatındaki hissesi ise yüzde 41,6 oldu. Yılsonunda bu oran yüzde 39,3 düzeyindeydi. Yerli özel bankalarda TL mevduatındaki artış toplam mevduata nazaran daha yavaş gerçekleşti. Yerli özel bankalarda döviz mevduatı ise yılsonuna nazaran 5,12 azalma olsa da hissesi o kadar süratli gerilemedi. Yerli özel bankalarda döviz mevduatının hissesi hala yüzde 58,4 düzeyinde. Bu oran yılsonunda yüzde 60,7 idi.

Yabancı sahipli bankalar ise gerçek bireylerin TL mevduatında yılsonuna nazaran yüzde 22’lik bir artış yakalamayı başardı. Böylelikle gerçek bireylerin TL mevduat hacmi 238.3 milyar liraya çıktı. Fakat hala daha gerçek bireylerin TL mevduatının toplam mevduatlarındaki hissesi yabancı bankalarda yüzde 40,7 düzeyinde. Gerçek bireylerin yabancı bankalarda döviz mevduatının hissesi ise yüzde 59,3 ile dalın en büyük hissesine işaret ediyor.

Bir haftada 1 milyar dolarlık alım geldi

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) datalarına nazaran 7 Mayıs haftasında gerçek bireylerin döviz mevduatı 30 Nisan haftasına nazaran artış gösterdi. BDDK bilgileri 1 haftada 1 milyar 93 milyon dolarlık bir yükselişle gerçek bireylerin döviz mevduatının 160.3 milyar liraya çıktığına işaret etti. Aslında 16 Nisan haftasından bu yana gerçek şahısların döviz mevduatında haftalık yükselişler yaşanıyor. Lakin son devrin en süratli yükselişi 7 Mayıs haftasında yaşandı. Ramazan Bayramı nedeniyle Türkiye piyasaları kapalıyken dolar/TL’da 8.5 lira düzeyine kadar yaşanan yükselişin ise tekrar gerçek bireylerin TL’ye dönme fırsatı olarak kullanması bekleniyor. BDDK ve Merkez Bankası ramazan bayramını da içeren haftanın bilgilerini yarın açıklayacak.